چرا ترکیه نمیتواند به یک رهبر منطقهیی تبدیل شود؟
مرکز بینالمللی پژوهشهای راهبردی ترکیه موسوم به USAK با انتشار گزارشی در سایت اینترنتی خود به ارزیابی ظرفیتهای ترکیه بهعنوان یک قدرت منطقهیی پرداخته است.
به گزارش افکارنیوز به نقل از ايسنا، در بخشي از اين گزارش كه به قلم سفير پيشين تركيه در بروكسل و لندن و قائم مقام وزارت امور خارجه و مشاور عالي تورگوت اوزال در سياست خارجي نوشته شده است به موانع تركيه در رسيدن به جايگاه يك قدرت منطقهيي اشاره مي كند و مي نويسد: نكته مهم ناتواني تركيه در تدوين يك دستور كار در سياست خارجي است. در اينخصوص اين كشور هميشه در پشت سر بازيگران ديگر منطقه قرار دارد، بهعنوان مثال درباره موضوع كشتي مرمره آبي، تركيه نتوانست به اتخاذ يك موضع قاطع در برخورد با آن اقدام كند.
ارزیابی دقیق این که ترکیه به عنوان یک کشور الگو در منطقه در آمده قابل بحثاست. ارزشهای ویژهای که ترکیه درصدد القای آنها در خاورمیانه از طریق اعمال سیاست خارجی خود بوده هنوز بهطور دقیق تعریف نشده است. بهعلاوه اتخاذ مواضع اخیر در سیاست خارجی ترکیه بهطور سیستماتیک نبوده که این امر متأثر از سیاستهای داخلی این کشور بوده است.
حقیقت آن است که ترکیه هنوز نتوانسته به یک آشتی ملی در سیاستهای داخلی دست یافته و گامهای اساسی در جهت حل و فصل موضوعات ساختاری جامعه از جمله مشکل اکراد بردارد. این امر منجر به اتخاذ مواضع مناقشه برانگیز در سیاست خارجی این کشور شده است. به سختی میتوان گفت که بازیگران بزرگ و کوچک منطقهیی دنبالهرو سیاستهای ترکیه هستند.
به نظر میرسد ترکیه تنها منافع حال حاضر خود را مد نظر قرار میدهد. سوء برداشت جهان عرب از مواضع مشخص ترکیه میتواند عامل بالقوهای برای مخدوش شدن چهره بالقوه مثبت ترکیه نزد آن کشورها شود.
ابن گزارش در ادامه افزوده است: در مجموع بین نقشی که ترکیه آرزو دارد بازی کند و ظرفیتهایی که داراست تناقض وجود دارد. استراتژی سیاست خارجی ترکیه در دهههای اخیر مبین قرار گرفتن این کشور در جناح کشورهای حقمدار است، اما هماهنگی بین مواضع اعلامی و اقدامات سیاسی است که میتواند به سیاست خارجی یک کشور اعتبار بخشد.
اگر يك دولت در عرصه بينالمللي نتواند حتي بخش كوچكي از آن چه را كه تضمين كرده بهدست آورد و يا نتواند ظرفيتهاي خود را در رابطه بـا رسيدن بـه اهداف جاه طلبانهاش افـزايش دهد، اين امر ميتواند نتايج معكوس براي سياست خارجي آن كشور به همراه داشته باشد. تركيه نيازمند يك ديالوگ در مورد افزايش ظرفيتهاي خود است. در اين رابطه نياز مبرم به مطالعات تجربي با حمايت دادههاي واقعي احساس ميشود. تركيه كشوري است كه از يك شكاف بين انتظارات و قابليتها رنج ميبرد و تا كاستيهايي را كه به آنها اشاره شد مرتفع نكند قادر نيست تا به يك رهبر منطقهيي تبديل شود.