مدت زمان زیادی از سفر بنیامین نتانیاهو به آمریکا و ملاقات وی با دونالد ترامپ رئیس جمهور این کشور نمی گذرد. سفر نتانیاهو به آمریکا 5 روزه است و وی در این سفر جدای از ترامپ، با دیگر مقام های ارشد آمریکایی نظیر پیت هگست وزیر جنگ این کشور نیز دیدار و گفتگو می کند. با این همه، همانطور که در ملاقات ترامپ و نتانیاهو و کنفرانس خبری این دو نفر پس از دیدارشان نیز روشن شد، موضوع اصلی بحث آن ها، ایران بوده است.
با این همه، در تحلیل ملاقات اخیر ترامپ و نتانیاهو و مواضع آن ها با محوریت ایران، توجه به 3 نکته ضروری به نظر میرسد.
1. تغییر مساله هستهای به موشکی
ترامپ در موضع گیری اخیر خود تاکید کرده که ایران حق توسعه برنامه موشکهای بالستیک خود را ندارد و اگر چنین کند، با آن برخورد خواهد شد. در واقع، رئیس جمهور آمریکا علنا یک گام به پیش گذاشته و خط قرمز آمریکا را در مورد ایران از مساله هستهای به مساله موشکی تغییر داده است. به نظر میرسد روند تحولات وارد مرحله حساسی شده است.
2. عدم قطعیت اسرائیل
اینکه برخی تحلیلگران قبل از سفر نتانیاهو به آمریکا مدعی بودند که وی سعی دارد برای حمله مجدد تلآویو به ایران از رئیس جمهور آمریکا چراغ سبز بگیرد، به هیچ وجه واقعبینانه نیست. اسرائیل دستوکارها و اولویت های خاص خود را در مورد ایران دارد ودر برهه های زمانی مختلف نیز نشان داده که منتظر واشینگتن نمی ماند.
در این میان، اگر اسرائیل اکنون به ایران حمله نکرده، تا حد زیادی این مساله ناشی از عدم قطعیتهای خودِ این رژیم بوده است. اسرائیل تصور روشنی در مورد توان تسلیحاتی ایران و راهبردهای آتی تهران در صورت تشدید تنش های منطقه ای ندارد. در واقع، در نوعی فضای عدم قطعیت گرفتار است. عدم حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران پس از جنگ 12 روزه و بیاطلاعی از سرنوشت بیش از 400 کیلوگرم اورانیوم غنیشده 60 درصدی ایران نیز مزید بر علت است.
تجربیات تاریخی و حتی روند تحولات دو سال اخیر در غرب آسیا نشان داده که اسرائیل در حمله به طیف مخالفان و رقبای خود تردیدی نمی کند. اما همینکه در مورد ایران با تردید رو به رو است، نشان از حفره های اطلاعاتی جدی است که با آن ها رو به رو است.
3. پرهیز از جنگ جدید
جنس رفتارهای دولت ترامپ در یک سال اخیر نشان داده که واشینگتن به دنبال یک درگیری بزرگ نیست. در واقع، تمایلی ندارد در یک جنگ تمام عیار درگیر شود. جنگی که می تواند صورت حساب های گزافی را روی دست آن قرار دهد. از این رو، سرمایهگذاری اصلی واشینگتن روی مسائل داخلی در ایران است. در این نقطه، علی رغم تمامی همراهی های ترامپ با اسرائیل، فضای شکاف میان این دو آشکار می شود.
بسیاری تحلیلگران بر این باورند که تاکید ترامپ بر نابودی سازی توان هسته ای ایران صرفا به این دلیل بوده که به اسرائیل بفهماند دیگر دلیلی برای مداخله واشینگتن در یک جنگ گسترده با ایران وجود ندارد. انتخابات میاندوره ای کنگره آمریکا هم در پیش است و ترامپ درگیرشدن در یک جنگ بزرگ خارجی را به ضرر منافع خود و حزب جمهوریخواه میبیند.
