دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، با هدف کنترل گرینلند و دسترسی به منابع استراتژیک آن، خواستار تصاحب این جزیره است.
این اقدام، خلاف میل دانمارک و مردم گرینلند، نگرانیهای ژئواستراتژیک اروپا و ناتو را برانگیخته و تصویری از ترامپ به عنوان یک رئیسجمهور امپریالیست عملی ارائه میکند. اما چرا رئیسجمهور آمریکا تا این به گرینلند علاقه دارد؟
پیشزمینه و انگیزهها
ترامپ علاقه شدیدی به منابع معدنی کمیاب و استراتژیک گرینلند دارد.
مقامات دانمارک و گرینلند اعلام کردهاند که آماده همکاری و توافقهای شراکتی هستند، اما هرگونه فروش رسمی جزیره منتفی است.
تحلیلگران، رفتار ترامپ را شبیه رئیسجمهورهای قرن نوزدهم میدانند که دنبال گسترش سرزمینها و رقابت با قدرتهای اروپایی بودند.
رفتار امپریالیستی ترامپ
رویکرد ترامپ از امپریالیست لفظی به امپریالیست عملی تبدیل شده است، نمونه آن اقدامات اخیر در ونزوئلا و کنترل نفت ۵۰ میلیون بشکهای است.
تمایل او به ساخت بناهای شخصی، حک نام خود و گسترش میراث فیزیکی، نشاندهنده وسواس فزاینده بر میراث تاریخی است.
اقدامات و پیشنهادات ترامپ درباره گرینلند
پیشنهاد خرید گرینلند حتی با تأکید رهبران دانمارک و گرینلند بر غیرقابل فروش بودن آن.
انتصاب جف لندری، فرماندار جمهوریخواه لوئیزیانا، به عنوان فرستاده ویژه آمریکا به گرینلند.
هیچ نشانه فوری از اقدام نظامی نیست، اما امکان استفاده از نیروی نظامی آمریکا به عنوان اهرم فشار وجود دارد.
واکنشهای داخلی و بینالمللی
سناتور دموکرات کریس مورفی: هشدار درباره جدیت نقشههای ترامپ برای تصاحب گرینلند.
اروپا روزبهروز نگرانتر میشود؛ رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و بریتانیا حمایت کامل از مردم گرینلند را اعلام کردهاند.
پیامدهای ژئواستراتژیک
هر تلاش آمریکا برای تصاحب گرینلند میتواند ضمانت دفاع متقابل ناتو را نابود کند.
این جزیره، موقعیت استراتژیک در شمال اقیانوس اطلس و کنترل مسیرهای دریایی و منابع طبیعی را فراهم میکند.
وابستگی اروپا به آمریکا برای دفاع، اهرم فشار ترامپ را تقویت میکند، اما ریسک روابط بلندمدت آمریکا و اتحادیه اروپا را افزایش میدهد.
چالشهای عملی و قانونی
- خرید گرینلند نیازمند اقدامات پیچیده
- تصویب کنگره آمریکا
- مذاکرات بینالمللی با اتحادیه اروپا
- تنظیم معاهدات حقوقی و مالی
- هزینه بالای مالی و مخالفت احتمالی رأیدهندگان آمریکایی که دغدغه مسائل داخلی مانند مسکن و بهداشت دارند.
خطرات و هشدارها
- تهدید بالقوه برای ناتو و اتحادیه اروپا در صورت اقدام نظامی ترامپ
- واکنش احتمالی دانمارک و گرینلند با مستقر کردن نیروهای دفاعی برای حفاظت از سرزمینشان
وضعیت فعلی و آینده احتمالی
- تاکنون هیچ اقدام نظامی یا توافقی برای فروش رسمی جزیره انجام نشده است.
- ترامپ با استفاده از قدرت کاخ سفید و اهرم وابستگی اروپا، فشار سیاسی و دیپلماتیک ایجاد کرده است.
- آینده گرینلند به واکنش آمریکا، اتحادیه اروپا و مردم جزیره بستگی دارد، اما تنشهای ژئوپلیتیک ادامه خواهد داشت.