دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا در روزهای اخیر آشکارا قوانین بینالمللی را زیر پا گذاشته و نقش واشنگتن در به خطر انداختن صلح جهانی را بیش از پیش برجسته کرده است.
مداخله نظامی آمریکا در ونزوئلا و ربایش « مادورو »
ترامپ سال ۲۰۲۶ میلادی را پس از ماهها تنش با ونزوئلا و همزمان با ایام سالگرد سرنگونی دولت مانوئل آنتونیو نوریگا در پاناما، با حمله نظامی گسترده شبانه به کاراکاس آغاز و نیکلاس مادورو رئیسجمهوری آن کشور را ربود و برای محاکمه به ایالات متحده منتقل کرد.
بامداد سوم ژانویه برابر با ۱۳ دی ۱۴۰۴، کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، به همراه ایالتهای میراندا، آراگوآ و لا گوایرا، صحنه حملات نیروهای آمریکایی بودند که به قربانی شدن شماری از غیرنظامیان منجر شد. ترامپ مدتی پس از این حمله، از ربایش مادورو و همسرش خبر داد.
مادورو ۲ روز پس از حمله آمریکا به کشورش و ربوده شدن و انتقال او به نیویورک، به همراه همسرش در دادگاه فدرال منهتن نیویورک حضور یافت تا براساس کیفر خواست دادگستری دولت ترامپ محاکمه شود. مادورو با رد کردن اتهامات مطرح شده از سوی وزارت دادگستری آمریکا علیه خود درباره تجارت مواد مخدر گفت که همچنان رئیسجمهور ونزوئلا است و او را از داخل منزلش ربودند.
از سوی دیگر، عملیات شبانه آمریکا در ونزوئلا به دستور ترامپ، انتقادهای شدید شماری از کشورهای آمریکای جنوبی را برانگیخته است. پنج کشور حوزه آمریکای لاتین و اسپانیا پیشتر در بیانیهای مشترک حمله نظامی آمریکا در ونزوئلا و تصمیم واشنگتن برای کنترل منابع طبیعی این کشور را محکوم کردند.
برزیل، شیلی، کلمبیا، مکزیک، اروگوئه و اسپانیا در این بیانیه مشترک خواستار راهحلی برای این بحران بدون «مداخله خارجی» شدند و اعلام کردند که اقدامات واشنگتن با «اصول اساسی حقوق بینالملل، به ویژه قانون منع استفاده و تهدید به زور، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهای مستقل که در منشور سازمان ملل متحد وضع شده است، مغایرت دارد.»
آمریکا از تابستان حضور نظامی گستردهای در دریای کارائیب و اقیانوس آرام داشته و در چارچوب «عملیات نیزه جنوبی» مجموعهای از حملات علیه کشتیهای مظنون به قاچاق مواد مخدر را ترتیب داد؛ عملیاتی که دهها کشته بر جای گذاشت در حالیکه به رغم ادعای واشنگتن، هیچ مدرکی مبنی بر دست داشتن کشتیهای هدف قرار گرفته در قاچاق مواد مخدر ارائه نشده است.
حمله نظامی اخیر آمریکا به ونزوئلا و ربایش مادورو، نه تنها نقض آشکار حاکمیت ملی ونزوئلا بود بلکه عملا تمامی قواعد و اصول شناختهشده حقوق بینالملل را زیر پا گذاشت و نشان داد که منطق زور، قانون جنگل و فروپاشی نظم حقوقی جهانی در دکترین جدید ترامپ حاکم است.
این تجاوز نظامی آمریکا بار دیگر آشکارا به جهانیان نشان داد که ترامپ برغم ادعای صلح طلبی برای رسیدن به اهدافش حاضر است تمامی قوانین جهان و حقوق بین المللی را نادیده بگیرد و با زور و خشونت، دولتها را سرنگون و کشورها را تصاحب کند.
تکرار سناریوی «نوریگا» در پاناما برای «مادورو»
این نخستین بار نیست که واشنگتن با استفاده از نیروی نظامی وارد یک کشور در این منطقه میشود تا رهبر آن را بازداشت و به آمریکا منتقل کند.
«فایننشال تایمز» پیشتر در گزارشی تهاجم روز اخیر نیروهای آمریکایی به کاراکاس را مشابه حمله سال ۱۹۹۰ دولت وقت ایالات متحده به پاناما و دستگیری مانوئل نوریگا رهبر این کشور آمریکای مرکزی دانسته است.
شبکه تلویزیونی «انبیسی نیوز» آمریکا نیز در گزارشی اعلام کرد که بازداشت مادورو همزمان با سی و ششمین سالگرد سقوط نوریگا رهبر نظامی پاناما است؛ آخرین باری که واشنگتن قبل از حمله شبانه ۱۳ دی ماه به ونزوئلا، در آمریکای لاتین مداخله نظامی کرد.
نوریگا در سال ۱۹۸۳ قدرت را در پاناما به دست گرفت و آمریکا در ۲۰ دسامبر ۱۹۸۹ به پاناما حمله کرد و دولت او در ژانویه ۱۹۹۰ سرنگون شد. نوریگا به اتهام قاچاق مواد مخدر و جرایم دیگر تحت تعقیب قرار داشت و سرانجام در ژانویه ۱۹۹۰ خود را تسلیم کرد و برای محاکمه به آمریکا منتقل شد. با این حال، برخلاف بازداشت سریع مادورو، دستگیری نوریگا هفتهها به طول انجامید و او مدتی در سفارت واتیکان پناه گرفته بود.
نوریگا پس از انتقال به آمریکا، سالها در دادگاهها برای به رسمیت شناخته شدن به عنوان «اسیر جنگی» مبارزه کرد؛ درخواستی که در نهایت پذیرفته شد و امتیازهایی از جمله شرایط نگهداری کمتر محدودکننده را برای او به همراه داشت. او پس از حدود ۲۰ سال بازداشت در آمریکا، به فرانسه مسترد شد و سپس به پاناما بازگشت و در سال ۲۰۱۷ در زندانی در پاناما درگذشت.
تلاش «ترامپ» برای مداخله در امور ایران پس از حمله به ونزوئلا
رئیسجمهوری آمریکا در عرصه سیاست خارجی برغم آنکه خود را رئیسجمهور صلح معرفی کرده و مدعی دریافت جایزه صلح نوبل است، علاوه بر حمایت از رژیم اسرائیل در جنگ غزه، سال ۲۰۲۶ را با حمله ونزوئلا آغاز کرد و پس از آن نیز در امور داخلی ایران مداخله کرد.
ترامپ در جریان اعتراضات مردم ایران، با موج سواری و وعده «کمک در راه است» تلاش کرد با ادعای حمایت از ایرانیان، آن را به خشونت و آشوب بکشاند.
ادعاهای ترامپ از آغاز ریاست جمهوری درباره کشورهای مختلف در حالیست که او خود صداهای منتقدان و مخالفان را سرکوب کرده که بارزترین آن، سرکوب مهاجران و حمایت از شلیک مامور اداره مهاجرت آمریکا به زن بیگناه ۳۷ ساله است.
رئیسجمهوری آمریکا و مقامات دولت او در روزهای اخیر، همسو با اسرائیل و عواملش تلاش کردند با اظهارات تحریک آمیز اعتراضات مردمی در ایران را تشدید و به سمت خشونت سوق دادند.
ترامپ بارها جمهوری اسلامی ایران را با هدف ایجاد فشار و خیال سرنگونی تهدید کرد اما پس از بازگشت آرامش به شهرهای ایران و در پی هشدارهای مشاوران خود در آمریکا و متحدان بین المللی و منطقه ای به دلیل پیامدهای احتمالی آن برای اسرائیل و واشنگتن و عدم دستیابی به اهدافش عقبنشینی کرد و این عقبنشینی خشم تندروها و مخالفان را برانگیخته است.
این اظهار نظرهای مقامات آمریکایی در حالی است که بر اساس قوانین بین الملل و منشور ملل متحد، «هرگونه تهدید یا توسل به زور علیه جمهوری اسلامی ایران تحت هر عنوان و بهانهای، از جمله ادعاهای «حفاظت از معترضان» یا «حمایت از مردم ایران»، نقضی فاحش و آشکار از حقوق بینالملل و منشور ملل متحد محسوب میشود.»
در همین حال، سفرا و نمایندگان روسیه، چین و پاکستان در سازمان ملل در نشست اخیر شورای امنیت با تاکید بر اینکه منشور سازمان ملل درباره عدم دخالت در امور داخلی دیگر کشورها باید رعایت شود، خواستار عدم مداخله آمریکا در امور ایران شدند.
«ترامپ» به دنبال تصاحب کامل گرینلند و فشار بر متحدان
دونالد ترامپ پس از حمله به ونزوئلا، اکنون بار دیگر گرینلند را هدف قرار داده و پیشتر در تهدیدی آشکار با بیان این ادعا که به دست آوردن این منطقه برای حفظ و دفاع از امنیت ملی آمریکا ضروری است، گفت: تصاحب گرینلند ممکن است از طریق مسالمت آمیز یا زور انجام شود.
کارولین لیویت سخنگوی کاخ سفید اواسط دی ماه در پی ادعاهای دولت ترامپ درباره گرینلند و مخالفت های دانمارک، با بیان اینکه مقامات دولت آمریکا در حال بررسی خرید احتمالی این منطقه (گرینلند) هستند، گفت: «همه گزینهها» همچنان روی میز است.
همچنین رئیسجمهوری آمریکا بهتازگی اعلام کرد که از اول فوریه (۱۲ بهمن) تعرفه ۱۰ درصدی بر کشورهای مخالف الحاق گرینلند به ایالات متحده وضع خواهد شد. ترامپ شنبه گفت که این تعرفهها از اول ژوئن (۱۱ خرداد ۱۴۰۵) به ۲۵ درصد افزایش خواهد یافت.
واشنگتن اعلام کرده است که تا زمانی که «آمریکا گرینلند را خریداری کند» این تعرفهها به قوت خود باقی خواهد بود. این در حالی است که هزاران نفر از مردم دانمارک در شهر کپنهاگ علیه ادعاها و تهدیدهای ترامپ برای تصرف گرینلند تجمع کردند. مردم معترض با در دست داشتن بنرهای ضد آمریکایی از مقامات این کشور خواستند که «دست از گرینلند بکشد».
اظهارات اخیر ترامپ با واکنشهای بینالمللی گستردهای رو به رو شده است. اورسولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا نیز درباره خطر شکاف در اتحاد فراآتلانتیکی میان اروپا و آمریکا به واشنگتن هشدار داد. وی شنبه شب با اشاره به تلاش آمریکا برای تصاحب گرینلند گفت که اتحادیه اروپا از حاکمیت خود دفاع خواهد کرد.
ادامه اصرار آمریکا مبنی بر تحت کنترل گرفتن گرینلند، علیرغم اعتراضات شدید دانمارک و سایر متحدان اروپایی، برخی رهبران قاره سبز را بر آن داشته است که در صورت حمله نظامی ایالات متحده برای تصرف این سرزمین خودگردان دانمارک، به این بیندیشند که چه واکنشی نشان دهند. پدرو سانچز نخستوزیر اسپانیا در بحبوحه تنشهای شدید بر سر ادعاهای آمریکا در مورد گرینلند هشدار داد که اروپا در این زمینه «نباید ساکت بماند» و باید از رابطهای مطیعانه برابر واشنگتن خودداری کند.
امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه پیشتر با انتقاد از رویکرد جدید سیاست خارجی واشنگتن، گفت که ایالات متحده بهتدریج از متحدان خود فاصله میگیرد و قوانین بینالمللی را زیرپا می گذارد. وی افزود: نهادهای بینالمللی و چندجانبه، روز به روز ناکارآمدتر عمل میکنند. ما در جهانی از قدرتهای بزرگ زندگی میکنیم که وسوسهای واقعی برای تقسیم جهان دارند.
