اما و اگر‌های آتش‌بس با حکومت جولانی

 بعد از تنش‌ها و درگیری‌های گسترده‌ای که میان نیرو‌های دموکراتیک سوریه موسوم به «قسد» با عناصر وابسته به حکومت ابومحمد جولانی طی چند هفته گذشته اتفاق افتاد، چند روز قبل توافق مشترکی میان رژیم جولانی و قسد اعلام شد که طبق آن ساز و کار‌هایی برای ادغام نظامی، اداری و سیاسی تعیین شده بود.

وزارت دفاع رژیم جولانی چهارشنبه شب هفته گذشته اعلام کرد که به مدت چهار روز، آتش بس در همه مناطق عملیاتی نیرو‌های این وزارتخانه برقرار خواهد شد و هدف آن موفقیت آمیز شدن توافق‌های اعلام شده قسد است.

رژیم جولانی اعلام کرد که دو طرف توافق کردند تا همه عناصر نظامی و امنیتی وابسته به قسد، در ساختار وزارت دفاع و داخلی حکومت جدید سوریه ادغام شوند.

طبق توافقی که یکشنبه هفته گذشته میان رژیم جولانی و قسد امضا شد، قرار است که عناصر قسد در نهاد‌های حکومت جولانی ادغام شوند و مدیریت پرونده زندانیان و اردوگاه‌های داعش به رژیم جولانی داده شود.

در همین راستا، رسانه‌های عربی امروز گزارش دادند که رژه نظامی عناصر قسد در حسکه، همزمان با نزدیک شدن به مهلت ادغام با نهاد‌های رژیم جولانی در بحبوحه تلاش‌های آمریکا و کُرد‌ها برای جلوگیری از رویارویی آشکار برگزار شد.

اهداف رژه نظامی قسد در حسکه

به گزارش روزنامه الاخبار، نیرو‌های دموکراتیک سوریه یک رژه نظامی در شهر حسکه برگزار کردند و در آن وسایل نقلیه و سلاح‌های سنگین خود را به نمایش گذاشته و از محله‌های این شهر بازدید کردند. به نظر می‌رسد که این اقدام تلاشی برای تقویت روحیه اعضای عناصر قسد از یک سو و اطمینان دادن به ساکنان شهر حسکه از آمادگی قسد برای هرگونه تشدید احتمالی جدیدِ درگیری‌ها با رژیم جولانی، از سوی دیگر است.

این اقدام همچنین در آستانه پایان مهلت چهار روزه رژیم جولانی به قسد برای ادغام در نهاد‌های دولتی و اخراج عناصر حزب کارگران کردستان (پ ک ک) از مناطق خود صورت می‌گیرد.

با وجود آرامش نسبی حاکم بر استان حسکه به دنبال از دست دادن تقریباً نیمی از قلمرو نیرو‌های دموکراتیک سوریه با عقب‌نشینی آنها از مناطق الشدادی، الهول، تل حمیس، تل براک و الیعربیه و ادامه حضور نظامی آنها در حسکه، قامشلی، عامودا، الدرباسیه، رمیلان، معبده و المالکیه، نیرو‌های کُرد استقرار خود را در امتداد خطوط مقدم تقویت و سلاح‌های سنگین خود را در آنجا مستقر کرده‌اند که ظاهراً در حال آماده شدن برای رویارویی مجدد با عناصر رژیم جولانی هستند.

همزمان با آنکه عناصر قسد جبهه خود را در شهر عین العرب (کوبانی) در حومه شمال شرقی حلب با تقریباً هزار نیرو و بیش از ۱۰۰ وسیله نقلیه که برخی از آنها مجهز به سلاح‌های سنگین هستند، تقویت کردند، درگیری‌های پراکنده‌ای در اطراف شهر صرین اتفاق افتاد. این اقدام قسد بعد از آن صورت گرفت که عناصر آن از اطراف زندان الاقطان در شمال رقه با میانجی‌گری آنچه که ائتلاف بین‌المللی خوانده می‌شود، عقب نشینی کردند.

آیا جنگ میان قسد و رژیم جولانی از سرگرفته خواهد شد؟

از طرف دیگر، کاروانی متشکل از حدود ۲۰۰ جوان از اقلیم کردستان عراق در پاسخ به فراخوان قسد به کُرد‌ها در سراسر جهان برای بسیج عمومی، وارد حسکه شد.

در همین حال، عناصر وابسته به رژیم جولانی شروع به ایجاد مواضع نظامی برای خود در اطراف شهر حسکه در سه جهت شرقی، غربی و جنوبی همزمان با تقویت استقرار خود در اطراف شهر تل تمر، حومه قامشلی و منطقه اطراف رمیلان و القحطانیه کردند.

این در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک مداوم آمریکا از طریق تام باراک، فرستاده ویژه این کشور در سوریه و مسعود بارزانی، رئیس حزب دموکرات کردستان عراق برای دستیابی به تفاهمی که از رویارویی آشکار جلوگیری کند، ادامه دارد.

در همین راستا تام باراک اخیراً با بارزانی و مقامات قسد دیدار داشته است و بعد از آن وب سایت آمریکایی المانیتور گزارش داد که یک تماس تلفنی میان مظلوم عبدی، فرمانده قسد و اسعد الشیبانی، وزیر خارجه حکومت جولانی برقرار شده است.

این رسانه آمریکایی اعلام کرد که در تماس تلفنی میان عبدی و الشیبانی، مشکل خاصی وجود نداشت و مهلت چهار روزه به طور غیر رسمی تمدید شده است. همچنین قرار شده تا تام باراک با مقامات سوری دیدار کند و در مورد آخرین پیشنهاد مظلوم عبدی، از جمله نام‌های پیشنهادی برای مناصب غیرنظامی، نظامی و سایر مناصب دولتی از جمله پست معاونت وزیر دفاع گفت‌و‌گو کنند؛ البته با تاکید بر اینکه عبدی این پست را بر عهده نخواهد گرفت.

در همین چارچوب، خبرگزاری رویترز هم به نقل از یک مقام ارشد حکومت جولانی گزارش داد که موفقیت مذاکرات در مورد مسئله زندان الاقطان، این امید را ایجاد می‌کند که مهلت چهار روزه به قسد، به جای از سرگیری جنگ به یک راهکار سیاسی منجر شود. این در حالی است که حکومت جولانی هنوز پاسخی از نیرو‌های دموکراتیک سوریه در مورد طرح ادغام با نهاد‌های دولتی یا نام نامزد قسد برای منصب معاون وزیر دفاع دریافت نکرده است. همچنین در حال حاضر هیچ بحثی در مورد تمدید مهلت چهار روزه هم وجود ندارد.

در همین زمینه یک منبع کرد به روزنامه الاخبار لبنان گزارش داد که جلسات و ارتباطات فشرده‌ای میان رهبری نیرو‌های دموکراتیک سوریه و مقامات دولت اقلیم کردستان در حال انجام است تا از نفوذ دولت اقلیم کردستان برای تثبیت آتش بس میان قسد و حکومت جولانی و تمدید مهلت قسد به مدت یک ماه دیگر برای نهایی کردن مسائل استفاده شود.

این منبع افزود: نیرو‌های دموکراتیک سوریه می‌دانند که حکومت جولانی با حمایت آنکارا به دنبال تسلیم کامل قسد و برچیدن همه چیز‌هایی است که نیرو‌های دموکراتیک سوریه طی ۱۴ سال گذشته ساخته‌اند. همچنین در شرایطی که وضعیت در حسکه با رقه و دیرالزور متفاوت است و ساکنان آن قصد تسلیم شدن ندارند و حکومت جولانی به دنبال اعمال زور بر آنها با وجود روند مذاکرات است.

این منبع همچنین از موضع بین المللی به ویژه فرانسه که وعده دفاع از منافع کُرد‌ها را داده بود و اکنون آنها را رها کرده است، ابراز تعجب کرده و گفت که نیرو‌های دموکراتیک سوریه تسلیم نمی‌شوند و راهکار‌های سیاسی خود را تحمیل خواهند کرد.

از سوی دیگر، یک منبع آگاه از روند مذاکرات میان حکومت جولانی و قسدگفت که در سایه آشکار شدن شکنندگی نظامی نیرو‌های دموکراتیک سوریه، پذیرش شرایط حکومت جولانی از جمله انحلال قسد، نیرو‌های آسایش و اداره خودمختار و ادغام با پرسنل نظامی و کارکنان اداری نهاد‌های رژیم جولانی و همچنین اخراج عناصر حزب پ ک ک، یک گزینه منطقی برای قسد است.

این منبع همچنین به فقدان رهبری واحد در داخل ساختار قسد که قادر به تصمیم گیری و نجات آن از فروپاشی باشد، اشاره و تاکید کرد که قسد مجبور است توافق ۱۸ ژانویه را به عنوان ضامن ثبات بلند مدت در منطقه جزیره و احیای حاکمیت کامل دولت بر آن بپذیرد.