عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب، در سرمقاله روزنامه فرامنطقهای «رای الیوم» نوشت: تهدیدات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا برای وارد کردن ضربهای نظامی «کوبنده» به ایران، همچنان فضای سیاسی و نظامی جهان را تحت تأثیر قرار داده است. اعزام ناو هواپیمابر «ابراهام لینکلن»، سه ناوشکن، ۷۵ فروند هواپیمای «اف-۱۵» و ۶ هزار نیروی نظامی به منطقه، نشانههایی از شدت این تهدیدات هستند، اما این تحرکات به معنای اقدام فوری و قطعی آمریکا نیست.
ترامپ که در گذشته نیز از وارد شدن به جنگهای مشابه در خاورمیانه عقبنشینی کرده، بعید به نظر میرسد که به تنهایی وارد چنین جنگی شود. حتی اگر تهدیداتی هم مطرح شود، احتمالا تصمیمگیریهای محتاطانهتری خواهد داشت. این رویکرد ترامپ در مدت ریاستجمهوریاش همواره مشهود بوده است. همچنین، تمایل او به اقدام بدون حمایت یک ائتلاف بینالمللی مشابه حمله به عراق در ۲۰۰۳، شرایط را برای یک اقدام یکجانبه دشوار میکند.
در حال حاضر، چند عامل وجود دارد که میتواند تصمیم ترامپ را در خصوص حمله به ایران تغییر دهد یا به تاخیر بیندازد.
چهار عامل تأثیرگذار در تصمیمگیری ترامپ
-استراتژی جدید پنتاگون:
وزارت دفاع آمریکا اخیرا استراتژی دفاعی جدیدی را اعلام کرده است که در آن از متحدان منطقهای آمریکا خواسته شده تا نقش بیشتری در مقابله با تهدیدات ایران ایفا کنند. با توجه به اینکه آمریکا تمایلی به ورود به جنگهای طولانی در خاورمیانه ندارد، این تغییر در رویکرد میتواند ترامپ را به اتخاذ تصمیمات محتاطانهتری وادار کند.
-نگرانیهای اسرائیل:
اسرائیل که همواره نگران تهدیدات ایران بوده، حالا در شرایطی قرار دارد که نسبت به واکنشهای ایران به هرگونه اقدام نظامی آمریکا، حساس است. گزارشهای اسرائیلی نشان میدهند که تلآویو نگران است در صورت وقوع حمله، ایران به شدت واکنش نشان دهد و حملات موشکی گستردهای به اراضی اشغالی انجام دهد. این نگرانیها حتی باعث توقف بسیاری از پروازها به تلآویو شده است.
-واکنش ایران به هرگونه حمله:
مقامات ایرانی تأکید کردهاند که هرگونه حمله نظامی، حتی اگر محدود و نقطهای باشد، از سوی ایران به عنوان یک جنگ تمامعیار تلقی خواهد شد و با تمام توان پاسخ داده میشود. ایران از آمادگی کامل خود برای مقابله با تهدیدات نظامی سخن گفته و اعلام کرده که در صورت بروز جنگ، از تمامی توانمندیهای نظامی خود استفاده خواهد کرد.
-استراتژی ایران در جنگهای طولانیمدت:
ایران با تجربهای که از جنگها و بحرانهای گذشته دارد، آماده است تا در صورت لزوم وارد جنگی استراتژیک و طولانیتر شود. ایران بر این باور است که در جنگهای طولانیمدت، آمریکا و متحدانش دچار فرسایش اقتصادی و نظامی خواهند شد، بهویژه آنکه در گذشته نتوانستهاند جنگها را در مدت زمان کوتاهی به پایان برسانند.
آمادگی ایران برای مقابله با تهدیدات
ایران برای مقابله با تهدیدات آمریکا به شدت آماده است. مقامات ایرانی اعلام کردهاند که در صورت وقوع جنگ، هیچگونه محدودیتی در استفاده از توانمندیهای دفاعی و تهاجمی خود نخواهند داشت و ممکن است این واکنشها فراتر از مرزهای ایران هم گسترش یابد.
نیروهای ایرانی، بهویژه در حوزههای موشکی، دریایی و هوایی، از آمادگی بالایی برخوردارند. تحلیلگران بر این باورند که ایران میتواند با استفاده از تجربههای خود در بحرانهای منطقهای، جنگ را به یک جبهه فرسایشی تبدیل کند که در آن نه تنها آمریکا، بلکه متحدان منطقهایاش هم متحمل هزینههای سنگین خواهند شد.
حضور نیروهای مقاومت در جنگ احتمالی
حزبالله لبنان، انصارالله یمن و دیگر گروههای مقاومت در منطقه نیز بهطور فعال در استراتژیهای ایران در صورت بروز جنگ حضور خواهند داشت. این گروهها آمادهاند تا از تمامی توان خود برای مقابله با دشمنان ایران و آمریکا بهره ببرند و در شرایط بحرانی، اقدامات پشتیبانی از ایران را آغاز کنند.
در نهایت، اگر ترامپ تصمیم به حمله نظامی به ایران بگیرد، باید توجه داشت که ایران با توجه به توانمندیهای نظامی و استراتژیک خود، قادر به مقابله با هر تهدیدی است. این کشور نه تنها از مواضع خود دفاع خواهد کرد، بلکه ممکن است جبهههای مختلف جنگ را در منطقه و حتی فراتر از مرزهای خود گسترش دهد. بنابراین، هرگونه اقدام نظامی علیه ایران میتواند به یک جنگ طولانی و فرسایشی تبدیل شود که به ضرر آمریکا و متحدانش تمام خواهد شد.
