«ادی کوهن»، شرقشناس و پژوهشگر مرکز «استراتژی اسرائیل بزرگ» در گزارشی که امروز صبح (چهارشنبه) در روزنامه معاریو منتشر کرد، بار دیگر پرده از واقعیتی برداشت که در ماههای اخیر در محافل سیاسی و امنیتی تلآویو زمزمه میشود که عادیسازی روابط اسرائیل با عربستان سعودی نهتنها دور از دسترس است، بلکه به فاصله با آن بیش از هزاران کیلومتر است.
این اعتراف صریح، در شرایطی بیان میشود که مقامات اسرائیلی طی سالهای گذشته، عادیسازی روابط با ریاض را «جایزه بزرگ» و «تغییردهنده قواعد بازی» در منطقه معرفی میکردند؛ اما اکنون، حتی از نگاه تحلیلگران نزدیک به ساختار قدرت در تلآویو، این رویا بیش از هر زمان دیگری فروپاشیده است.
کوهن در این گزارش، ابتدا به بازتعریف جایگاه کشورهای عربی حوزه خلیج فارس از منظر رژیم صهیونیستی پرداخت و تأکید کرد که دیگر نمیتوان از مفاهیمی چون «دولتهای سنی میانهرو» یا «محور اعتدال عربی» سخن گفت. او با لحنی قاطع نوشت که این اصطلاحات باید از ادبیات سیاسی اسرائیل حذف شوند؛ زیرا کشورهایی که زمانی در تلآویو بهعنوان «میانهرو» شناخته میشدند، امروز در صف مخالفان جدی سیاستهای اسرائیل قرار گرفتهاند.
این تحلیلگر با اشاره مستقیم به قطر، عربستان سعودی و عمان، ادعا کرد که این کشورها نهتنها میانهرو نیستند، بلکه در سالهای اخیر بهطور فعال از جریانهایی حمایت کردهاند که اسرائیل آنها را تهدید امنیتی میداند. او قطر را به حمایت مالی و سیاسی از حماس متهم کرد، عربستان را حامی ایران و اخوانالمسلمین خواند و عمان را متهم به کمک به انصارالله در انتقال سلاح از ایران به یمن نمود.
از نگاه او، تنها معیار قابل اتکا برای رژیم صهیونیستی، تقسیم کشورهای خلیج فارس به دو دسته است: کشورهایی که توافقنامه ابراهیم را امضا کردهاند و کشورهایی که هنوز به آن نپیوستهاند.
اما بخش اصلی گزارش، جایی است که کوهن بهطور مستقیم به فروپاشی پروژه عادیسازی با عربستان سعودی میپردازد.
وی در ادامه نوشت که پیش هفتم اکتبر (عملیات طوفان الاقصی در ۱۵ مهر ۱۴۰۲)، مذاکرات و رایزنیهایی میان تلآویو و ریاض جریان داشت و رسانههای غربی و اسرائیلی از «پیشرفتهای قابل توجه» در این مسیر سخن میگفتند. با این حال، به گفته وی، تحولات دو سال اخیر و بهویژه جنگ غزه، این مسیر را بهطور کامل مسدود کرده است.
کوهن با لحنی حاکی از ناامیدی، عربستان را به یهودستیزی و اسرائیلستیزی متهم کرد که «هر کاری از دستش برآمده برای آسیب رساندن به اسرائیل و قوم یهود انجام داده است».
این تحلیلگر در ادامه به تلاشهای ریاض برای بسیج کشورهای غربی در جهت به رسمیت شناختن کشور فلسطین، محکومیتهای مکرر عربستان علیه اسرائیل در جریان جنگ غزه و درخواست این کشور از غرب برای اعمال تحریم تسلیحاتی علیه تلآویو اشاره کرد.
کوهن حتی خطبههای هفتگی مکه را نیز نشانهای از «خصومت پایدار» عربستان با رژیم صهیونیستی دانست و نوشت که در مقدسترین مکان مسلمانان، «هفتهبههفته علیه اسرائیل و یهودیان» سخن گفته میشود.
این تحلیگر صهیونیست سپس به دو موضوع مخالفت ریاض با به رسمیت شناختن سومالیلند توسط تلآویو و نیز مخالفت با حمله آمریکا به ایران اشاره کرد که از نگاه او «نشاندهنده عمق فاصله عربستان با اسرائیل» است؛ کوهن این مواضع را نشانهای از همسویی عربستان با جریانهای مخالف رژیم صهیونیستی دانست و نتیجه گرفت که عادیسازی روابط با ریاض نهتنها در آینده نزدیک ممکن نیست، بلکه شاید یک نسل کامل با آن فاصله وجود داشته باشد.
او در بخش دیگری از گزارش نوشت که خود از نخستین افرادی بوده که بیش از یک دهه پیش خواستار صلح با عربستان سعودی شده و اذعان کرد که پیشتر در مقالهای در «جروزالم پست»، رژیم صهیونیستی را به برقراری روابط دیپلماتیک با ریاض تشویق کرده بود؛ اما اکنون، واقعیت این است که «سعودیها هنوز برای صلح با اسرائیل آماده نیستند».
وی حتی اعتراف کرد که تلاشهای رژیم صهیونیستی برای نزدیک شدن به عربستان، نتیجه معکوس داشت و این رابطه نهتنها کمکی به صلح نکرد، بلکه ریاض را از تلآویو دورتر کرده است.
کوهن در پایان، بهطور آشکار از لزوم فاصله گرفتن رژیم صهیونیستی از عربستان سخن گفت و تأکید کرد که ریاض امروز در کنار ایران قرار گرفته و تلآویو باید سیاست خود را بر اساس این واقعیت جدید تنظیم کند. موضوعی که با ارائه تصویری روشن از بحران راهبردی رژیم صهیونیستی، نشان میدهد که رویای پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم، اکنون بیش از هر زمان دیگری دور، مبهم و دستنیافتنی است.
