جاناتان کوک در یادداشتی که در تارنمای خودش منتشر کرد، نوشته است: رسانه دولتی انگلیس، اطلاعات نادرست را به اتاقهای نشیمن ما پمپاژ میکند، فریبهایی که نهتنها ما را از فهم رویدادهای مهم بینالمللی عاجز میگذارد، بلکه ما را هرچه بیشتر به آستانه یک آتشافروزی جهانی میراند.
او در همین زمینه به گزارش ادعایی اخیر بیبیسی درباره اعتراضات و ناآرامیهای ایران اشاره کرده و نوشته است: کارولین هالی، خبرنگار دیپلماتیک، گزارش را با تقویت سادهلوحانه یک آمار خیالی از «دهها هزار کشته» در اعتراضهای اخیر ایران آغاز میکند؛ رقمی که مخالفان حکومت ارائه کردهاند. این را مقایسه کنید با ۲ سال احتیاطِ دائمی و کوچکنماییِ بیبیسی درباره شمار کشتهشدگان غزه به دست [رژیم] اسرائیل. این تصور که نیروهای امنیتی ایران ظرف چند روز توانستهاند به اندازه تعدادی که اسرائیل در غزه، با بمباران فرشیِ طولانیمدت و هموار کردن این باریکه کوچک، و نیز با گرسنه نگه داشتن جمعیت آن، کشته است، ایرانیها را کشته باشند، باورکردنی نیست. این اعداد آشکارا مضحک به گوش میرسند، چون واقعاً هم مضحکاند.
وی به کنایه گفت: یا درباره شمار کشتهشدگان ایران بهشدت اغراق شده، یا شمار کشتهشدگان غزه بهشدت کمتر از واقعیت برآورد شده است. یا محتملتر از همه، هر دو عدد عمداً برای گمراه کردن به کار گرفته میشوند.
این نویسنده انگلیسی توضیح داد: بیبیسی یک دستورکار سیاسی دارد که میگوید بد نیست یک رقم ساختگی و متورم از کشتههای ایران تیتر شود، چون رهبران ما ایران را دشمن رسمی تعریف کردهاند. در مقابل، بیبیسی دستورکار سیاسیِ معکوسی دارد که میگوید استفاده از قید و شرطهای بیپایان برای کوچک جلوه دادن شمار کشتههای غزه اشکالی ندارد.
او هشدار داد: این روزنامهنگاری نیست. این رونویسی برای دولتهای غربی است، دولتهایی که دشمن و دوست را نه بر اساس پایبندی به معیارهای اخلاقی یا حقوقیِ رفتار، بلکه صرفاً بر اساس میزان کمک به غرب در نبردش برای سلطه بر منابع نفتی خاورمیانه انتخاب میکنند.
کوک در ادامه نوشت: به چیز دیگری هم دقت کنید. این گزارش خبری که بار دیگر توجه افکار عمومی غرب را به «قتلعامِ مفروض» معترضان در ایران در اوایل همین ماه جلب میکند، دارد توسط بیبیسی برای پیشبرد استدلال تنش با ایران، آن هم با پوشش نگرانیهای کاملاً انساندوستانه، استفاده میشود؛ نگرانیهایی که خودِ ترامپ ظاهراً چنین پیوندی با آنها برقرار نمیکند.
وی افزود: هماکنون لایههای عمیقی از فریب در سخنان سیاستمداران غرب درباره ایران وجود دارد، از جمله این پیشفرض چندساله که ایران در پی ساخت بمب هستهای است، اما هنوز هیچ شواهدی برای آن ارائه نشده و این ادعا که تهران مسئول فروپاشی توافقی است که قرار بود برنامه هستهای غیرنظامی ایران را زیر نظر بگیرد. در واقع، همین ترامپ در دوره اول ریاستجمهوریاش بود که آن توافق را پاره کرد.
این نویسنده انگلیسی با مرور بدعهدیهای واشنگتن در برجام اشاره کرد: ایران در واکنش (به خروج آمریکا از توافق هستهای)، غنیسازی اورانیوم را بالاتر از سطح مورد نیاز برای استفاده غیرنظامی برد و آشکارا هدفش این بود که دولت پیشین جو بایدن را به احیای توافقی ترغیب کند که ترامپ آن را نابود کرده بود. اما ترامپ پس از بازگشت به قدرت، آن غنیسازی را نه مبنایی برای بازگشت به دیپلماسی، بلکه بهانهای برای تشدید تحریمها و جنگ ۱۲ روزه قرار داد که ظاهراً تغییر چندانی در برنامه هستهای ایران ایجاد نکرد.
وی ادامه داد: همچنین توجه کنید، هرچند بیبیسی هرگز به آن اشاره نمیکند، اما تحریمهای آمریکا نوعی مجازات جمعی علیه مردم ایران است که ناقض حقوق بینالملل به شمار میرود و جنگ ۱۲ روزه نیز نیز اقدامی آشکارِ تهاجمی بود؛ چیزی که از آن با عنوان «جنایت برتر بینالمللی» یاد میشود. رئیسجمهوری آمریکا اکنون طوری نمایش میدهد که انگار اوست که میخواهد ایران را با اعزام یک ناوگان جنگی به میز مذاکره برگرداند؛ در حالی که این خودِ او بود که در مه ۲۰۱۸ همان میز مذاکره را واژگون کرد و توافقی را که «برنامه جامع اقدام مشترک» نام داشت، پاره کرد.
کوک افزود: بیبیسی البته هیچ اشارهای به این بستر بسیار مهم نمیکند؛ بستری که برای سنجش اعتبار ادعاهای ترامپ درباره نیتش نسبت به ایران حیاتی است. در عوض، سارا اسمیت، سردبیر آمریکای شمالی این رسانه، بیهیچ محتوا و صرفاً با تکرار طوطیوار، ادعای بیسند کاخ سفید را بهعنوان واقعیت بازگو میکند که ایران «برنامه سلاح هستهای» دارد و ترامپ میخواهد آن را «جمع کند».
این نویسنده انگلیسی در ادامه نوشت: اما فراتر از همه اینها، رسانههایی مانند بیبیسی لایههای فریبِ خودشان را هم اضافه میکنند تا پروندهسازی برای جنگ آمریکا علیه ایران را بفروشند. نخست این کار را با تلاش برای یافتن زاویههای تازه از اخبار قدیمی درباره سرکوب خشونتآمیز اعتراضها در داخل ایران انجام میدهند. این کار را با استناد به آمارهای عجیب و غریبِ کاملاً بیپایه درباره کشتهها انجام میدهند و بعد آن را به دلیل حرکت ترامپ به سمت تنش گره میزنند. گزارششان بار دیگر توجیههای انساندوستانه جعلی برای جنگ را به مرکز میآورد، در حالی که خود ترامپ چنین پیوندی را مطرح نمیکند.
وی افزود: گزارش بیبیسی به روایت سارا اسمیت با خونسردی سازوکارهای آمریکا برای تنش را تشریح میکند، بیآنکه حتی یکبار بگوید چنین اقدامی نقض آشکار حقوق بینالملل خواهد بود. باز هم همان «جنایت برتر بینالمللی». تصور کنید بیبیسی با همین خونسردی نقشههای ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه را ترسیم کند که پس از حمله به اوکراین، میخواهد حملات نظامی به لهستان را آغاز کند. خبرنگارانش آرام و بیهیجان تعداد موشکهایی را که پوتین نزدیک مرزهای لهستان مستقر کرده، خواستههای رهبر روسیه از لهستان برای پرهیز از حمله، و موانع عملیِ پیش روی حمله را گزارش دهند. یکی هم در پایان به «موفقیتهای» پیشینِ ادعایی پوتین، مثل حمله به اوکراین، بهعنوان سابقهای برای اقدام نظامی جدید اشاره کند.
کوک گفت: چنین چیزی غیرقابل تصور است. با این حال، حتی یک روز هم نمیگذرد که بیبیسی این روایتهای آشکارا جنگطلبانه را در پوشش روزنامهنگاری پخش میکند. مردم انگلیس مجبورند پول این جریان بیپایان اطلاعات نادرست را بدهند که وارد اتاقهای نشیمنشان میشود؛ دروغهایی که نهتنها آنها را درباره رویدادهای مهم بینالمللی ناآگاه نگه میدارد، بلکه ما را هرچه بیشتر به لبه یک آتشافروزی جهانی نزدیک میکند.
