خبرگزاری رویترز در گزارشی به چگونگی کنترل آمریکا بر درآمدهای نفتی عراق پرداخته و نوشته است، از زمان حملهی سال ۲۰۰۳ به عراق، واشنگتن عملا کنترل موثری بر درآمدهای نفتی این کشور داشته است و همین موضوع به آن اجازه میدهد تا از این مورد بهعنوان اهرم فشار فوقالعادهای بر امور بغداد استفاده کند.حدود یک ماه پیش هم موسس و رئیس شرکت مشاوره انرژی «راپیدان انرژی» ،باب مکنالی که مشاور ارشد انرژی در شورای امنیت ملی و سپس دستیار ویژه رئیسجمهور در شورای اقتصادی ملی آمریکا در زمان جورج دبیلوبوش بوده است، در اجلاس صنعت نفت آمریکا در واشنگتن دیسی، ایران را «بزرگترین فرصت نفتی برای آمریکا» توصیف کرد.مکنالی به صراحت گفت: تصور کنید که وارد ایران شویم، نفت متعارف بیشتری بسیار زودتر از ونزوئلا به دست خواهیم آورد و همینطور گاز ... ترامپ حاضر است در مورد نفت ریسک کند. نفت و منافع اسرائیل دو دلیل علاقه ترامپ به ایران است.
آمریکا چگونه درآمدهای نفتی عراق را کنترل میکند؟
کنترل آمریکا بر درآمدهای نفتی عراق بیشتر از طریق مدیریت درآمدهای نفتی این کشور در «بانک فدرال رزرو نیویورک»اعمال میشود. پس از حمله سال ۲۰۰۳، «اداره موقت ائتلاف» (CPA) به مدیریت آمریکا «صندوق توسعه عراق» (DFI) را ایجاد کرد که در فدرال رزرو نیویورک نگهداری میشد.واشنگتن مدعی بوده که هدف از ایجاد DFI این است که درآمدهای نفتی عراق را جمعآوری کرده و برای بازسازی و توسعه این کشور استفاده شود. همچنین گفته شد که این صندوق برای محافظت از درآمدهای نفتی عراق در برابر دعاوی حقوقی و مطالبات مربوط به دوران صدام حسین ایجاد شده است.رئیسجمهور وقت آمریکا ،جورج دبلیو بوش، این فرمان اجرایی را امضا کرد که این سازوکار را پایهگذاری نمود و از آن زمان، هر رئیسجمهور آمریکا آن را تمدید کرده است. در نهایت DFI به حسابی متعلق به بانک مرکزی عراق در فدرال رزرو نیویورک تبدیل شد و این وضعیت همچنان ادامه دارد.
این موضوع چه اهرم فشاری به آمریکا میدهد؟
نفت مهمترین منبع درآمد عراق است و حدود 90 درصد بودجه این کشور را تشکیل میدهد. این موضوع به واشنگتن نفوذ قابلتوجهی بر ثبات اقتصادی و سیاسی عراق میدهد.زمانی که دولت عراق در سال ۲۰۲۰ از آمریکا خواست نیروهایش را از کشور خارج کند، گزارش شده که واشنگتن تهدید کرد دسترسی عراق به منابع فدرال رزرو نیویورک را قطع خواهد کرد و در نهایت بغداد عقبنشینی کرد.با وجود اینکه دولت عراق نسبت به سالهای ابتدایی اشغال کنترل بیشتری بر امور مالی خود پیدا کرده، این رابطه همچنان نشاندهنده نفوذ پایدار آمریکا بر اقتصاد عراق است؛ حتی در حالی که عراق تلاش میکند حاکمیت و استقلال خود را تقویت کند.
این ترتیبات چه تاثیری بر عراق داشته است؟
محدودیتهای شدید در ورود دلار به عراق باعث ایجاد یک بازار غیررسمی و موازی برای دلار شد. این موضوع اختلاف قیمت میان نرخ رسمی تعیینشده توسط بانک مرکزی و نرخ بازار سیاه را افزایش داد.این اختلاف قیمت در واقع نوعی «حق ریسک» برای فعالیت خارج از سیستم رسمی است.از زمانی که دونالد ترامپ برای دومین دوره به ریاستجمهوری بازگشت، سیاست «فشار حداکثری» علیه ایران را دنبال کرده و عراق اغلب در میانه این تنشها گرفتار شده است، زیرا تهران از عراق بهعنوان یک مسیر اقتصادی حیاتی استفاده میکند.
وضعیت فعلی مدیریت درآمد نفتی عراق چیست؟
درآمدهای نفتی عراق همچنان تحت نظارت و نگهداری بانک فدرال رزرو نیویورک باقی مانده است.بانک مرکزی عراق در گذشته از سیستم «حراج دلار» یا «پنجره ارز خارجی» برای تامین دلار استفاده میکرد. بانکهای خصوصی و صرافیها میتوانستند روزانه برای خرید دلار با دینار عراق پیشنهاد دهند.اما عراق در ابتدای سال ۲۰۲۵ تحت فشار شدید آمریکا، این سیستم حراج را بهطور رسمی پایان داد؛ اقدامی که بخشی از تلاشهای گسترده برای جلوگیری از انتقال دلار به نهادهای تحریمشده، بهویژه ایران، بود.
