پس از آنکه دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا اعلام کرد که اقدام نظامی ایالات متحده ممکن است ادامه داشته باشد، سهام شرکتهای هواپیمایی مطرح پس از چند روز اختلال، تحت فشار قرار گرفتند و سهام شرکتهای مطرح هواپیمایی از رشد بازماندند.
فرودگاههای بزرگ خاورمیانه، از جمله دبی - شلوغترین قطب بینالمللی جهان - برای سومین روز متوالی در بحبوحه شدیدترین شوک هوایی از زمان فلج شدن این صنعت توسط همهگیری کووید-۱۹، تعطیل شدند.
به دنبال تعلیق خدمات توسط شرکتهای هواپیمایی بینالمللی، پروازها در سراسر خاورمیانه لغو و تاکنون هزاران سرویس مختل شده است.
اوایل امروز هزار و ۲۳۹ پرواز لغو شده بود. خطوط هوایی امارات، مستقر در دبی؛ خطوط هوایی اتحاد، مستقر در ابوظبی؛ و خطوط هوایی قطر، مستقر در دوحه؛ روی هم رفته صدها پرواز را لغو کردهاند.
سایر شرکتهای هواپیمایی نیز خدمات خود را در سراسر منطقه لغو کردند. هواپیمیایی ایر ایندیا پروازهای روز یکشنبه (۱۰ اسفند) خود را از دهلی، بمبئی و آمریتسار به شهرهای بزرگ اروپا و آمریکای شمالی لغو کرد.
طبق گزارش پلتفرم ردیابی فلایت اور، تقریبا ۲ هزار و ۸۰۰ پرواز روز شنبه (۹ اسفند) و سههزار و ۱۵۶ پرواز روز یکشنبه لغو شدند.
هنری هارتولت تحلیلگر صنعت هواپیمایی و رئیس گروه تحقیقاتی اتمسفر، بیانکرد: «مسافران نمیتوانند این موضوع را کتمان کنند. شما باید برای تاخیر یا لغو پروازها در چند روز آینده آماده باشید، زیرا این حملات در حال گسترش هستند و امیدواریم که پایان یابند.»
طبق گزارش وبسایت ردیابی پرواز فلایت رادار۲۴، حریم هوایی بر فراز ایران، عراق، کویت، سرزمینهای اشغالی، بحرین، امارات متحده عربی و قطر تا امروز تقریبا خالی بود.
تاثیرات این جنگ، از آسیای غربی فراتر رفت و مسافران از بالی تا فرانکفورت سرگردان شدند. از جمله شرکتهای هواپیمایی که بیشترین اختلال را داشتند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
شرکت هواپیمایی امارات، بزرگترین شرکت هواپیمایی بینالمللی جهان، تمام پروازهای برنامهریزی شده خود به و از دبی را تا ساعت ۳ بعد از ظهر به وقت امارات به حالت تعلیق درآورد.
شرکت هواپیمایی اتحاد، تمام پروازهای خود به و از ابوظبی را تا ساعت ۲ بعد از ظهر به وقت امارات به حالت تعلیق درآورد.
شرکت هواپیمایی قطر به دلیل بسته شدن حریم هوایی این کشور، عملیات پروازی خود را به حالت تعلیق درآورد.
با گسترش درگیریها به لبنان، در حالی که رژیم صهیونیستی پس از شلیک موشک از سوی حزبالله به سمت اراضی اشغالی، حملات هوایی علیه حومه جنوبی بیروت انجام داد، بخش عمدهای از حریم هوایی منطقه همچنان بسته ماند. فرودگاههای اصلی، از جمله ابوظبی در امارات متحده عربی و دوحه در قطر، تعطیل شده یا با محدودیتهای شدید مواجه بودند.
خدمه و خلبانان اکنون در سراسر جهان پراکنده شدهاند و روند از سرگیری پروازها را پس از بازگشایی حریم هوایی دشوارتر میکنند.
در حالی که بسیاری از مسافران در بحبوحه تاخیرها و لغوهای گسترده، در برخی از شلوغترین فرودگاههای تجاری جهان برای یافتن اطلاعات در مورد وضعیت سفرهای برنامهریزیشده خود با مشکل مواجه بودند، ثروتمندان بزرگ مسیر جایگزینی از خاورمیانه پیدا کردند.
امیره ناران، مدیر اجرایی کارگزاری جتهای خصوصی ویمانا پرایوت، به تارنمای سمافور اعلام کرد: «عربستان سعودی تنها گزینه واقعی برای افرادی است که میخواهند در حال حاضر از منطقه خارج شوند.» وی هزینه جتهای خصوصی از ریاض به اروپا را تا ۳۵۰ هزار دلار تخمین زد.
تحلیلگران میگویند این منطقه و خطوط هوایی آن در چند سال گذشته به اختلال در سفر عادت کردهاند، اما چنین تعطیلی طولانیمدت آسمان بیش از ۲۴ ساعت و تعطیلی هر سه قطب اصلی حمل و نقل خلیج فارس بیسابقه است.
خلیج فارس همچنین یک تقاطع اصلی برای حمل و نقل هوایی است که علاوه بر اختلال در حمل و نقل دریایی، فشار بیشتری را بر خطوط تجاری وارد میکند.
شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان نیز پس از افزایش ۱۳ درصدی قیمت نفت خام برنت به ۸۰ دلار در هر بشکه، با افزایش قیمت نفت مواجه هستند و تحلیلگران پیشبینی میکنند که قیمتها میتواند تا ۱۰۰ دلار نیز افزایش یابد.
برتراند گرابوفسکی مشاور هوانوردی اعلام کرد: «برای همه، تاثیر اصلی از طریق قیمت نفت خواهد بود که بدیهی است که افزایش چشمگیری خواهد داشت.»
برخی از پروازهایی که انجام شدهاند، تغییر مسیر دادهاند تا از حریم هوایی بسته یا محدود شده اجتناب کنند. مسیرهای هوایی ایران و عراق، از زمانی که جنگ روسیه و اوکراین، خطوط هوایی را مجبور به اجتناب از حریم هوایی هر دو کشور کرد، اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
ایان پچنیک مدیر ارتباطات فلایت رادار۲۴ ، خاطرنشان کرد که بسته شدن حریم هوایی خاورمیانه اکنون خطوط هوایی را به راهروهای باریکتری سوق میدهد و جنگ بین پاکستان و افغانستان نیز خطر بیشتری را به همراه دارد.
وی افزود: «خطر اختلال طولانی مدت، نگرانی اصلی از دیدگاه هوانوردی تجاری است.»
