بیشتر کشورها ۲ تا ۳ ماه ذخایر نفت دارند که مجبور به آزاد کردن آن شده اند اما این موضوع نیز نتوانسته اثرات منفی جنگ را بر اقتصادهای داخلی و بین المللی بکاهد.
سه نفر از اقتصاددانان بین الملل در حوزه آمریکا ، اروپا و چین روز چهارشنبه در گفت وگو با شبکه خبری الجزیره انگلیسی ، وضعیت اقتصادهای داخلی وبین المللی را در شرایطی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران همچنان ادامه دارد ، ناگوار توصیف کرده و در پاسخ به این سوال که چطور می توان از تبعات منفی ناشی از جنگ جلوگیری شود، اعلام کردند که این موضوع بستگی به زمان جنگ دارد و به طور قطع در صورتی که هرچه زودتر جنگ جای خود را به دیپلماسی ندهد، تکانه های اقتصادی برای کشورها و جهان شدیدتر خواهد شد .
«گرک سونسون» از اقتصاددان آمریکایی در این زمینه گفت : کمبود عرضه نفت در جهان به دلیل بسته شدن تنگه هرمز بر اقتصاد آمریکا هم تاثیر گذاشته است اگرچه آمریکا دارای ذخایر بسیار زیاد نفت است. البته به توصیه آژانس بینالمللی انرژی ، اکثر کشورها اکنون در حال استفاده از ذخایر راهبردی نفت خود (SPR) هستند . این آژانس خواسته است تا قریب به ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر کشورهای عضو این سازمان آزاد شود .
به گفته وی، در جهان اکنون بالغ ببر ۱۰۰ میلیون بشکه نفت در روز مصرف می شود و بنابراین آزاد کردن ذخایر اعضای این سازمان نمی تواند یک راهبرد طولانی مدت باشد.
وی، تاثیر کمبود عرضه انرژی علاوه بر افزایش بهای بنزین وگازوئیل در این کشور، بر بازار مواد خوراکی و مصرفی و بازارهای مالی وابسته به آن و همچنین بازار بورس آمریکا تاثیر زیادی داشته است. از نظر اقتصادی در چینین شرایطی کشورها برای اینکه بتوانند مشکلات وتبعات ناشی از این موضوع را کاهش دهند ناگزیر از عرضه زیاد و مستمر ذخایر انرژی خود هستند که این موضوع چالش بزرگی برای کشورهایی خواهد بود که ذخایر مناسبی نداشته باشند.
به گفته وی، وضعیت برای مصرفکنندگان و بسیاری از کسبوکارها در آمریکا در شرایط سختی است و اگر اختلال در عرضه جهانی نفت به دلیل گرههای حملونقل دریایی و آسیب دیدن زیرساختها برای ماهها ادامه یابد، میتواند اقتصاد داخلی آمریکا را که همین حالا نیز تحت فشار است، با مشکلات گسترده تری مواجه کند.
علاوه براین ، در ژانویه ۲۰۲۶ میلادی و یک ماه پیش از شروع جنگ، شاخص هزینههای مصرفکننده رشد ۲.۸ درصدی بود که این رقم ۳.۱ درصد رسید. این رقم، بالاترین سطح تورم در دو سال اخیر است و نشان میدهد که قیمت کالاها و خدمات حتی بدون جنگ نیز رو به افزایش بود.
وی تاکید کرد: در درازمدت افزایش بهای نفت تاثیر منفی خود را بر رشد اقتصادی کشورها و همچنین رشد اقتصاد بین الملل خواهد گذاشت و این موضوع ابتدا بر تولید ناخالص داخلی کشورها خود را نشان خواهد داد.
پیشتر نیز وزیر انرژی آمریکا در پی پیامدهای اقتصادی تجاوز به ایران و افزایش قیمت حامل های انرژی به ویژه بنزین و گازوئیل در آمریکا مدعی شد که قیمت بنزین در هفتههای آینده کاهش خواهد یافت. «کریس رایت» در گفت وگو با شبکه خبری ایبیسی نیوز مدعی شد انتظار میرود قیمت بنزین در هفتههای آینده کاهش یابد، اما در عین حال تاکید کرد هیچ تضمینی در این زمینه وجود ندارد.
علاوه براین، طبق گزارش انجمن خودروی آمریکا در هفته اول جنگ قیمت بنزین در این کشور، ۲۳ درصد افزایش یافته و قیمت مواد غذایی نیز به دلیل افزایش هزینههای حملونقل افزایش یافته است.
این درحالی است که اقتصاد آمریکا باوجود اقدامات انجام شده برای کاهش آثار جنگ در زندگی مردم این کشور شاهد نوسات منفی گسترده ای بوده است . طبق گزارش های اعلام شده در فوریه ۲۰۲۶ با حذف شدن ۹۲ هزار فرصت شغلی از این کشور حذف شد.
علاوه براین، ترامپ و سایر مسئولان آمریکا به مردم این کشور وعده جنگی کوتاه مدت را داده اند و طبق نظر کارشناسان اقتصادی، مردم این کشور نگران این موضوع هستند، جنگ بزودی تمام نشود زیرا آن هاآثار جنگ را در زندگی روزمره خود بر افزایش بهای انرژی و مواد خوراکی و بازارهای مالی خود کاملا تجربه کردهاند.
جان کنگ استاد دانشگاه در حوزه اقتصاد بین الملل تاکید کرد افزایش بهای جهانی نفت نه تنها بر صنایع وابسته به این حوزه بلکه بر سایر صنایع نیز گذاشته و در صورتی که جنگ تداوم یابد شدت آثار منفی آن بر سایر صنایع روز به روز نیز بیشترخواهد شد.
به گفته وی ، بازارهای سهام آسیا، اروپا و آمریکا همه از شرایط جنگ در خاورمیانه تاثیر منفی گرفته اندو حتی کشورها با نگرانی صادرات نفت خود را با توجه به رفع نیازها و مقابله با مشکلات داخلی کاهش داده اند که این موضوع هم به خودی خود بر افزایش بهای انرژی تاثیر گذاشته است.
وی تاکید کرد: اکنون نه تنها کشورهایی که نفت خود را از خاورمیانه تامین می کردند با چالش های مهمی روبه رو شده اند، بلکه حتی سایر کشورهای مختلف درجهان در حال تجربه کردن بالاترین قیمت های انرژی هستند.
به گفته وی، اقتصاد چین هم شوک های اقتصادی ناشی از جنگ را دریافت کرده و درصدد رفع چالش های مرتبط با تامین انرژی است.در همین حال، چین به دنبال اختلالات حمل و نقل دریایی در آسیای غربی، فروش انرژی و سوخت به خریداران خارجی از جمله استرالیا، را لغو کرده و سایر کشورهای آسیایی اقدامات اضطراری برای کاهش مصرف سوخت و صرفهجویی در انرژی را در برنامه قرار دادهاند.
این کارشناس حوزه انرژی تاکید کرد: بسیاری از کشورها حدود ۳ تا ۴ ماه ذخایر انرژی دارند که اکنون بخشی از آن را آزاد کرده اند اما درصورتی که جنگ تداوم یابد این کشورها نیز شاهد چالش ها و پیامدهای بزرگتر و گسترده تر اقتصادی خواهند بود.
اکمل نصیر وزیر اقتصاد مالزی هم پیشتر اعلام کرد که از تاثیر بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در عرضه نفت بر صنعت هوانوردی و حمل و نقل این کشور خبر داده و گفته بود کوالالامپور بر صنایعی که بیشترین تاثیرپذیری از بحران انرژی داشته باشد، تمرکز کرده است.
وی با بیان اینکه ادامه حملات علیه ایران، بر عرصه جهانی انرژی و محصولات نفتی تاثیرگذار است، تاکید داشت که بسیاری از صنایع در هر دو فرآیند تولید و توزیع به نفت متکی هستند، بنابراین اختلالات تامین میتواند هزینههای تولید را افزایش دهد.
نصیر تاکید کرد: وقتی تامین نفت مختل میشود، هزینههای تولید کالاهایی را افزایش میدهد که به نفت به عنوان بخشی از فرآیندهای ورودی و خروجی خود متکی هستند. این وضعیت همچنین هزینه لجستیک، حمل و نقل و زنجیره تامین را بالا می برد که در نهایت ممکن است بر قیمت کالاها تاثیر بگذارد و موجب تورم در کشور شود. اگرچه قادر بودیم سال گذشته انعطافپذیر باقی بمانیم و توانستیم تورم را در حدود ۱.۴ درصد برای سال ۲۰۲۵ مهار کنیم اما ممکن است فشارهای تورمی را در ماههای پیش رو به دلیل اختلالات زنجیره تامین با افزایش هزینههای ورودی و خروجی نفت شاهد باشیم.
کارشناس دیگری در برنامه الجزیره انگلیسی در مورد آثار این جنگ بر اقتصاد اروپا تاکید کرد: شاید اروپا از جمله مناطقی باشد که بیشترین آثار منفی حاصل از جنگ را در حال تجربه کردن است. اروپا که پیشتر بار اقتصادی جنگ اوکراین را بردوش می کشید اکنون با شوک دیگری در اقتصاد خود ناشی از جنگ در خاورمیانه روبه رواست.
این کارشناسان در نهایت اعلام کردند که با توجه به شرایط ناگوار اقتصاد جهانی، باید هرچه زودتر دیپلماسی جای جنگ در منطقه را بگیرد زیرا کشورها باید مدت ها کار کنند تا آثار سوء تورمی ناشی از جنگ را از اقتصاد خود بزدایند.
