گروه خبری سی جی تی ان چین در تحلیلی نوشت: جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، علاوه بر هزینههای گسترده انسانی و اقتصادی، در حال ایجاد تغییرات بنیادین در ساختارهایی است که طی دههها به عنوان ستونهای اصلی اقتصاد جهانی عمل کردهاند.
این رسانه افزود: «دلارزدایی» بهعنوان روندی برای کاهش وابستگی کشورها به دلار، محور اصلی تحولات جدید اقتصادی جهان معرفی شده و تاکید شده است که جنگ اخیر، نقش یک کاتالیزور را در تسریع این فرآیند ایفا میکند.
بر اساس این تحلیل، کاهش شدید تردد کشتیها از تنگه هرمز و افزایش چشمگیر قیمت نفت و گاز، فشار تورمی گستردهای بر اقتصاد جهانی وارد کرده است. این تنگه نهتنها مسیر حیاتی انتقال انرژی، بلکه یکی از مهمترین شریانهای تجارت بینالمللی به شمار میرود.
سی جی تی ان در ادامه گزارش خود تاکید کرد: اقدام ایران در دریافت عوارض از برخی کشتیها با ارزهایی غیر از دلار از جمله یوان چین، میتواند چالشی عملی برای نظام مالی مبتنی بر دلار ایجاد کند و الگوی جدیدی از مبادلات منطقهای را شکل دهد.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که قدرت مالی ایالات متحده تا حد زیادی به تقاضای جهانی برای دلار وابسته است؛ جایگاهی که پس از جنگ جهانی دوم و با تبدیل شدن دلار به ارز غالب ذخایر جهانی تثبیت شد.
با این حال، تحولات سالهای اخیر از جمله جنگ اوکراین و افزایش تلاشها در چارچوب بریکس و سازمان همکاری شانگهای برای استفاده از ارزهای جایگزین، این موقعیت را بهطور فزایندهای با چالش مواجه کرده است.
در همین راستا، توسعه سامانههای مالی جایگزین سوئیفت از جمله «سامانه پرداخت بینبانکی فرامرزی چین (CIPS)» و «سامانه انتقال پیامهای مالی روسیه (SPFS)»، بهعنوان ابزارهایی برای کاهش وابستگی به نظام مالی غرب در حال گسترش است.
این گزارش همچنین تاکید میکند که گسترش «بریکس پلاس» و پیوستن کشورهای مهم تولیدکننده انرژی، میتواند به تضعیف «پترودلار» منجر شود؛ بهویژه اگر معاملات نفت و گاز با ارزهایی غیر از دلار انجام گیرد.
به باور تحلیلگران، ادامه این روند ممکن است ایالات متحده را با کاهش تقاضای جهانی برای دلار و در نتیجه افزایش نرخ بهره و رکود اقتصادی مواجه کند.
این رسانه چینی در پایان گزارش خود مینویسد که دلارزدایی یک روند تدریجی اما آغازشده است که در بلندمدت میتواند به کاهش نفوذ مالی آمریکا و در مقابل، تقویت جایگاه اقتصادی کشورهای موسوم به «جهان جنوب» منجر شود؛ روندی که جنگ اخیر علیه ایران، به آن شتابی بیسابقه بخشیده است.
