در اقدامی که بسیاری از تحلیلگران آن را یکی از جنجالیترین تلاشها برای مهندسی سیاسی انتخابات در تاریخ معاصر آمریکا میدانند، دونالد ترامپ از سال 2025 ایالتهای تحت کنترل جمهوریخواهان را به بازنویسی نقشههای انتخاباتی تشویق کرده تا اکثریت حزب جمهوریخواه در مجلس نمایندگان پیش از انتخابات میاندورهای 2026 حفظ شود؛ اقدامی که اکنون با حمایت برخی احکام قضایی، وارد مرحله تازهای شده است.
در آمریکا معمولاً نقشههای انتخاباتی هر 10 سال و پس از سرشماری ملی بازبینی میشوند، اما ترامپ با شکستن این سنت قدیمی، از ایالتهایی مانند تگزاس خواست در میانه دهه نقشهها را تغییر دهند. هدف اصلی، حذف حوزههای دموکرات و افزایش شانس جمهوریخواهان برای حفظ کنترل کنگره عنوان شده است.
ترامپ نیز این موضوع را پنهان نکرد. او در سخنرانیهای مختلف آشکارا از افزایش کرسیهای جمهوریخواهان از طریق بازطراحی حوزهها سخن گفت و تأکید کرد جمهوریخواهان «حق دارند» کرسیهای بیشتری به دست آورند. این صراحت در دفاع از استفاده حزبی از بازنویسی نقشهها، حتی در فضای سیاست آمریکا نیز کمسابقه توصیف شده است.
همزمان، دیوان عالی آمریکا با اکثریت قضات محافظهکار، یکی از مهمترین بندهای قانون حقوق رأیدهندگان مصوب 1965 را عملاً تضعیف کرد؛ قانونی که برای جلوگیری از کاهش قدرت رأی اقلیتهای نژادی تدوین شده بود. این تصمیم راه را برای ایالتهای جمهوریخواه باز کرد تا نقشههای جدیدی طراحی کنند که به گفته منتقدان، رأیدهندگان سیاهپوست و دموکرات را پراکنده و کماثر میکند.
پس از این حکم، چند ایالت جنوبی از جمله تنسی، لوئیزیانا، آلاباما و کارولینای جنوبی به سرعت روند بازنگری حوزههای انتخاباتی را آغاز کردند. در برخی موارد، حتی انتخابات مقدماتی به تعویق افتاد تا بازطراحی نقشهها انجام شود.
در سوی مقابل، دموکراتها تلاش کردند در ایالت ویرجینیا از طریق همهپرسی، نقشههای جدیدی را تصویب کنند که میتوانست چند کرسی به نفع آنان ایجاد کند. با این حال، دیوان عالی ویرجینیا این همهپرسی را به دلایل رویهای باطل اعلام کرد؛ تصمیمی که واکنش تند دموکراتها را به دنبال داشت.
حکیم جفریز، رهبر اقلیت دموکراتها در مجلس نمایندگان، لغو رأی میلیونها شهروند را «غیردموکراتیک و بیسابقه» توصیف کرد. گروههای مدنی نیز هشدار دادهاند که تصمیم دادگاهها عملاً اراده رأیدهندگان را نادیده گرفته است.
برآوردها نشان میدهد بازنویسی نقشهها میتواند بین 10 تا 12 کرسی برتری برای جمهوریخواهان ایجاد کند؛ در حالی که دموکراتها برای بازپسگیری کنترل مجلس نمایندگان تنها به چند کرسی بیشتر نیاز دارند. به این ترتیب، مسیر آنها برای پیروزی در انتخابات آینده دشوارتر شده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که محبوبیت ترامپ در نظرسنجیها کاهش یافته و برخی مؤسسات آماری اعلام کردهاند میزان رضایت از عملکرد او به پایینترین سطح رسیده است. با این حال، منتقدان میگویند دولت ترامپ به جای تمرکز بر افکار عمومی، تلاش میکند از طریق تغییر قواعد انتخاباتی، موقعیت سیاسی جمهوریخواهان را حفظ کند.
بسیاری از تحلیلگران هشدار میدهند رویهای که اکنون آغاز شده، میتواند در آینده به چرخهای دائمی از دستکاری نقشههای انتخاباتی توسط هر دو حزب تبدیل شود؛ روندی که در نهایت اعتماد عمومی به دموکراسی آمریکا را بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.
برخی کارشناسان معتقدند بازنده اصلی این جنگ سیاسی، مردم آمریکا هستند؛ شهروندانی که حوزههای انتخاباتیشان نه بر اساس منافع رأیدهندگان، بلکه مطابق محاسبات حزبی سیاستمداران طراحی میشود.
