روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی که دیروز منتشر شد فاش کرد که امارات متحده عربی که در جریان درگیریهای اخیر هدف حملات ایران قرار گرفته بود، از پاکستان انتظار محکومیت شدید ایران را داشته است. اما اسلامآباد مسیر متفاوتی را انتخاب کرد: تلاش برای ایفای نقش واسطه میان ایران و آمریکا برای پایان دادن به جنگ.بازپسگیری وام ۳.۵ میلیارد دلارینخستین ضربه اقتصادی امارات به پاکستان در فروردین ماه ۱۴۰۵ رقم خورد. امارات که از سال ۲۰۱۸ مبلغ ۳.۵ میلیارد دلار به پاکستان وام داده بود، به طور ناگهانی خواستار بازپرداخت فوری کل این مبلغ شد.این تصمیم در شرایطی گرفته شد که ذخایر ارزی پاکستان حدود ۱۶ میلیارد دلار بود. بازپرداخت این وام به معنای کاهش یکپنجم ذخایر ارزی این کشور بود. دولت پاکستان در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۲۶ موفق شد این وام را با کمک عربستان سعودی تسویه کند.
اخراج جمعی کارگران پاکستانی؛ بدون پول و بدون دسترسی به حسابهای بانکی
همزمان با بازپسگیری وام، موج دوم فشار با اخراج گسترده کارگران پاکستانی آغاز شد. نیویورک تایمز به نقل از بیش از ۲۰ کارگر شیعه پاکستانی که در شرکتهای اماراتی مشغول به کار بودند، گزارش داده که همه آنها در ماه گذشته به طور ناگهانی دستگیر، بازداشت و سپس از امارات اخراج شدهاند.جزئیات این اخراجها نشان میدهد که کارگران پاکستانی ابتدا از محل کار خود بدون هیچ اطلاع قبلی بازداشت شدهاند. آنها سپس به مراکز بازداشتی مانند زندان «العویر» در دبی منتقل شدهاند. در این مراکز، تلفن همراه و مدارک هویتی آنها مصادره شده است.مهمترین و تلخترین بخش این ماجرا، عدم دسترسی این کارگران به حسابهای بانکی خود بوده است. به گزارش نیویورک تایمز، این افراد بدون اینکه کوچکترین فرصتی برای برداشت پول و پسانداز خود از بانکهای امارات پیدا کنند، با همان لباس شخصی و تنها با چند مدرک ضروری به پاکستان بازگردانده شدهاند. آنها حتی موفق نشدهاند میزان دقیق موجودی حساب خود را مطلع شوند یا وکالتی برای برداشت پولهایشان به خانوادههایشان بدهند.یکی از اخراجشدگان به نام «علی حمزه» ۲۵ ساله که مسئول امنیت یک شرکت بزرگ لجستیک در امارات بود، به نیویورک تایمز گفته است که در ۱۳ آوریل در دفتر کارش توسط مأموری بازداشت، به مرکز بازداشت العویر منتقل و در ۲۱ آوریل اخراج شده است. او نیز مانند دیگران فرصت برداشت پول خود را نداشته است.
یک راننده تاکسی ۴۷ ساله اهل شمال غرب پاکستان به این روزنامه گفته است: «هیچ دلیلی به ما نگفتند. اما ما فهمیدیم. تنها جرم ما این بود که شیعه هستیم.»کارگران اخراج شده تنها مدرک کتبی که نشاندهنده اخراجشان است، مدرکی از کنسولگری پاکستان در دبی با عنوان «زندانی/فراری» دریافت کردهاند. این مدرک تحقیرآمیز به جای هرگونه حکم قانونی، نشاندهنده رویکرد غیرانسانی امارات در قبال کارگرانی است که سالها برای پیشرفت این کشور زحمت کشیدهاند.رهبران شیعه پاکستان تخمین میزنند از اواسط آوریل تاکنون هزاران نفر از جامعه ۳۵ میلیونی شیعیان این کشور از امارات اخراج شدهاند. یک روحانی مرتبط با یک سازمان سیاسی شیعه در اسلامآباد به نیویورک تایمز گفته است که حدود ۵۰۰۰ خانواده به عنوان متأثر از این اخراجها ثبتنام کردهاند. هشت صاحب کسبوکار مقیم امارات نیز به نیویورک تایمز تأیید کردهاند که چندین کارمند پاکستانی آنها در هفتههای اخیر اخراج شدهاند.(تصویر آتشسوزی گسترده در کارخانه آلومینیوم امارات در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران)
پیامدهای منفی این اقدامات برای خود امارات
در حالی که امارات تصور میکند با این اقدامات به پاکستان فشار میآورد، اما کارشناسان اقتصادی میگویند خود این کشور بیشترین آسیب را خواهد دید:نخست، از دست دادن نیروی کار ارزان و ماهر: نزدیک به ۲ میلیون کارگر پاکستانی ستون فقرات اقتصاد خدماتی و ساختمانی امارات را تشکیل میدهند. اخراج آنها به معنای ایجاد خلأ شدید نیروی کار است که جایگزینی آن در کوتاهمدت تقریباً غیرممکن بوده و میتواند به تعطیلی پروژههای ساختمانی و افزایش هزینههای نیروی کار منجر شود.دوم، تخریب چهره بینالمللی و کاهش جذب سرمایه: اخراج دستهجمعی کارگران و بلوکه کردن حسابهای بانکی آنها، پیام روشنی به سایر نیروهای کار خارجی ارسال کرده است. سرمایهگذاران پیش از ورود به امارات این سوال را خواهند پرسید که آیا امنیت سرمایهگذاری و حسابهای بانکی در این کشور تضمین شده است یا خیر. این موضوع میتواند به فرار سرمایه و کاهش چشمگیر سرمایهگذاری خارجی منجر شود.سوم، از دست دادن نفوذ در پاکستان به نفع عربستان: اقدام امارات در بازپسگیری وام و اخراج کارگران، عملاً پاکستان را به سوی عربستان سعودی فراری داد. ریاض با تزریق ۳ میلیارد دلار و تمدید وام ۵ میلیارد دلاری، گام بلندی برای جذب اسلامآباد به مدار خود برداشت و نفوذ امارات در یکی از مهمترین کشورهای جهان اسلام کاهش یافت.
چهارم تشدید رقابت با عربستان سعودی: این بحران در بستر رقابتهای قدیمی امارات و عربستان رخ داده است. تحلیلگران معتقدند امارات با این اقدامات، عملاً عربستان را که متحد سنتی پاکستان است، بیش از پیش علیه خود تحریک کرده است.پنجم آسیب به صنعت گردشگری و سرمایهگذاری خارجی: امارات سالها به عنوان «مقصد امن نیروی کار و سرمایه خارجی» بازاریابی میشد. اقدام اخیر، پیامد مستقیم برای صنعت گردشگری و جذب سرمایه از کشورهای دیگر مانند هند، بنگلادش و فیلیپین خواهد داشت که اکنون نگران امنیت سرمایه و شغل شهروندان خود هستند.