دولت دونالد ترامپ در حالی لایحه بودجه سال ۲۰۲۷ وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) را با رقم بیسابقه ۱.۵ تریلیون دلار به کنگره ارائه میدهد که این مقدار نه تنها بزرگترین بودجه نظامی تاریخ ایالات متحده محسوب میشود، بلکه از نظر اقتصادی به معنای اختصاص نیمی از کل هزینههای تسلیحاتی جهان به یک کشور است. کارشناسان اقتصادی این افزایش ۴۲ درصدی نسبت به سال قبل را با توجه به کسری بودجه سنگین آمریکا (نزدیک به ۲ تریلیون دلار در ۲۰۲۵) یک «بحران پنهان مالی» ارزیابی میکنند.
بودجهای که هزینه فرصت آن مهار تورم و بازسازی زیرساختهاست
بر اساس مستندات لایحه ۱۱۸ صفحهای پنتاگون، قرار است در سال ۲۰۲7 حدود ۵۲ درصد از این بودجه (بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار) صرف خرید مهمات، هواپیماهای جنگنده، کشتیهای نظامی و سامانههای تسلیحاتی نسل جدید شود. این بالاترین سهم تسلیحات از بودجه دفاعی آمریکا از زمان ریگان (با ۴۳.۲ درصد) و فراتر از دوره بایدن (۳۹.۵ درصد) است.تحلیلگران اقتصادی یادآور میشوند که این رقم معادل بیش از ۳ برابر مجموع هزینههای سالانه آموزش و بهداشت عمومی در آمریکا است. از سوی دیگر، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از این بودجه صرف «تثبیت زنجیره تأمین و حمایت از شرکتهای کوچک و متوسط» میشود که در واقع یارانهای سنگین برای صنایع نظامی-خصوصی نظیر لاکهید مارتین، بوئینگ و ریتیون است.
۴.۴ میلیارد دلار هزینه عملیاتی مستقیم برای تأمین امنیت اسرائیل
در بخش اقتصادی این لایحه، نکته برجسته تخصیص ۴.۴ میلیارد دلار اضافی تحت عنوان «عملیات نظامی آمریکا، حفاظت از نیروها و بازدارندگی در حوزه فرماندهی مرکزی با هدف حمایت از اسرائیل» است. این پول جدا از ۳.۸ میلیارد دلار کمک نظامی سالانه وزارت خارجه آمریکا به تلآویو و نیز ۵۳۰ میلیون دلار بودجه مشترک برای توسعه و تولید سامانههای «گنبد آهنین»، «تیر و کمان داوود» و «Arrow-3» هزینه میشود.جالب اینکه در بودجه ۲۰۲۷، کمک آمریکا به منطقه کردستان عراق از ۵۷.۸ میلیون دلار در ۲۰۲۵ به تنها ۱.۳۵۴ میلیون دلار کاهش یافته، در حالی که همزمان ۳۰۳ میلیون دلار برای آموزش نیروهای شریک ضد داعش (با محوریت کردها) پیشبینی شده است. همچنین ۱۱۹ میلیون دلار برای نیروهای امنیتی عراق، ۱۳۰ میلیون دلار برای گروههای مسلح در سوریه، ۳۶ میلیون دلار برای ارتش لبنان و ۱۸ میلیون دلار برای اردن در نظر گرفته شده که در مقایسه با ۴.۴ میلیارد دلار حمایت مستقیم از امنیت اسرائیل، ارقام ناچیزی است.
افزایش همزمان بودجه همه شاخههای نظامی؛ فشار بر اقتصاد داخلی آمریکا
بودجه پیشنهادی پنتاگون افزایش بودجه نیروی هوایی (۳۳.۶ درصد)، نیروی دریایی (۲۴.۳ درصد) و نیروی زمینی (۲۳.۹ درصد) را همراه با افزایش ۵ تا ۷ درصدی حقوق پرسنل نظامی پیشبینی کرده است. طرح «ناوگان طلایی» ترامپ و ساخت نبردهای کلاس «دونالد ترامپ» به تنهایی ۶۵ میلیارد دلار (برای خرید ۱۸ کشتی جنگی و ۱۶ کشتی پشتیبانی) آب میخورد که بزرگترین سفارش ساخت کشتی از ۱۹۶۲ تاکنون است.کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که این حجم خروج پول از خزانه به سمت قراردادهای نظامی، به معنای چاپ پول بیشتر و فشار جدید بر تورم در شرایطی است که نرخ بهره در آمریکا همچنان بالاست. از سوی دیگر، ادغام گسترده هوش مصنوعی در تمامی سطوح آموزش، لجستیک و نگهداری تجهیزات، هزینههای پنهان فناوری و ریسک امنیت سایبری را نیز به بودجه تحمیل خواهد کرد.
تحقق شعار «صلح از طریق قدرت» یا قمار ۱.۵ تریلیون دلاری؟
در حالی که پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، این بودجه را «تحول استراتژیک برای دهههای آینده» و ابزار «صلح از طریق قدرت» میخواند، واقعیت ارقام نشان میدهد که ایالات متحده قصد دارد با صرف هزینهای معادل نیمی از کل بودجه دفاعی جهان، جنگساخت خود را به بالاترین سطح تاریخ برساند. اما سؤال اصلی اقتصاددانان این است: با وجود کسری بودجه مزمن و بدهی ملی بیش از ۳۴ تریلیون دلاری، این پول از کجا تأمین میشود؟ پاسخ محتمل، افزایش استقراض و در نتیجه افزایش نرخ بهره و تورم در بازارهای جهانی است که پیامد آن متوجه همه اقتصادهای جهان خواهد بود.
