در بحبوحه اختلاف نظرهای آشکار بر سر محدودیتهای قدرت آمریکا در برابر ایران و توانایی تهران در مقاومت در برابر آن، آن هم درمقطع زمانی که نقش کشورهای حوزه خلیج فارس به عنوان عاملی تعیینکننده در سوق دادن واشنگتن به سمت کاهش تنش به جای تشدید آن نمایان شده، پیام اخیری که «دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا درباره «تعلیق حمله روز سهشنبه به ایران» در فضای مجازی منتشر کرد، بحثی را درباره اتکای روزافزون به دیپلماسی و میانجیگری منطقهای برای جلوگیری از جنگ مجدد برانگیخت.
در همین رابطه «جفری ساکس» متفکر آمریکایی و رئیس شبکه راهحلهای توسعه پایدار سازمان ملل در مصاحبهای با شبکه خبری «الجزیره» اظهار کرد: آمریکا گزینه نظامی موثری علیه ایران ندارد و هرگونه حمله جدید منجر به خسارات گستردهای برای کشورهای حوزه خلیج فارس و اقتصاد جهانی خواهد شد.
ساکس در این مصاحبه احتمال اینکه ترامپ جنگ جدیدی را علیه ایران آغاز کند، رد کرد و گفت: تهدیدهای او لزوماً به معنای وجود توانایی واقعی برای اجرای این گزینه بدون هزینهای سنگین نیست چراکه از سرگیری بمباران یک اشتباه بزرگ برای آمریکا و کشورهای منطقه خواهد بود.
این متفکر آمریکایی با تقدیر از نقشی که کشورهای حوزه خلیج فارس در سوق دادن واشنگتن به سمت کاهش تنش ایفا کردند، تاکید کرد: عقبنشینی ترامپ از انجام این حمله پس از تماسهای امیر قطر، ولیعهد عربستان و رئیس امارات حاکی از آگاهی فزاینده آنها از خطر ورود به یک جنگ تمام عیار است.
او افزود: راهحل واقعبینانه این است که آمریکا به توافق هستهای قبلی مشهور به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) که ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، بازگردد.
این استاد دانشگاه کلمبیا تاکید کرد: ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای نیست و آنچه لازم است دستیابی به توافقی مبتنی بر نظارت بینالمللی در ازای لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای بلوکه شده ایران است.
ساکس افزود: ترامپ دچار این توهم شده که امکان تکرار سناریوهای مداخله سریع آمریکا همانند آنچه در ونزوئلا اتفاق افتاد، وجود دارد و مقایسه ایران و ونزوئلا به دلیل تفاوتهای بزرگ جغرافیایی، نظامی و سیاسی این ۲ کشور سادهلوحانه است.
این اندیشمند آمریکایی با انتقاد شدید از «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی، او را متهم کرد که آمریکا را به جنگهای پرهزینه علیه ایران سوق میدهد.
او ادامه داد: افکار عمومی آمریکا تغییر قابل توجهی نسبت به سیاستها و جنگهای «اسرائیل» در خاورمیانه کردهاند.
ساکس همچنین تاکید کرد: بخشهای بزرگی از آمریکاییها به ویژه جوانان آن اکنون از راهحل ۲دولتی حمایت کرده و مخالف استمرار جنگها هستند، انتظار میرود روابط آمریکا و «اسرائیل» در سالهای آینده دستخوش تحولات تدریجی شود.
«جوی هود» معاون سابق وزیر خارجه آمریکا نیز در این رابطه گفت: مشارکت طرفهای منطقهای در میانجیگریها به توقف موقت روند تشدید درگیریهای نظامی کمک کرد و نشان داد که کشورهای حوزه خلیج فارس به عاملی تأثیرگذار در تغییر پویایی بحران تبدیل شدهاند.
هود اظهار کرد: با توجه به شرایط نظامی جدید در منطقه از جمله تقویت نیروهای پاکستانی در عربستان، هرگونه حمله احتمالی به کشورهای خلیج فارس پیچیدهتر و پرهزینهتر شده چرا که این تحولات محاسبات متفاوتی را بر همه طرفها ایجاد کرده است.
معاون سابق وزیر خارجه آمریکا در ادامه نیز تاکید کرد: هر گونه طرحی برای کاهش تنش زمانی نتیجهبخش خواهد بود که به ابتکارعمل جامعی منجر شود که به طور مستقیم به مساله هستهای ایران بپردازد.
او گفت: آنچه در حال حاضر اتفاق میافتد صرفاً یک «توقف تاکتیکی» در عملیات نظامی است و نه پایان واقعی بحران.
