یک گزارش تحلیلی ۱۵۶ صفحهای از «مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک» در لندن هشدار داده است که تنشهای فزاینده میان آمریکا و چین، بهویژه بر سر تایوان، در صورت ادامه روند فعلی میتواند وارد مرحلهای خطرناک شده و حتی سناریوی درگیری هستهای را نیز دور از ذهن نکند.
این گزارش که پیش از نشست امنیتی «شانگریلا» در سنگاپور منتشر شده، بر این نکته تأکید دارد که فضای امنیتی جهان بهسمت شکلگیری یک رقابت تسلیحاتی جدید در حوزه هستهای حرکت میکند؛ رقابتی که محور اصلی آن منطقه آسیا و اقیانوس آرام است.
در این چارچوب، هم برخی کشورها در حال تقویت زرادخانههای هستهای خود هستند و هم برخی دیگر، بدون برخورداری از سلاح هستهای، توان حملات دوربرد متعارف را توسعه میدهند؛ روندی که به گفته این گزارش، توازن و ثبات راهبردی در منطقه را با چالش جدی روبهرو کرده است.
نکته محوری این مطالعه، نبود سازوکارهای مشخص برای مدیریت بحران میان واشنگتن و پکن عنوان شده است. بهویژه اینکه در حال حاضر، هیچ توافق روشن و الزامآوری میان دو طرف درباره قواعد درگیری نظامی وجود ندارد؛ موضوعی که خطر درگیری ناخواسته بر سر زیرساختهای حساس فرماندهی و ارتباطات را افزایش میدهد.
این گزارش با مقایسه وضعیت کنونی با دوران جنگ سرد یادآور میشود که در آن دوره، آمریکا و شوروی از طریق مذاکرات طولانیمدت توانستند تا حدی چارچوبهایی برای کنترل تسلیحات و مدیریت بحران ایجاد کنند؛ اما چنین سازوکارهایی میان آمریکا و چین هنوز شکل نگرفته است.
در بخش دیگری از گزارش، با وجود تأکید بر برتری عددی زرادخانههای هستهای آمریکا و روسیه نسبت به چین، به روند رشد سریع توان هستهای پکن اشاره شده است. بر اساس این دادهها، روسیه حدود ۴۴۰۰ کلاهک هستهای فعال و آمریکا حدود ۳۷۰۰ کلاهک در اختیار دارد، در حالی که چین حدود ۶۲۰ کلاهک هستهای دارد؛ رقمی که طبق برآوردهای پنتاگون میتواند تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۰۰۰ کلاهک افزایش یابد.
