بررسی حملات اخیر روسیه به اوکراین نشان میدهد که چالش سامانههای پدافند هوایی اوکراین اکنون به مرحلهای بحرانی رسیده است. اندیشکده انگلیسی چتم هاوس امروز در یک گزارش تحلیلی نوشته تولید موشک و پهپاد در روسیه اکنون از توان اوکراین و متحدانش در تامین موشکهای رهگیر پیشی گرفته است، تا جایی که در برخی حملات اخیر، مانند حملات ۵ ژوئیه پدافند اوکراین حتی در انهدام یک موشک بالستیک نیز موفق عمل نکرد. اگرچه در ابتدای جنگ اوکراین تحریمهای بینالمللی توان تولید موشک در روسیه را کاهش داده بود، اما مسکو موفق شد با دور زدن تحریمها و واردات قطعات حیاتی، خطوط تولید خود را بازسازی کند.طبق ارزیابی چتم هاوس، اوکراین اکنون در رهگیری پهپادها (با بازدهی ۹۰ درصد) و موشکهای کروز (با بازدهی ۸۹ درصد) بسیار موفق عمل میکند، اما مشکل اصلی در مواجهه با موشکهای بالستیک مانند «اسکندر» و «کینژال» است که تنها سامانه آمریکایثی «پاتریوت» قادر به انهدام آنها بوده است.
کارشناسان چتم هاوس تاکید میکنند که نابرابری در توان تولید، اصلیترین چالش فعلی پیش روی پدافند هوایی اوکراین است. در حالی که تولید سالانه موشکهای بالستیک در روسیه به حدود ۱۴۴۰ فروند میرسد، ایالات متحده در سال تنها حدود ۶۵۰ تیر موشک پاتریوت تولید میکند. از سوی دیگر، مصرف حدود ۱۷۰۰ تیر موشک پاتریوت توسط آمریکا و متحدانش در جریان هفتههای نخست درگیری در خاورمیانه، ذخایر موجود را بیش از پیش خالی کرده است. اگرچه متحدان اوکراین در ماههای اخیر چهار ابتکار عمل جدید از جمله تخصیص بودجه چهار میلیارد دلاری، اعطای مجوز ساخت پاتریوت به کییف، حمایت از پروژه بومی «فریا» و ارائه سامانههای اروپایی سامپ-تی را مطرح کردهاند، اما این اقدامات بههیچوجه پاسخگوی بحران فعلی برای اوکراین نیستند. ساخت خط تولید پاتریوت در اوکراین حداقل ۱۸ تا ۲۴ ماه و تولید قطعات کلیدی آن تا ۳۰ ماه زمان میبرد. همچنین تولید سالانه موشکهای آستر ۳۰ توسط فرانسه و ایتالیا در مجموع بین ۸۰ تا ۱۰۰ تیر است که حتی با حجم تولید یک ماه موشکهای بالستیک روسیه نیز برابر نیست. پروژه دفاعی فریا نیز حداقل تا اواسط سال ۲۰۲۷ به مرحله رونمایی از پیشنمونه نخواهد رسید.بر همین اساس رسانههای غربی در هفتههای گذشته بارها هشدار دادهاند که پدافند هوایی اوکراین به دلیل پیشی گرفتن حجم تولید موشکی روسیه از توان تأمین و ساخت موشکهای رهگیر در غرب، در آستانه یک فلج عملیاتی قرار گرفته است.
