کاخ سفید در آستانه تصمیمی حساس درباره ایران قرار گرفته و همزمان سه مسیر تشدید فشار نظامی، ادامه فشار اقتصادی و بازگشت به میز مذاکره را بررسی میکند؛ در این میان، احتمال دیدار ترامپ و پزشکیان در نیویورک بار دیگر مسیر دیپلماسی را به یکی از گزینههای جدی واشنگتن تبدیل کرده است.
به گزارش ایلنا، دولت آمریکا در قبال ایران وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن گزینههای نظامی و اقتصادی در کنار مسیر دیپلماسی قرار گرفتهاند و واشنگتن همزمان با برگزاری نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل، تلاشها برای فعال کردن دوباره مسیر مذاکره را دنبال میکند؛ آن هم در شرایطی که کاخ سفید برای ایجاد گشایش در پرونده ایران با فشارهای داخلی روبهرو است.
رسانه اماراتی «ارمنیوز» با استناد به «منابع آگاه»، نوشت بررسی گزینههای فوری دولت ترامپ درباره ایران به یکی از محورهای اصلی بحث در کاخ سفید تبدیل شده است.
این بحثها پس از تحولات قابل توجه آخر هفته شدت گرفت؛ زمانی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تعطیلات خود در اقامتگاه ریاستجمهوری کمپدیوید در ایالت مریلند را نیمهکاره رها کرد و بهسرعت به کاخ سفید بازگشت.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران کاخ سفید گفت دولت آمریکا در آستانه تصمیمگیری درباره ایران قرار دارد؛ تصمیمی که به گفته او میتواند شامل آغاز عملیات نظامی تعیینکننده برای پایان دادن به تهدید ایران، ادامه فشار اقتصادی و محاصره دریایی با هدف تشدید بحران اقتصادی در این کشور یا حرکت به سمت توافقی برای پایان دادن به بحران باشد.
تردید واشنگتن نسبت به تعهدات ایران
منابع نزدیک به کاخ سفید میگویند در میان مقامهای ارشد دولت آمریکا و تیم محدود ترامپ که پرونده ایران را دنبال میکند، نگرانی و احتیاط نسبت به ماهیت و میزان تعهدات ایران افزایش یافته است؛ بهویژه درباره اینکه جناحهای مختلف در ساختار سیاسی ایران تا چه اندازه توانایی اجرای توافقهای احتمالی با واشنگتن را دارند.
این منابع به «ارمنیوز» گفتهاند تیم ترامپ دیگر تعهدات ایران را، فارغ از حجم و ماهیت آنها، با اطمینان سابق جدی نمیگیرد و تردید نسبت به نتیجه هرگونه رایزنی دیپلماتیک از طریق میانجیهای منطقهای و بینالمللی افزایش یافته است.
با این حال، همین شرایط باعث شده احتمال دیدار مستقیم با دو مقام ارشد دولت ایران که برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به نیویورک سفر میکنند، برای دولت آمریکا اهمیت بیشتری پیدا کند.
بر اساس این گزارش، تماسهای کاخ سفید با کشورهای منطقه و متحدان اروپایی نیز با جدیت دنبال میشود تا در روزهای برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل، زمینه برای دستیابی به یک دستاورد دیپلماتیک فراهم شود.
منابع مذکور همچنین از شکلگیری فضای مثبتی میان کاخ سفید و شرکای اروپایی خبر دادهاند و آن را به تحولات اخیر در روابط آمریکا و اروپا و همچنین برنامه ترامپ برای دیدار مجدد با رئیسجمهور اوکراین در نیویورک مرتبط دانستهاند.
برخلاف دوره گذشته، واشنگتن و متحدان اروپایی آن اکنون تلاشهای دیپلماتیک مشترکی را برای پیشبرد پرونده ایران دنبال میکنند و به گفته منابع ارمنیوز، دو طرف آمریکایی و اروپایی درباره امکان احیای مسیر دیپلماتیک در قبال ایران دیدگاه نزدیکی دارند.
ترامپ راه مذاکره با پزشکیان را باز گذاشته است
دونالد ترامپ نیز در پایان هفته گذشته راه مذاکره را بهطور کامل نبست و به خبرنگاران کاخ سفید گفت احتمال دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران را رد نمیکند؛ دیداری که در صورت انجام، میتواند در حاشیه نشستهای نیویورک برگزار شود.
پزشکیان پس از آن امکان حضور در نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل را پیدا کرده است که وزارت خارجه آمریکا برای او و «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، روادید ورود به آمریکا صادر کرد.
منابع ارمنیوز صدور مجوز سفر این دو مقام ارشد ایرانی به آمریکا را اقدامی دیپلماتیک دانسته و گفتهاند این تصمیم در شرایطی گرفته شده که تلاشهای منطقهای برای ایجاد پیشرفت در پرونده ایران ادامه دارد و نشستهای نیویورک نیز میتواند فرصتی برای ایجاد تحرک تازه در مسیر دیپلماسی باشد.
به گفته این منابع، صدور این مجوزها بدون وجود ارزیابی مثبت از امکان پیشرفت در مسیر دیپلماتیک بعید بود و دستکم میتواند به احیای تلاشهایی منجر شود که پس از پایان مهلت ۶۰ روزه تعیینشده برای دستیابی به توافق چارچوب میان واشنگتن و تهران، تقریباً متوقف شده بود.
فشار داخلی بر ترامپ برای ایجاد گشایش در پرونده ایران
منابع نزدیک به کاخ سفید همچنین گفتهاند دولت ترامپ از زمان کنفرانس حزب جمهوریخواه در تگزاس، با فشار مستمر رهبران این حزب و اعضای کنگره برای ایجاد گشایش در پرونده ایران روبهرو بوده است.
بر اساس این گزارش، نگرانی جمهوریخواهان درباره حفظ اکثریت کنونی حزب در هر دو مجلس نمایندگان و سنا، یکی از عوامل تشدید این فشارهاست.
منابع ارمنیوز مدعی شدهاند بخش قابلتوجهی از بحثهای داخلی در جریان این نشست و روزهای پس از آن، به کاهش حمایت افکار عمومی آمریکا از جنگ در خاورمیانه و همچنین نارضایتی بخشی از جمهوریخواهان و مستقلها از افزایش دوباره قیمت سوخت اختصاص داشته است؛ بهویژه افزایش قیمت گازوئیل که برای کشاورزان اهمیت بیشتری دارد.
به نوشته این رسانه، این شرایط میان شعارهای انتخاباتی حزب جمهوریخواه و درخواست ترامپ از آمریکاییها برای تحمل هزینههای بیشتر با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، شکاف ایجاد کرده است؛ چراکه افزایش هزینه سوخت و کالاهای اساسی میتواند فشار بیشتری بر دولت آمریکا وارد کند.
در مجموع، بر اساس روایت منابع ارمنیوز، دولت ترامپ اکنون میان سه مسیر اصلی قرار گرفته است: تشدید فشار نظامی، ادامه فشار اقتصادی و محاصره یا باز کردن دوباره مسیر دیپلماسی؛ مسیری که نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل میتواند فرصت مهمی برای فعال شدن آن فراهم کند.
