تداوم حملات نیروهای مسلح یمن به تأسیسات نفتی و اقتصادی عربستان، نگرانی بازار جهانی انرژی درباره امنیت عرضه را به بالاترین سطح در ماههای اخیر رسانده و قیمت نفت را در آستانه ۱۱۰ دلار نگه داشته است. همزمان، نشانههایی از فرسایش زیرساختهای اقتصادی و دیپلماسی تجاری ریاض در سایه این حملات آشکار شده است.
بازار نفت در پایان معاملات هفته گذشته تحت تأثیر مستقیم حملات نیروهای مسلح یمن به تأسیسات شرکت آرامکو و فرودگاه بینالمللی ملک خالد ریاض قرار گرفت. قیمت نفت خام برنت در بالاترین سطح خود از ماه مه تاکنون در محدوده ۱۰۹ تا ۱۱۰ دلار برای هر بشکه تثبیت شد و نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز بالای ۱۰۰ دلار معامله شد.برنت در مجموع هفته گذشته نزدیک به ۵ درصد و نفت آمریکا بیش از ۱۰ درصد رشد کرد.
نگاه تحلیلگران بینالمللی: هیچ تأسیساتی امن نیست
تحلیلگران انرژی در واکنش به حملات نیروهای مسلح یمن، تأکید کردهاند که بازگشت آرامش به بازار انرژی بدون توقف این حملات ممکن نیست. هیلیما کرافت، رئیس جهانی استراتژی کالا در شرکت آربیسی کپیتال مارکتس، به فایننشال تایمز گفت: «حملات موشکی مستمر به عربستان ثابت میکند که ما به وضعیت عادی در خاورمیانه نزدیک نیستیم.» او افزود: «در محیط تهدید فعلی، دشوار است بتوان ثابت کرد که هرگونه تأسیسات انرژی امن است.»اشراینر پارکر، تحلیلگر شرکت ریستاد انرژی، نیز با اشاره به حساسیت ویژه بندر ینبع گفت: «حملات به ینبع بهویژه نگرانکننده است زیرا این تأسیسات نقش حیاتی در تسهیل صادرات نفت خام دارند.»او توضیح داد که با توجه به اختلال در تنگه هرمز، حجم زیادی از نفت عربستان از طریق خط لوله شرق-غرب به ینبع منتقل و از آنجا بارگیری میشود و همین موضوع ینبع را به هدفی حساس تبدیل کرده است.
فراتر از بازار نفت: فرسایش زیرساخت اقتصادی ریاض
پیامدهای حملات نیروهای مسلح یمن تنها به قیمت نفت محدود نمانده است. دادهها و گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که زیرساخت اقتصادی و برنامه توسعه عربستان در حال تجربه فشار بیسابقهای است.در بعد سرمایهگذاری و دیپلماسی اقتصادی نیز گزارشها حاکی است که مدیران ارشد شرکتهای نفتی و انرژی جهانی از جمله اکسون موبایل، توتال انرژی و شل سفرهای خود به عربستان را لغو کردهاند و نشست اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس نیز به دلیل حملات به فرودگاه ریاض و بستهبودن آن به تعویق افتاده است.وبسایت آمریکایی سمافور در این باره تأکید کرد که حملات مکرر یمن، متقاعد کردن سرمایهگذاران بینالمللی به اینکه ریاض یک مرکز جهانی برای امور مالی و تجارت است را «دشوارتر و پیچیدهتر از همیشه» کرده است.
خسارت صدها میلیون دلاری آرامکو از پاسخهای یمن
حملات نیروهای مسلح یمن به زیرساختهای نفتی عربستان، خسارتی چندلایه بر جای گذاشته است که از توقف پالایش در مجتمع ۲۱ میلیارد دلاری جازان تا زیر ظرفیت ماندن خط لوله استراتژیک شرق-غرب و افزایش سرسامآور هزینههای تعمیر و بیمه را شامل میشود.پالایشگاه جازان با ظرفیت اسمی روزانه ۴۰۰ هزار بشکه، پس از چند بار هدف قرار گرفتن از مدار خارج شد و حجم پالایش آن به صفر رسید؛ برآوردها نشان میدهد عربستان در مدت تعطیلی این مجتمع حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت را از دست داده و میلیونها دلار هزینه تعمیر و بازسازی نیز بر آن تحمیل شده است.خط لوله ۱۲۰۰ کیلومتری شرق-غرب نیز که مهمترین مسیر جایگزین تنگه هرمز است، پس از آسیب دیدن و تعمیر، هنوز با ظرفیت کامل کار نمیکند و جریان آن حدود ۴ میلیون بشکه در روز است، در حالی که ظرفیت اسمی آن ۷ میلیون بشکه است؛ تعمیر بخشهای آسیبدیده از جمله تأسیسات پمپاژ، بین سه تا شش هفته زمان برده است.در همین حال، مؤسسه ریستاد انرژی هزینه تعمیر زیرساختهای انرژی خلیج فارس را بالغ بر ۲۵ میلیارد دلار برآورد کرده و یک مقام سعودی هزینه بازگرداندن تأسیسات آسیبدیده آرامکو را صدها میلیون دلار عنوان کرده است. تأسیسات الدمام و ظهران، پالایشگاه طناجیب، تأسیسات شقدام و بندر ینبع نیز از اهداف مکرر و تأییدشده این حملات بودهاند.