یازدهمین سالگرد ۱۱ سپتامبر
امسال در حالی آمریکا شاهد یازدهمین سالگرد وقوع حملات ۱۱ سپتامبر است که رهبران این کشور همچون همیشه در این روز نسبت به تداوم حضور تروریسم در جهان هشدار میدهند و مجددا بر تضعیف القاعده به عنوان متهم اصلی این حملات به منظور پیروز نشان دادن خود در جنگی که تحت عنوان " جنگ با تروریسم " آغاز شد، تاکید میکنند اما این پرسش مطرح است که آمریکا پس از این حملات با چه معیاری میتواند خود را پیروز یا مغلوب بداند؟
به گزارش افکارنیوزبه نقل از ایسنا، واقعه یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ نقشه ژئوپلتیک جهانی را مجددا ترسیم کرد. حملات انجام شده در این تاریخ در نیویورک تغییر بنیادین ذهنیت غربیها را به همراه داشت. پس از این حادثه سیاست جنگ علیه تروریسم، القاعده و " محور شرارت " که جورج دبلیو بوش به ایران، عراق و کره شمالی نسبت داده بود، به اجرا درآمد.
از طرف دیگر کشورهای اروپایی متعددی نیز اعلام آمادگی کردند تا با آمریکا به عنوان متحد اصلی خود به منظور تعقیب تروریستها همکاری کنند. وقایع ۱۱ سپتامبر آشکارا آمریکا را به فکر حفظ هژمونی خود در جهان انداخته بود و احساسات غربگرایانه و تعلق به غرب را نزد مردم این کشورها دو چندان کرده بود. کشورهای اروپایی نیز که خود را بیش از همیشه متعلق به غرب میپنداشتند به دنبال آن بودند تا در این جنگ مشترک علیه تروریسم که به طور ویژه توسط آمریکا به پیش برده میشد، نقش داشته باشند.
پس از حملات ۱۱ سپتامبر تاکنون آمریکا و اتحادیه اروپا تلاشهای خود را به منظور پاسخ گفتن به آنچه تهدیدات " تروریسم اسلامگرایانه " علیه خود تلقی کردهاند دو چندان ساختهاند. اینگونه بود که جنگ علیه تروریسم در ژئوپلتیک جدید جهانی و در عرصه سیاسی کشورهایی که خود را کشورهای دمکراتیک جهان میدانستند محوری شد. هدف از آن مهار کردن تروریستها و حتی نابود کردن آنها بود.
دوره پس از ۱۱ سپتامبر بدین گونه به دورانی تبدیل شد که در آن در صورتی که کسی عرب و یا مسلمان بود نمیبایست زندگی مناسبی داشته باشد و دلیل آن پیوندی بود که از نظر غربیها میان این دو خصیصه و تروریست بودن برقرار بود!
اما در این میان باید پرسید که آمریکا از پس از ۱۱ سپتامبر تاکنون در مسیری که به طور خود خواسته و یکجانبه طی کرده، به چه نقطهای رسیده است؟
آیا برای آمریکا با کشته شدن رهبر القاعده و مجازات عاملان ۱۱ سپتامبر که همچنان در زندان گوانتانامو به سر میبرند، پیروزی در جنگ با تروریسم رقم خورده است؟ آیا حمله به عراق و افغانستان در نهایت چیزی نصیب آمریکا و متحدانش کرده و آنها را به هدفی که میخواهند رسانده است؟
با نگاهی به وقایع رخ داده دو مساله را میتوان تشخیص داد: نخستین مساله آن است که مجموع تحولات رخ داده و شرایط به وجود آمده از ۱۱ سال پیش تاکنون نه تنها نشان از پیروزی آمریکا در جنگهای خود و یا بهتر شدن وضعیت این کشور و کشورهای همپیمان آن ندارد، که از سال ۲۰۰۱ تاکنون ابر قدرت بودن آمریکا و وجهه این کشور به عنوان یک قدرت بزرگ زیر سئوال رفته است و این کشور بیش از هر چیز نیازمند حمایت از خود است. آمریکا و متحدانش با راهبرد صرف مبارزه با تروریسم بدون داشتن اهدافی مشخص جنگهای افغانستان و عراق را آغاز کردند و اکنون تنها نتیجه این جنگها بیش از یک تریلیون دلار هزینه و
هزاران کشته بوده، بدون آنکه اطمینانی نسبت به همپیمان بودن این کشورها با آمریکا در آینده وجود داشته باشد.
مساله دوم این است که با پی بردن به این حقیقت آمریکا و همپیمانان غربی آن نه تنها دیگر متمایل به آغاز کردن جنگی جدید نیستند بلکه به دلیل ضعفهای اقتصادی و اعتراضات مردمی قدرت انجام آن را نیز در خود نمیبینند. برای آنها اکنون حفظ قدرت خود و نهادهای سرمایهداری در اولویت قرار گرفته و در این راه تمامی مفاهیمی که به گفته آنها تروریسم با آنها دشمن است، همچون دموکراسی، حقوق بشر، قوانین بینالمللی و حتی قوانین داخلی در کشورهای خود را زیر پا میگذارند.
در سالهای اخیر آمریکا با انجام حملات هواپیماهای بدون سرنشین در یمن و پاکستان نه تنها قوانین بینالمللی و حاکمیت کشورها را نقض میکند بلکه قوانین داخلی خود را نیز با ترور خودسرانه و بدون محاکمه شهروندان آمریکایی زیر پا میگذارد.
از طرف دیگر آمریکا پس از ۱۱ سپتامبر به کشوری تبدیل شد که برای مقابله و کنترل عناصری که قصد ایجاد ناامنی در آن را دارند، حقوق بشر را نقض میکند و زندان گوانتانامویش به رغم وعده اوباما برای بسته شدن آن همچنان باز است. اخیرا نیز دیدهبان حقوق بشر از کاربرد گسترده و سیستماتیک شکنجههایی نظیر خفگی مصنوعی با آب توسط عوامل سازمان سیا علیه محکومان به تروریسم و دیگر شبه نظامیان توسط آمریکاییها پرده برداشته است.
آمریکا و کشورهای اروپایی همپیمان آن امروز به اشتباه بزرگ خود در آغاز کردن دو جنگ پر هزینه و بینتیجه علیه عراق و افغانستان پی بردهاند و به خوبی میدانند این جنگها سهم بزرگی در بروز رکود اقتصادی در سال ۲۰۰۸ و بحران مالی و کسری بودجه گستردهای که امروز گریبان آنها را گرفته، داشتهاند.
بسیاری از کارشناسان بحران اقتصادی آمریکا و به تبع آن اقتصاد جهان را نتیجه مستقیم جنگ عراق میدانند و به عنوان مثال " جوزف استیگلیتز "، اقتصاددان و برنده جایزه نوبل اقتصاد در آمریکا، بحران اقتصادی در این کشور را نتیجه مستقیم جنگ عراق و خیال پردازیهای حکومت بوش و طرفداران نومحافظه کارش در این زمینه ارزیابی کرده است.
البته کشورهای غربی با پایان دادن به جنگ عراق و صرف همه تلاشهای خود به منظور پایان دادن به جنگ افغانستان تنها در حال تغییر راهبرد خود از مبارزه با تروریسم در جنگهای پرهزینه کلاسیک و مستقیم به مبارزه با آن از طریق جنگهای هوشمند و غیرمستقیم هستند. افشای جنگ گسترده سایبری آمریکا علیه شبه نظامیان در افغانستان وهمچنین تایید جنگ سایبری این کشور با ایران از طریق ساخت ویروسهای رایانهای پیچیده و تاکید هرچه بیشتر دولت آمریکا بر ترور با هواپیماهای بدون سرنشین همگی حاکی از این راهبرد هستند. آنها در این راستا حتی در حالی که خود مدعی جنگ با القاعده در یمن و پاکستان و
افغانستان هستند اما پای آنها را در جاهایی که به نفعشان باشد از جمله در توطئههای خود علیه کشورهای دیگر نظیر سوریه باز میکنند تا ضمن آسیب زدن به این کشورها از تکرار اشتباه خود در دخالت نظامی مستقیم علیه یک کشور پرهیز کنند.
از طرف دیگر وقتی نگاهی به برخورد کشورهای غربی با جنبشهای مردمی ضد سرمایهداری و توسلشان به هر شیوه برای مقابله با آنها میاندازیم به این حقیقت پی میبریم که " مبارزه با تروریسم " پس از ۱۱ سپتامبر تنها هدفش محافظت از بانکها و شرکتهای سرمایهداری بوده است.
آنگونه که مردم در خیابانهای اروپا و آمریکا شعار میدهند " بانکها نجات پیدا کردند ما فروخته شدیم "، شرکتها و بانکهای سرمایهدار بیش از مردم و وضعیت آنها برای سردمداران غربی اهمیت داشتهاند.
مقامات غربی با وجود آنکه میدانند پس از ۱۱ سپتامبر پولهای آنها به بهانه مبارزه با تروریسم در چه جنگهایی و در کمک به چه کشورهایی از جیب مردم پرداخت شده و میشود اما در نهایت باز هم حاضر به ادامه مبارزه با دشمن نامشخص " تروریسم " و صرف پولهای خود در این راه و متضرر کردن مردم به منظور حفظ قدرت خود و نظام سرمایهداری هستند.
طرحهای ریاضت اقتصادی و کاستن از بودجههای عمومی و تاکید مقامات بر طولانی بودن راه دشواریهای اقتصادی همگی نشان میدهند که کشورهای غربی همچنان به دنبال هزینه کردن برای مبارزه و جنگ حتی به قیمت تنگدستی مردمان خود هستند.
مطمئنا امسال هم سران اروپا و آمريكا در سالگرد ۱۱ سپتامبر به روال سالهاي گذشته با استناد به تضعيف شديد القاعده و كشته شدن رهبران آن در سه سال گذشته خود را در مسير پيروزي بر تروريسم خواهند دانست اما خود به خوبي ميدانند جنگ با دشمن نامشخص "تروريسم" به منظور حفظ نظام سرمايهداري كه با زير پا گذاشتن هنجارهاي بينالمللي و حاكميت كشورها همراه است، حتي اگر باهوشمندانهترين شيوهها نيز انجام شود شايد هيچ گاه به پيروزي نيانجامد.