دموکراسی برای امریکا سودی ندارد
امریکا خود را پیشقراول دموکراسی در جهان میداند و تمام لشکرکشیها و مداخلهجوییهای خود در اقصی نقاط جهان را به بهانه دفاع از دموکراسی انجام داده، اما تجربه دموکراسی در بسیاری از کشورها آن چیزی نبوده که به مذاق این کشور خوش بیاید.
به گزارش افکارنیوزبه نقل از روزنامه جوان، نمونه نه چندان قدیمی این موضوع در پیروزی دانیل اورتگا طی انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۸۴ نیکاراگوائه و پیروزی جبهه نجات اسلامی الجزایر در انتخابات شهرداریها و شوراهای شهر ۱۹۹۰ بود.
این دو مورد از آن جهت قابل توجه هستند که به نوعی پیشدرآمد تحولات قریب به دو دهه بعد در مناطق خود بودند، به صورتی که پیروزی جناح سوسیالیستی اورتگا سالها بعد از پیروزی او در کشورهای امریکا لاتین به صورتی زنجیروار بروز کرد و پیروزی جبهه نجات اسلامی الجزایر طلیعهای بود برای تحولات بیش از یک سال اخیر در جهان عرب.
هر چند که این دو مورد آشکار تحولی دموکراتیک در دو منطقه به طور کامل متفاوت در جهان بودند، اما امریکا برخلاف شعارهایش نمیتوانست این دموکراسی و رأی مردمی به آن را تحمل کند و به همین جهت، شورشیان مسلح کنترا را به راه انداخت تا اولی را به زانو درآورد و در دومی از اقدام نظامیها و دستگیری و زندانی شدن رهبران جبهه نجات اسلامی حمایت کرد. این رویه ضددموکراتیک امریکا تنها به این دو مورد ختم نمیشود و موارد متعدد دیگری نیز برای آن قابل اشاره است که ماجرای ونزوئلا و ریاست جمهوری هوگو چاوز در آن یکی از آنها است.
چاوز با ناکامی در کودتای ۱۹۹۲ این درس مهم را گرفت که برای مبارزه با امپریالیسم امریکا و عوامل داخلیاش باید راه سیاست و رأی مردم را در پیش بگیرد و شش سال بعد و در انتخابات ریاست جمهوری ۱۹۹۸ نشان داد که این درس را خوب یاد گرفته و توانست اعتماد مردم ونزوئلا را به خود جلب کند. او تحت تاثیر آرمان سیمون بولیوار، رهبر استقلالطلبی امریکای لاتین از استعمار اسپانیا، پیروزی و ریاست جمهوری خود را به نام انقلاب بولیواری خواند و تحت شعارهای این انقلاب، اصلاحات گستردهای در حوزههای مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی ونزوئلا انجام داد.
اصلاحات بولیواری او با وجود آنکه با رأی مردم تأیید شده بود و متکی به خواست دموکراتیک مردم ونزوئلا بود، اما منافع صاحبان پول و قدرت امریکایی و به خصوص شرکتهای بزرگ نفتی را به خطر انداخته بود و به اشاره همین قشر بود که حاکمان کاخ سفید با نادیده گرفتن شعارهای به اصطلاح دموکراتیک، مخالفین چاوز در ونزوئلا را سازماندهی کردند. کودتای مخالفین چاوز با راهنمایی حامیان امریکایی خود کودتای ۲۰۰۲ را به راه اندختند اما چاوز بر این کودتا و نقشه آدمربایی مخالفین پیروز شد و حتی برای دو دوره بعد نیز در مقام ریاست جمهوری ماند. چاوز بعد از سه دور ریاست جمهوری باز کار خود را در
تداوم انقلاب بولیواری ناتمام میدید و به همین جهت خود را آماده کرد تا بار دیگر در انتخابات ریاست جمهوری در روز یکشنبه ۷ اکتبر با مخالفین خود و البته به روشی دموکراتیک مقابله کند.
مقابله چاوز با مخالفانش در این دور از جنس دیگری بود. مخالفان او از تجربههای قبل درس گرفتند و دریافتند که با خشونت و کودتا نمیتوانند بر او پیروز شوند و به همین دلیل، مقابله نرم را در دستور کار خود قرار دادند. اولین گام آنان پس زدن گروههای سنتی راستگرا و آمدن به صحنه تحت لوایی جدید و به نام میزدگرد اتحاد دموکراتیک، Mesa de la Unidad Democrática، بود. برای نشان دادن این چرخش سیاسی بود که آنان فردی جوانتر از چاوز به نام انریکه کاپریلس را در مقابل او قرار دادند که برخلاف رویه قبل و شعارهای نئولیبرال، با شعارهای سوسیال دموکراتیک به صحنه آمده بود.
علاوه بر چرخش سیاسی، مخالفین در شعارهای خود نیز تغییرات اساسی دادند؛ دیگر خبری از آن مخالفتهای پرشور با برنامههای اصلاحی چاوز در کار نبود و حتی کاپریلس به محلات و مناطق فقیر میرفت و قول میداد که در صورت پیروزی برنامههای اصلاحات اجتماعی و فقرزدایی چاوز را لغو نخواهد کرد. مخالفان با این نحو چرخشهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به دنبال خلع سلاح چاوز بودند تا آنکه آرای او در میان طبقات متوسط و کمدرآمد را به سوی خود جلب کنند اما تمام تلاشهای آنان در نهایت ناکام ماند.
چاوز با کسب ۴۲/۵۴ درصد آرا در برابر ۹۷/۴۴ درصد رای کاپریلس برنده انتخابات شد. در واقع، مردم ونزوئلا با این میزان رأی نشان دادند که همچنان پشتیبان انقلاب بولیواری او هستند و چاوز با شنیدن این پیام از سوی مردم ونزوئلا بود که بعد از اعلام پیروزیاش گفت «انقلاب پیروز شده است». انتخابات ۷ اکتبر بار دیگر نشان داد که دموکراسی سودی برای امریکا ندارد و این اراده ملی است که حرف نهایی را میزند، اما با وجود این، باید گفت که مخالفان چاوز تازه مقابله نرم خود را شروع کردهاند.
كاپريلس بعد از پذيرش شكست و تبريك گفتن به چاوز در ميان هوادارانش اعلام كرد؛ بذرهاي بسياري در سراسر ونزوئلا كاشتهايم و ميدانيم كه درختهاي بسياري حاصل اين بذرها خواهد شد. اين گفته كاپريلس حاكي از آن است كه مخالفان چاوز و حاميان امريكايي او مقابله نرم خود را در قالب يك برنامه بلند مدت تعريف كردهاند و در نتيجه بايد انتظار تدوام اين حركت از سوي آنان در آينده را داشت و اين چيزي است كه نبايد از ديد رهبران انقلاب بوليواري ونزوئلا مخفي بماند.