ایران حرف اول سیاست خارجی اوباما
تحلیلگران رسانه های گوناگون در جهان درباره وجود معضلات سخت و بعضاً غیرقابل حل پیش روی اوباما اتفاق نظر دارند. اوباما در انتخاباتی که حدود نیمی از آمریکایی ها آن را تحریم کرده بودند، بر میت رامنی پیروز شد.
به گزارشافکارنیوزبه نقل از کیهان، روزنامه فرانسوی فیگارو در گزارش خود در این زمینه نوشته: واقعیت ها مرد تغییر را تغییر داد. اوباما کیست؟ رئیس جمهوری که نتوانسته طی چهار سال اقتصاد را از بحران در آورد و پاسخ سیاسی خوبی به رقبایش که در جبهه «رامنی» قرار دارند بدهد؟ یا شخصی که ربطی به موضع گیری های محکمش ندارد و ناچار شده در رو در رویی با مشکلات واقعی، رؤیاهای تغییراتش را تغییر دهد؟ اوباما در درون برکه پر از سوسمار در واشنگتن افتاده او با وجود همه شعارها به زودی ۳۰ هزار سرباز به افغانستان فرستاد.
بی بی سی انگلیس نیز در تحلیلی به قلم جرمی بوئن خاطرنشان کرد: اوباما در اولین انتخاب گفته بود مهم ترین هدف او در خاورمیانه دنبال کردن صلح میان اسرائیل و فلسطین است. پس از ۴ سال آمریکا همچنان به امنیت اسرائیل پایبند است اما اکنون از صلح خبری نیست و فلسطینیان نسبت به ۴ سال گذشته امید کمتری دارند. آمریکا می خواهد که در جریان تحولات خاورمیانه تأثیرگذار باشد اما مردم منطقه نشان داده اند که می خواهند خود آنها، و نه دولتهای خارجی و متحدان داخلی کاخ نشین آنها، سرنوشتشان را کنترل کنند. آقای اوباما متوجه محدودیت های آمریکا هست و شاید ترجیح می داد که کلاً از خاورمیانه بگذرد.
او سال گذشته گفت اولویت جدید سیاست خارجی آمریکا، آسیا و منطقه اقیانوس کبیر خواهد بود. اما مشکل این است که خاورمیانه آن قدر مهم است که نمی توان از کنار آن گذشت. سوریه می تواند اسرائیل را ناامن کند و ایران اهمیت بسیار بیشتری دارد.
بی بی سی می افزاید: علی رغم قدرت نظامی گسترده آمریکا، نفوذ سیاسی آن کشور در خاورمیانه در حال افول است. متحدان حرف شنو، قابل اعتماد و مستبد آمریکا در منطقه ساقط شده اند. نسل جدیدی که آمریکا را به عنوان رقیب می بیند و نه دوست، در حال جایگزینی آنهاست.
وبسایت فارسی بی بی سی نیز در تحلیلی خاطرنشان کرده است: هر چه پیروزی اوباما دشوار بود، چالش های پیش روی وی دشوارتر است. او با کسری بودجه بی سابقه مواجه است و جنگ در عراق و افغانستان هم به طرف بن بست رفت. روابط با جهان اسلام کماکان دچار چالش و تنش است. در قاهره پرچم آمریکا به آتش کشیده شد و در لیبی خون سفیر این کشور جاری شد. منازعه اسرائیل و فلسطین به قوت خود باقی است؛ و پرونده هسته ای ایران نیز به یک گره کور تبدیل شده است و در حال تبدیل به یک چالش جدی و دشوار است.
خبرگزاری رویتر دیگر رسانه انگلیسی است که به چالش های پیش روی باراک اوباما پرداخته است. «اوباما با دشواری هایی چون ایران، سوریه و احتمالاً چین مواجه است. این پرسش همچنان باقی است که آیا دیپلماسی فعلی در مورد ایران کارساز است. تحلیلگران سیاست خارجی آمریکا می گویند اگر سیر تحولات اجازه دهد اوباما در آسیا ضمن تلاش برای حفظ محوریت، به دنبال تغییر جهت سیاسی خواهد بود تا از قدرت های نوظهوری چون هند و چین استفاده کند و به تدریج از خاورمیانه خارج شود. هر چند، در این میان برای سیاست خارجی آمریکا، ایران و سوریه حرف اول را خواهند زد.»
رویتر می نویسد: انتظار می رود مذاکرات هسته ای میان ایران و قدرت های جهانی در اسرع وقت(احتمالاً در همین ماه) از سر گرفته شود. البته مشخص نیست این مذاکرات بتواند به گونه ای باشد که ایران را به پذیرش درخواست های غرب درباره برنامه هسته ای اش متقاعد کند.
در مورد سوریه، «جیمز دابینز»، مدیر مرکز بین المللی دفاعی و امنیتی «رند» بر این باور است که شاید سیر رویدادها به گونه ای باشد که اوباما را مجبور کند، با فرستادن سلاح در این کشور مداخله کند؛ اما در مورد ایران، حمله آمریکا به این کشور محتمل نیست.
رویتر ادامه می دهد: تحلیلگران بر این باورند که مهمترین چالش برای اوباما این خواهد بود که وقتی ایالات متحده عمیقاً دچار بدهی است، دیگر قدرت ها در حال اوج گیری هستند و آمریکا با تهدیدات فرامرزی از قبیل تروریسم و حملات سایبری روبرو است. محیط بین المللی را در راستای منافع ایالات متحده شکل دهد.
مارتین ایندیک معاون مطالعات سیاست خارجی در مؤسسه بروکینز می گوید: «دیدگاه من نسبت به اوباما این است که وی در اصل می خواهد از خاورمیانه فاصله گرفته و بر آسیا تمرکز کند، بعید است اوباما تلاش جدیدی در راستای صلح اسرائیل و فلسطین انجام دهد، برای تغییر دادن نتیجه درگیری ها در سوریه کوشش کند و یا به طور جدی باموضوع دولت های اسلامگرا در مصر و تونس درگیر شود».
در همین حال خبرگزاری فرانسه پیش بینی کرد آمریکا فشار خود بر ایران را در چهارچوب مذاکرات هسته ای افزایش دهد اما به همین خاطر مذاکرات را معیوب توصیف کرد. فرانس پرس می نویسد: «تحلیل گران می گویند انتظار می رود دور تازه ای از گفت وگوها میان ایران و شش قدرت بزرگ جهان تا پایان سال جاری میلادی(کمتر از دو ماه دیگر) یا اوایل سال آینده میلادی انجام شود. اما مارک فیتز پاتریک کارشناس مسائل هسته ای مؤسسه بین المللی مطالعات راهبردی در لندن می گوید پرسش آن است که موضوع و محتوای این مذاکرات چه خواهد بود؟ به نظر نمی رسد که ایران از مواضع خود عقب نشینی کند، مگر آنکه از شدت تحریم ها
قدری کاسته شود.»
این خبرگزاری اضافه کرد: با توجه به قدرتی که کنگره برای کاهش یا حذف تحریم علیه ایران دارد، به نظر نمی رسد تغییر یا تحولی در این خصوص به این زودی اتفاق بیافتد، چون اوباما برای کاهش شدت تحریم ها قدرت محدودی دارد. برخی تحلیلگران معتقدند در هر صورت، چرخه معیوب در مذاکرات وجود خواهد داشت.
در همين حال بنابرگزارش آسوشيتدپرس، اعضاي كنگره درصدد تشديد تحريم ها عليه ايران هستند تا بدون دادن امتياز ايران را وادار به از سرگيري مذاكرات هسته اي كنند.