چند دستگی احزاب مخالف اسرائیل دردسر ساز شد
انتخابات در اسرائیل چند دستگی در احزاب مخالف حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو را آشکار کرد و همین مسئله میتواند منجر به تغییراتی عمیق در جامعه اسرائیل و اختلافات داخلی شود
به گزارش افکارنیوز به نقل از فارس، اندیشکده بروکینگز در مطلبی با عنوان انتخابات اسرائیل: دردسرهای جدید نتانیاهو برای ائتلاف به قلم ناتان بی. ساچز، کارشناس ارشد سیاست خارجی در مرکز سابان در امور سیاست خاورمیانه مینویسد: اسرائیلیها به پای صندوقهای رای رفتند تا نمایندگان پارلمان نوزدهم کنست را انتخاب کنند.
در حالی که تضمینی برای بازگشت بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر کنونی به عرصه قدرت وجود ندارد، این انتخابات در نگاه اول داستان هیجانانگیزی نیست و در واقع مبارزات انتخاباتی تقریبا شکست خورده است.
اما اگر عمیقتر به قضیه بنگریم، تغییرات سیاسی و اجتماعی در دو حزب راست و چپ میتواند آینده سیاست و سیاست خارجی اسرائیل را تغییر دهد. در عین حال این پتانسیل ممکن است در چند سال آینده و تا دور بعدی انتخابات پارلمانی به فعلیت نرسد.
* پیروزی نتانیاهو نشانه به معنای سیاست خارجی اسرائیل است
در حالی که پیروزی نتانیاهو به معنای ادامه سیاست خارجی اسرائیل و روابط بین آمریکا و اسرائیل است اما اگر دولت نتانیاهو با فشارها خصوصا درباره مسئله فلسطین روبرو شود، چشمانداز حرکت جامعه سیاسی اسرائیل به سوی حزب راست و تشکیل کنست جدید ممکن است ثبات دولت وی را تهدید کند.
این مسئله نشاندهنده تمایل کمتر نتانیاهو به انعطاف در قضیه فلسطین است و در عین حال چشمانداز دور بعدی انتخابات را پیش از پایان دور دوم ریاست جمهوری اوباما مشخص میکند. دولت کنونی اسرائیل تقریبا باثبات بود و مدتها با استانداردهای اسرائیل مطابقت داشت اما احتمال ادامه این روند نمیرود. در دهههای اخیر در حالی که احزاب بزرگ اسرائیل از صحنه دور شدهاند، تشکیل ائتلاف دشوارتر شده است.
احتمالا کنست نوزدهم با دستکم ۱۲ فراکسیون تشکیل خواهد شد که ممکن است در دوران کارکرد کنست منشعبتر هم شوند. با توجه به این مسئله، احزاب سیاسی در اسرائیل کمتر با هدف شکست نتانیاهو و بیشتر با هدف افزایش قدرت خود و دستیابی به موضعی بهتر در مذاکرات ائتلافی وارد این مبارزات انتخاباتی شدهاند.
* چنددستگی در احزاب مخالف منجر به اختلافات داخلی میشود
در حالی که مخالفان تنها به حرف زدن درباره ایده پیروزی انتخاباتی میپردازند، سیاستمداران مخالف به طور آشکاری درباره مواضعشان در سایه انتخاب مجدد نتانیاهو به شوخی میپردازند.
در واقع در اولین روزهای مبارزات انتخاباتی به نظر میرسید که رهبران احزاب بزرگ مخالف از جمله «شلی یاشیموویچ» از حزب کارگر، «زیپی لیونی»، وزیر خارجه سابق از حزب جنبش و «یائیر لاپید»، سیاستمدار حزب تازهتاسیس «یش آتید» امیدوار بودند که به کابینه نتانیاهو بپیوندند.
آنها هر یک دستور کار خوبی را تهیه کرده و امیدوار بودند که بخش متفاوتی از آرای مخالفان را بدست بیاورند اما نتوانستند جبههای متحد را در انتخابات برای به چالش کشیدن نتانیاهو ایجاد کنند. با این چنددستگی در حزب چپ و میانهرو، تغییراتی عمیق در جامعه اسرائیل و در سطح سیاسی ایجاد شده که موجب اختلافات داخلی میشود اما این اختلافات معمولا با بحثهای سیاست خارجی پوشانده میشوند.
حزب راست همچنین تغییراتی در شرف وقوع را نشان میدهد. در حالی که رهبری نتانیاهو بر اردوی خودش غیرقابل چالش است، وی اکنون خود را با یک حزب راست تغییر یافته میبیند که از نامزدهای حزب راست لیکود و حزب دوباره برخاسته ملی - مذهبی تشکیل شده و رهبری آن را «نفتالی بنت»، فردی جدید و ستاره انتخابات کنونی به عهده دارد.
با توجه به این مسائل، نتانیاهو با ماموریتی هراسانگیز در تلفیق چشمانداز سیاسی دو قطبی در یک ائتلاف روبروست. اگر در دور بعدی نخست وزیری نتانیاهو، مسائل سیاست خارجی به وی فشار نیاورند، ائتلافش ممکن است دوره بعدی مجلس را زودهنگام به پایان برساند. این همان سرنوشتی است که او در دوره اول نخست وزیریش از سال ۱۹۹۶ تا ۱۹۹۹ دچارش شد.
*چشمانداز ائتلاف آینده
مسئله اصلی در انتخابات امروز با فرض اینکه حزب نتانیاهو اکثریت آرا را بدست میآورد، تعداد افرادی است که در فهرست مشترک حزب لیکود نتانیاهو و «ییزرائیل بیتنو» قرار دارند و اهرمی است که وی در مذاکرات مربوط به آن در اختیار دارد. اگر جناح نتانیاهو به اندازه کافی بزرگ باشد وی قادر خواهد بود ائتلافی تقریبا باثبات را با حزب راست یا حزب میانهرو تشکیل دهد و همین مسئله اهرمی را در مذاکرات با دو طرف به دست وی خواهد داد.
در عین حال اگر فهرست حزب لیکود همانطور که برخی نظرسنجیها نشان میدهند ۳۰ عدد کمتر از حزب کارگر باشد و این رقم در حزب تلفیقشده راست / مذهبی به کمتر از ۶۰ برسد(نسبت به ۱۲۰ تای حزب کارگر)، نتانیاهو قادر به تشکیل ائتلاف میان حزب راست و مذهبی نخواهد شد که به اندازه کافی با ثبات بوده و در مقابل فشارها درباره مسائل فلسطین و دیگر مسائل بحثانگیز مانند کاهش بودجه و قوانین مربوط به مسائل مذهبی و کشور مقاومت کند.
در این صورت نتانیاهو مجبور به رویکرد به سوی حزب میانهرو شده و اهرم گزینهای قابل اعتماد برای کاهش درخواستهای احزاب میانهرو را در اختیار ندارد. و بر اساس نظرسنجیهای اخیر در عین حال انتظار میرود که احزاب میانهرو در کنست بعدی به طور قابل ملاحظهای کوچکتر از قبل باشند و بدین ترتیب احتمال اینکه نتانیاهو بتواند ائتلافی باثبات ایجاد کند، وجود ندارد.
به عبارت دیگر، نتانیاهو احتمالا مجبور به آشتی دادن احزاب مختلف در مذاکرات ائتلافی خواهد شد و به هر یک در کابینه پستهای حساس را بدهد. علاوه بر این، وی باید ائتلاف دو قطبی خود را برای مقابله با فشارهای سیاست خارجی و تصمیمات دشوار بودجه در دور دوم نخست وزیری خود حفظ کند.
* چشمانداز سیاست خارجی
غیر از کنست چند حزبی و افزایش قدرت تندروها در حزب لیکود، اوباما همچنین با یک چالش دیپلماتیک روبروست: با خروج «ایهود باراک»، وزیر دفاع کنونی از کنست و بازنشستگی «شیمون پرز»، رئیس اسرائیل در دو سال آینده، وی چهرههای اصلی مردمی اسرائیل در جهان را از دست میدهد.
دیگر هماندیشان وی در واشنگتن شامل «دان مریدور» و حتی «مایکل اورن»، سفیر که گفته میشود سال آینده از این پست کنارهگیری میکند، نیز ممکن است غایب باشند. نتانیاهو که از مشکلات اسرائیل در سطح بینالمللی آگاه است ممکن است شخصا و نه بر اساس تصمیمات حزبی برای بازگرداندن برخی از این چهرهها به کابینه تلاش کند.
بر اساس همین منطق، نتانیاهو تلاش خواهد کرد افرادی میانهرو از حزب خود مانند زیپی لیونی را برای تعدیل چهره دولت خود در خارج به صحنه بیاورد. گرچه استفاده از میانهروها در ائتلاف ممکن است تاثیر کمی بر سیاست خارجی اسرائیل داشته باشد. به طور مثال، درباره مسئله ایران، خطوط بحثدر اسرائیل موازی با آنچه که در بحثفلسطین رخ میدهد، نیست. برخی افرادی که درباره مسئله فلسطین میانهرو هستند درباره مسئله ایران بسیار تندرو هستند و برعکس. علاوه بر این، نتیجه اصلی کنستی چندقطبی و چنددستهای بیش از تعدیل در مواضع منجر به فلج میشود.
از آنجائیکه میانهروها برای حمایت از ائتلافی در میان خودشان کفایت نمیکنند و چون حزب کارگر احتمالا در موضع فعلی خود باقی خواهد ماند، نتانیاهو باید جناح راست را برای در دست داشتن قدرت سیاسی حفظ کند. وی بدین منظور احتمالا به وضعیت فعلی سیاست خارجی ادامه خواهد داد.
این مسئله با توجه به اینکه توجه خود نتانیاهو بر مسئله برنامه هستهای ایران متمرکز شده و ترجیح وی همواره اجتناب از هرگونه تغییرات مهم در مسئله فلسطین بوده، محتمل است.
* فشار آمریکا درباره مسئله فلسطین ممکن است منجر به انتخابات زودهنگام در اسرائیل شود
در عین حال، فضای سیاسی چندقطبی امید کمی به آینده را در میان کسانی که خواستار تغییر در سیاست خارجی اسرائیل هستند، ایجاد میکند. اگر آمریکا درباره مسئله فلسطین اقدامی دیپلماتیک انجام دهد، فشارهای ائتلاف نتانیاهو ممکن است منجر به انتخابات زودهنگام شود.
نتانیاهو ممکن است برای تسکین آمریکا و افراد میانهروی ائتلافش به سوی میانهروی برود و با خطر عصیان از سوی حزب راست خود مواجه شود. علاوه بر این، در انتخابات آینده اسرائیل روندهای اجتماعی و سیاسی که در بالا به آنها اشاره شد هم در حزب راست و هم حزب چپ ممکن است چشمانداز سیاسی را به صورتی قابل توجه تغییر دهد.
حزب کارگر ممکن است قویتر شده و خطوط واضحتری بین احزاب سیاسی حاکم ایجاد شود. مهمتر از همه چنددستگی در میانهروهای سیاسی و فقدان رهبری آنها ممکن است پیش از انتخابات کنست بیستم رفع شود.
به طور خلاصه، پیروزی احتمالی نتانیاهو ممکن است منجر به بیتحرکی بسیاری از مسائل سیاست خارجی برای مدتی محدود شود اما پس از اعلام نتایج انتخابات ممکن است دانههای تغییرات سیاسی اساسی در اسرائیل نیز کاشته شود