چرا اوضاع ترکیه در این روزها آشفته شده است؟
اعتراضهای ترکیه امروز نیز به شدت ادامه دارد. دولت ترکیه روز دوشنبه نیز با اعتراض تظاهرکنندگان در شهرهای استانبول و آنکارا روبرو شد.
موج اعتراضات در ترکیه در سزمین روز خود بسیار پرتشنج شده است و این تظاهرات هم اکنون به استانبول و آنکارا کشیده شده است. طبق گزارشات تاکنون صدها تن زخمی و حدود ۱۷۰۰ نفر بازداشت شدهاند.
به گزارشافکارنیوز، اعتراضهای ترکیه امروز نیز به شدت ادامه دارد. دولت ترکیه روز دوشنبه نیز با اعتراض تظاهرکنندگان در شهرهای استانبول و آنکارا روبرو شد.
در اعتراضهای یک شنبه شب، تظاهرکنندگان مخالف دولت در مسیر خود به سوی دفاتر رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه در استانبول و ترکیه با پرتاب گاز اشکآور و ماشینهای آبپاش پلیس روبرو شدند. روز یکشنبه در میدان تقسیم استانبول بار دیگر دهها هزار نفر تظاهرات کردند. این تظاهرات اما صلحآمیزتر از دو روز پیش در همین مکان بود.
گفته میشود تظاهرات شهر آنکارا به وسعت تظاهرات روزهای جمعه و شنبه در شهر استانبول نبود.
پلیس روز شنبه نیز از میدان تقسیم استانبول که به مرکز نمادین تجمعات اعتراضی تبدیل شده عقب کشید. اعتراضها با مخالفت با تخریب و تبدیل " پارک گزی "، در نزدیکی میدان تقسیم به مجتمع تجاری، فرهنگی و تفریحی آغاز شد، اما بعد از مواجهه با برخورد شدید پلیس به سرعت جنبه ضد دولتی به خود گرفت و به دهها شهر دیگر این کشور کشیده شد.
تجمعها که عمدتا در میدان تقسیم استانبول متمرکز شده بود از شامگاه یکشنبه متوجه مقر اردوغان در این شهر شده است.
گزارشگران خبرگزاری فرانسه میگویند، پلیس از یکشنبهشب تا بامداد دوشنبه با تظاهرکنندگان درگیر شد و تلاش کرد، آنها را متفرق سازد.
تظاهرکنندگان در حالی که که تعدادی از آنها سرود میخواندند و میرقصیدند، با افراشتن پرچمهایی شعار میدادند: " استانبول مال ماست " و " میدان تقسیم مال ماست ". آنها خواستار کنارهگیری نخست وزیر ترکیه بودند.
واکنش مقامات ترکیه چیست؟
معمر گولر، وزیر کشور ترکیه، در این باره اعلام کرد که طی تظاهرات روزهای اخیر در شهرهای مختلف این کشور تاکنون بیش از ۱۷۰۰ تن دستگیر شدهاند. او همچنین گفت که تاکنون ۵۸ غیرنظامی و ۱۱۵ مامور پلیس ترکیه در پی ناآرامیهای چند روز اخیر زخمی شدهاند.
خبرگزاری نیمهدولتی آنادولو به نقل از وزیر کشور ترکیه گزارش داده که بیشتر دستگیرشدگان پس از کنترل اوراق شناسایی و بازجویی اولیه آزاد شدهاند.
معمر گولر، وزیر کشور ترکیه از دستگیری بیش از ۱۷۰۰ نفر در اعتراضهای سراسر کشور خبر داد و گفت، تا کنون بیشتر آنها آزاد شدهاند. معمر گولر، وزیر کشور ترکیه خسارات مالی ناشی از اعتراضهای اخیر را ۲۰ میلیون لیر(حدود ۸ میلیون یورو) برآورد کرده است.
به گفته او، ۵۸ غیر نظامی و ۱۱۵ افسر امنیتی طی اعتراضات چندروزه ترکیه زخمی شدند. گروههای حقوق بشری شمار مجروحان را بیش از این گزارش کردهاند.
رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه روز یکشنبه بار دیگر خواستار پایان دادن به اعتراضات شد. او گفت: " اگر شما این کشور را دوست دارید، اگر استانبول را دوست دارید، وارد این بازیها نشوید. " نخستوزیر ترکیه روز یکشنبه تأکید کرد که دولت پروژه تغییر شکل پارک گزی را دنبال خواهد کرد. وی اقرار کرد که پلیس " اشتباههایی " در برخورد با تظاهرکنندگان مرتکب شده و از مأموران امنیتی خواست، از میدان تقسیم عقب بکشند.
در همین حال اردوغان تصریح کرد که قصد دارد، مسجدی در میدان تقسیم بسازد، موضوعی که حساسیت مخالفان وی را برانگیخته است. مخالفان، او را متهم به تلاش برای اسلامیزه کردن کشور میکنند.
احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه ترکیه در توییتر خود پیام داده است: " ادامه این اعتراضها…. هیچ سودی در بر ندارد اما به شهرت کشور ما که مورد تحسین منطقه و جهان قرار دارد لطمه میزند "
واکنش دیگر کشورها به خشونت ها
سازمان حقوق بشری عفو بینالملل میگوید، برخی از تظاهرکنندگان به خاطر شدت گاز اشکآور و استفاده پلیس از گاز فلفل بینایی خود را از دست دادهاند.
متحدان ترکیه در ناتو، یعنی بریتانیا، فرانسه و آمریکا از این کشور خواستهاند، در رابطه با اعتراضات از خود خویشتنداری نشان دهد. عراق، همسایه ترکیه نسبت به بیثباتی منطقه هشدار داده است.
دولت ترکیه همچنین به دلیل سرکوب مخالفان، از جمله کردها، خبرنگاران و مؤسسات نظامی مورد انتقاد قرار دارد.
از مخالفت با پارک قزی تا برکناری اردوغان
ترکیه از روز سهشنبه هفته گذشته در پی تجمعی در شهر استانبول ناآرام است و تظاهرات ضددولتی در استانبول و چندین شهر دیگر این کشور از روز جمعه به شدت جریان دارد. تا کنون در شهر استانبول بیش از هزار نفر زخمی شدهاند.
تظاهرکنندگان مخالف آن بودند که پارک " قزی " در نزدیکی میدان تقسیم استانبول تخریب و در آن مکان یک مرکز تجاری، فرهنگی و تفریحی احداثشود.
واکنش ماموران پلیس ترکیه نسبت به تظاهرکنندگان با انتقاد سازمانهای حقوق بشری سراسر جهان، نهادهای اروپایی و برخی از دولتها قرار گرفت. آنها خواستار احترام به حقوق شهروندان در ترکیه شده بودند.
روزنامه بریتانیایی " گاردین " به نقل از انجمن پزشکان ترکیه اعلام کرد که شش شهروند ترکیه در پی اصابت گلوله گاز اشکآور بینایی خود را از دست دادهاند.
پس از این واکنش بینالمللی پلیس ترکیه از میدان تقسیم استانبول عقبنشینی و لحن رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه نسبت به معترضان تغییر کرد. اما اعتراضها همچنان ادامه یافتند و اکنون به انتقاد از سیاستهای دولت نخستوزیر این کشور و خواست کنارهگیری او تبدیل شدهاند.
وزیر کشور ترکیه اعلام کرده است که از روز سهشنبه) تا کنون ۲۳۵ تجمع در ۶۷ شهر ترکیه برگزار شده است. او در ادامه تاکید کرد که در جریان این تظاهرات از روز جمعه تاکنون در شهرهای مختلف ترکیه حدود ۱۰۰ خودروی پلیس، ۹۴ فروشگاه و ده ها خودرو آسیب دیدهاند و خسارتهای مالی بیش از ۲۰ میلیون لیره بوده است.
از زمان به قدرت رسیدن رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، در سال ۲۰۰۲ میلادی این نخستین بار است که او با تظاهرات مخالف دولت در چنین سطحی مواجه میشود.