یک کارشناس مسائل بین الملل در گفتوگو با افکارنیوز؛
توافق تاریخی ایران و آمریکا میتواند یک سونامی دیپلماتیک ایجاد کند
باید قبول کنیم که رادیکالیسم موجود در دو جبهه اصلی یعنی در ایران و امریکا موانع سختی را در ارتباط با تحرک دیپلماتهای هر دو کشور فراهم ساخته بود و در اینجا بود که رهبران دو کشور به میدان آمدند. به میدان آمدن رهبران دو کشور در جهت دفاع از دستگاه دیپلماسی و اغنا مخالفان در چارچوبهای مورد نظر سیگنال بسیار مهمی بود که نشان میداد ژنو ۲ امید به یک تحرک پویای دیپلماتیک را در خودش نهفته دارد و باید آن را در چارچوب گفتوگوهای اخیر هویدا سازد.
مهدی مطهرنیا استاد دانشگاه و کارشناس مسائل بین الملل در گفتوگو با خبرنگار سیاسی افکارنیوز برگزاری این دور از مذاکرات ژنو را حاکم شدن واقع نگری در عرصه دیپلماسی برای دستیابی به توافق تاریخی دانست که میتواند یک سونامی دیپلماتیک را ایجاد کند و خاطرنشان کرد: با توجه به حفرههای موجود پرونده هستهای ژنو ۲ در زمان دولت یازدهم در حالت خوف آغاز شد.
به گزارشافکارنیوز؛این استاد دانشگاه ادامه داد: باید قبول کنیم که رادیکالیسم موجود در دو جبهه اصلی یعنی در ایران و امریکا موانع سختی را در ارتباط با تحرک دیپلماتهای هر دو کشور فراهم ساخته بود و در اینجا بود که رهبران دو کشور به میدان آمدند. به میدان آمدن رهبران دو کشور در جهت دفاع از دستگاه دیپلماسی و اغنا مخالفان در چارچوبهای مورد نظر سیگنال بسیار مهمی بود که نشان میداد ژنو ۲ امید به یک تحرک پویای دیپلماتیک را در خودش نهفته دارد و باید آن را در چارچوب گفتوگوهای اخیر هویدا سازد.
مطهرنیا برگزاری این دور مذاکرات را آشکار شدن آرام آرام همان سیگنال عنوان کرد و گفت: این همان سیگنالی است که از یک سو در روز دوازدهم آبان ماه در ارتباط با سخنرانی مشهور رهبری جمهوری اسلامی ایران دیده شد و همچنین در شب شروع مذاکرات توسط اوباما پیگیری شد.
این کارشناس مسائل بین الملل تصریح کرد: بدین ترتیب باید پذیرفت که اراده سیاسی در هر دو کشور نه در زاویه دولتی بلکه در زاویه حکومتی به سمت و سوی ایجاد یک تحرک جدید و نقطه عطفی در تحرکات سیاسی در حوزه روابط بین الملل و با موضوع پرونده هستهای ایران در ساحت روابط ایران با نظام بین الملل در عصر جدید در حال رقم خوردن است اگرچه نمیتوان از هم اکنون بواسطه سختی مذاکرات و وقوع هر گونه حادثهای صد در صد گفت که نتیجه مثبت فراهم خواهد شد.
وی فضای حاکم در هر دو جبهه را نشان دهنده ایجاد فضای واقع گرایانه و بر اساس جبر تاریخی در جهت دستیابی به یک تفاهم دیپلماتیک عنوان کرد و افزود: در این چارچوب باید توجه داشت که با نیمه تمام ماندن سفر جان کری به کشورهای خاورمیانه و دیداری که قبل از ورود به ژنو با نتانیاهو داشت و نوع برخوردی که خبرگزاریها گزارش دادند و اعلام سفر وزرای امور خارجه کشورهای عضو ۵ + ۱ همگی نشان دهنده آن است که یک جریان بسیار سریع دیپلماتیک در جهت حل و فصل پرونده هستهای مبتنی بر اراده حکومتی ایران و امریکا دیده میشود.
مطهرنیا خاطرنشان کرد: امروز هر نتیجهای که حاصل شود روند مذاکرات و ورود کنشگران اصلی و پر وزن به صحن مذاکرات نشان دهنده یک نقطه عطف است به بیان دیگر امروز را باید در روند پرونده هستهای و در اصطکاک میان ایران و بازیگران اصلی نظام بین الملل یک روز تاریخی دانست.
وی افزود: هر گونه تفاهم میتواند آثار و پیامدهای بسیار زیادی در سطح منطقهای و بین المللی هم برای ایران و هم ۵ + ۱ بویژه آمریکا بجا بگذارد لذا چه تفاهمی بدستاید و چه این مذاکرات نتواند به یک تفاهم معنادار برسد پیامدهای قابل تاملی برای ایران و امریکا و دیگر بازیگران درون متنی آن ایجاد خواهد شد.
مطهرنیا ادامه داد: هر گونه موفقیت در این مسیر هر چند کوچک میتواند بازتابهای بزرگ و همچنین هر گونه شکستی پیامدهای فاجعه باری برای هر دو به دنبال داشته باشد بنابراین مذاکرات ژنو از این رو حائز اهمیت است.
وی اظهار داشت: آنچه مسجل است هر دوطرف در یک چارچوب معنادار نظری به توافقات قابل اتکایی دست یافتهاند اما برای ورود به تعریف عملیاتی آن باید از یک گلوگاه خطرناک عبور کنند که این گلوگاه در واقع ایجاد فضای مثبت به گونهای است که هر دو طرف بتوانند حداقل اعتماد سازی متقابل را بوجود آورند و از سوی دیگر با گذر از این گلوگاه تحت حمله تندروان موجود در هر دو کشور قرار نگیرند.
مطهرنیا متذکر شد: باید بپذیریم که دو کنشگر اصلی این بازی ایران و امریکا هستند که پرونده هستهای به عنوان یک تصویر بسیار مهم در بوم نقاشی قرار میگیرد که بسیار پر مخاطره است چراکه پرونده هستهای در بافت متن یک بوم در حال حل و فصل است که ناشی از اصطکاک و تقابلهای موجود بالغ بر سه دهه میان ایران و امریکاست لذا هر دو کشور در این مسیر باید سمت و سوی ایجاد یک تفاهم را در این بافت متن به گونهای مدیریت کنند که ورود آنها به تعریف عملیاتی منجر به ایجاد یک حفره سیاسی در داخل هر دو کشور به ضرر دولتهای حاکم نشود.