دردسر جدید برای آقای رئیس جمهور
بشار اسد که این روزها سرش بد جوری به حوادثداخلی سوریه گرم است حالا با شروع شدن دادگاه پیگیری ترور رفیق حریری باید منتظر دردسری جدید باشد.
چند روز پیش کیفرخواست جدید پرونده ترور \ \ \ ' رفیق حریری \ \ \ ' پس از اعمال سومین تغییرات توسط \ \ \ ' دانیل بلمار \ \ \ ' دادستان دادگاه بین المللی ترور حریری تسلیم قاضی این دادگاه شد؛ امری که از وجود برخی اختلافات و پشت پرده ها میان عوامل قضایی این دادگاه خبر می دهد.
به گزارش ایرنا از بیروت، رفیق حریری نخست وزیر اسبق لبنان در فوریه سال ۲۰۰۵ - بهمن ماه سال ۸۳ - در پی انفجار یک خودروی بمب گذاری شده در مرکز بیروت به همراه بیش از ۲۰ نفر دیگر کشته شد؛ امری که تحولات زیادی در لبنان و منطقه را به دنبال داشت.
دادگاه حریری در سال ۲۰۰۷ میلادی به موجب مصوبه شورای امنیت سازمان ملل متحد تحت بند هفتم منشور سازمان ملل متحد برای بررسی ترور رفیق حریری نخست وزیر اسبق لبنان که در انفجاری در بیروت در سال ۲۰۰۵ کشته شد، تشکیل شد.
آنتونیو کاسیزی ریاست این دادگاه را بر عهده دارد و \ \ \ ' رالف ریاشی \ \ \ ' قاضی لبنانی معاون وی است.
این دادگاه در ابتدای تشکیل خود سوریه را عامل قتل حریری اعلام کرد، ولی چند سال بعد با عذر خواهی از این اشتباه متهمان بازداشتی را آزاد و در برنامه ریزی جدید، این بار تیر خود را به سوی حزب الله نشانه گرفت؛ امری که اصرار بی مورد بر آن توسط آمریکا و هم پیمانان داخلی آن دقیقا ۱۱۰ روز پیش باعثسقوط دولت \ \ \ ' سعد حریری \ \ \ ' فرزند رفیق حریری نیز شد.
\ \ \ ' حسن نصرالله \ \ \ ' دبیرکل حزب الله لبنان در آخرین سخنرانی خود در زمینه صدور حکم اولیه دادگاه حریری، گفت: حزب الله اجازه نمی دهد که کرامت و وجود و چهره حزب الله پس از صدور حکم مخدوش شود.
حال پس از این رویدادها، دفتر دادگاه رسیدگی کننده به پرونده ترور رفیق حریری رسما اعلام کرده که کیفر خواست جدید متضمن نکات و اسامی جدیدی است که قبلا مطرح نشده بود. از این رو قرار است \ \ \ ' دانیل فرانسین \ \ \ ' قاضی مقدماتی دادگاه در اسرع وقت کیفرخواست جدید بررسی کرده و اعلام نظر کند.
دانیل فرانسین قاضی بلژیکی این دادگاه رییس اقدامات مقدماتی دادگاه است و غیر از وی ۱۰ قاضی دیگر نیز در دادگاه حضور دارند که یک قاضی لبنانی غیر از ریاشی در میان آنها حضور دارد.
ایجاد تغییرات متوالی در متن کیفرخواست دادگاه بین المللی ترور \ \ \ ' رفیق حریری \ \ \ ' در ماه های اخیر خود دلیلی بر عدم مصداقیت این رای است. کیفر خواست دادگاه بین المللی ترور رفیق حریری در جریان اجرای تحقیقات پرونده ترور رفیق حریری تاکنون سه مرتبه تغییر داده شده است. این تغییرات در دو نوبت به فاصله دو ماه از هم صورت گرفته که آخرین اطلاعیه دادگاه نیز اعلام کرده که تهیه و تدوین کیفرخواست دادگاه بین المللی حریری در چارچوب زمانی مشخصی قرار ندارد و ممکن است ماهها به طول انجامد.
از آنجا که متن کیفرخواست دادگاه بین المللی حریری همچنان در حال تغییر است و رسانه ها هم هر از چند گاهی از نسخه های جدید آن سخن می گویند، این سوال پیش می آید که چرا دانیال بلمار دادستان کل دادگاه چند ماه پیش و در اوج اختلافات میان حزب الله و حریری و تلاش میان عربستان و سوریه برای میانجگری در این میان، در تحویل آن به دانیال فرانسین قاضی مقدماتی پرونده سرعت به خرج داده و اجازه نداده که این پرونده تا پایان یافتن کامل تحقیقات، در دست قاضی مربوطه باقی بماند.
بدون شک ایجاد تغییرات دنباله دار در متن کیفرخواست چه تحت عنوان مرحله \ \ \ ' عناصر تأیید کننده برای گسترش دامنه کیفرخواست \ \ \ ' یا مرحله \ \ \ ' جمع آوری بیشتر مدارک و اسناد \ \ \ ' خود به نفع اعتبار این دادگاه، صرف نظر از مضمون و مصداقیت آن نیست و این تغییرات خود به معنای عدم پایان یافتن اجرای تحقیقات و بی اساس بودن دلایلی که کیفر خواست بر آن ها اعتماد کرده، می باشد.
نکته قابل تأمل در این میان این است که بلمار طی مراحل تغییری که در گذشته بر متن کیفر خواست انجام داده و حتی در تغییرات جدیدی که در تاریخ ۶ ماه مه جاری میلادی با عنوان \ \ \ ' عناصر اساسی \ \ \ ' مطرح کرده به علت اصلی این تغییرات اصلا اشاره نمی کند و تنها خود را صاحب ابتکار این تغییرات دانسته است.
وی اساسا نقشی برای قاضی مقدماتی پرونده در این میان قائل نبوده و این مساله با توجه به اینکه دانیال فرانسین نسبت به مضمون و دلایل مستند شده در کیفر خواست قانع نشده است، می تواند از اختلاف میان آنها پرده بردارد.
اینک صرف نظر از تغییرات متوالی در کیفر خواست دادگاه حریری و توجیه های غیر روشن بلمار و دادگاه در این خصوص، اعلام تغییرات جدید در نسخه کیفرخواست در این شرایط حساس، سؤال های زیادی را برانگیخته است؛ به ویژه که اعلام نسخه اول و دوم تغییرات در متن کیفر خواست دادگاه حریری به ترتیب همزمان با معرکه انتخاباتی میان سعد حریری و میقاتی و آغاز مشورتها جهت تشکیل دولت جدید و نیز برگزاری مراسم تأسیس جریان ۱۴ مارس در میدان \ \ \ ' شهدای \ \ \ ' بیروت بوده است.
اینک با تکیه براین معلومات و با توجه به اینکه بسیاری از سیاستمداران لبنانی و حتی افراد غیر سیاسی که رابطه مستقیمی با کیفرخواست دادگاه دارند از ده روز پیش، از بازگشت مجدد موضوع کیفرخواست دادگاه حریری به عرصه سیاسی لبنان خبر داده اند، این سؤال پیش می آید که آیا اعلام تغییرات جدید در متن کیفر خواست در تاریخ ۶ ماه مه میلادی جاری به طور تصادفی انجام شده و یا طبق شرایط پنهایی صورت گرفته است؟
آیا ایجاد تغییرات در متن کیفر خواست به منظور مانع تراشی بیشتر در روند تشکیل دولت جدید در لبنان است یا هدف دیگری را دنبال می کند؟
اعلام ایجاد تغییرات در مضمون کیفر خواست دادگاه حریری، ممکن است به منظور بازگشت دوباره هیاهو و جنجال های داخلی به صحنه سیاسی لبنان که به دنبال سقوط \ \ \ ' سعد حریری \ \ \ ' نخست وزیر سابق لبنان و روی کار آمدن \ \ \ ' نجیب میقاتی \ \ \ ' به وجود آمده بود، صورت گرفته باشد؛ شاید هم برهم زدن مجدد اوراق سیاسی به منظور تقویت جایگاه گروهی مشخص و بازگشت مجدد آنها به صحنه سیاسی لبنان را دنبال کند.
اعمال فشار علیه حزب الله به منظور تغییر موضع آن از حالت هجومی به حالت دفاعی را می توان از اهداف دیگر به جریان درآوردن مجدد پرونده ترور رفیق حریری نخست وزیر اسبق لبنان بر شمرد.
از سوی دیگر برخی منابع سیاسی بر این باورند که اعلام تغییرات جدید در مضمون کیفرخواست دادگاه حریری، در چارچوب برنامه طرح ریزی شده از ماه ها قبل به منظور محک زدن این کشور نسبت به وجود مسایل متعدد سیاسی، طایفی و لطمه زدن به وحدت، همبستگی و یکپارچگی آن با توجه به وضع آشفته اکثر کشورهای عربی در حال تغییر و انقلاب است. این درحالی است که لبنان در شرایط کنونی در مقایسه با گذشته و در مقایسه با وضع کشورهای عربی اطراف از وحدت و همسبتگی بیشتری برخوردار است.
در عین حال می توان گزینه قوی دیگری را نیز در این راستا مطرح کرد و آن این است که بروز تغییرات در کیفر خواست دادگاه حریری با رویدادهای داخلی سوریه ارتباط دارد و این اقدام به عنوان عامل فشار علیه سوریه چه از لحاظ داخلی و چه از لحاظ روابط این کشور با کشورهای عرب و همسایه و حتی کشورهای غربی صورت گرفته است.
این نظریه به حدی جدی است که برخی منابع خبری اعلام کرده اند، در مضمون کیفرخواست جدید دادگاه بین المللی حریری اسامی شخصیت های سوری که اخیرا مورد تحریم آمریکا نیز قرار گرفته اند نیز وجود دارد.
از اين رو مي توان گفت كه تغيير در مضمون كيفر خواست دادگاه حريري و فعال كردن مجدد پرونده ترور رفيق حريرري خود بخشي از سنايوري اتهام عليه سوريه و مقدمه اي براي اعلام نهايي كيفرخواست دادگاه حريري كه گفته مي شود در پايان ماه جاري اعلام خواهد شد، مي باشد.