تبلیغات
کد خبر: ۲۹۳۱۴۰

آل‌سعود نفس‌های آخر خود را می‌کشد

همانگونه که پس لرزه‌های بحران سوریه و مقاومت جانانه ملت و دولت این کشور تاج و تخت بسیاری از سران را بر باد داد، همین سوریه به مثابه آخرین میخ بر تابوت رژیم آل سعود خواهد بود.

آل‌سعود نفس‌های آخر خود را می‌کشد

به گزارش افکارنیوز، از زمانی که بحران سوریه در ژانویه سال ۲۰۱۱ رخ داد بسیاری از دستگاه های اطلاعاتی و مقامات امنیتی منطقه ای و فرامنطقه مغرض بر سر سرنگونی نظام بشار اسد ظرف دو سه ماه شرط بندی کرده بودند ولی انگار مثل انقلب السحر علی الساحر(بهتر است بگوییم ساحرین) مصداق عملی پیدا کرد و بسیاری از کسانی که بر ضد محور مقاومت و در راس آن سوریه توطئه کرده بودند خود دچار فروپاشی و انحطاط شدند و این امر عبرت تاریخی برای ظالمان شد. این کلام نورانی از مولای متقیان حضرت علی است که می فرمایند: ما اکثر العبر و اقل الاعتبار(عبرت ها زیاد است و عبرت پذیران اندک).

بسیاری در این توهم بودند که بحران سوریه نیز در ادامه تحولات موسوم به «بهار عربی» است و اینبار دومینوی عربی بعد از تونس، مصر، لیبی و یمن به سوریه رسیده است ولی زهی خیال باطل. زیرا جنس و ماهیت تحولات سوریه با پدیده بهار عربی(بیداری اسلامی) کاملا متفاوت و در واقع یک توطئه خارجی از پیش طراحی شده بود.


در این نوشته هیچ مجالی برای پرداختن به علل اصلی بحران سوریه و ریشه‌یابی آن نیست و نویسنده در این جا هدف دیگری را دنبال می‌کند و آن تشریح این حقیقت است که پس لرزه‌های مقاومت جانانه سوریه چگونه توطئه بسیاری از کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه را به خودشان بازگرداند و توانست به تنهایی در مقابل جنگ رسانه‌ای و تاکتیکی بیش از ۱۳۴ کشور عربی و غیر عربی ایستادگی کند. نه تنها ایستادگی کند بلکه تخت و عرش بسیاری از آن ها را سرنگون سازد.

در ذیل به نمونه هایی از تاثیر پس‌لرزه‌ای مقاومت سوریه بر دیگر کشورها ارائه می‌شود:

الف:((فرانسه و نیکلا سارکوزی))

حضور فرانسه در سوریه ریشه‌ای تاریخی دارد و باز می‌گردد به قرن ۱۸ یعنی هنگامی که ناپلئون مصر را به تصرف در آورد و از آنجا سوریه هم به اشغال فرانسه در آمد. با استقلال نسبی مصر، سوریه به عثمانی واگذار شد اما در سال ۱۹۲۰، متفقین سوریه را به تصرف در آوردند و سوریه و لبنان تحت قیمومت فرانسه قرار گرفت. پس از سقوط فرانسه در جنگ دوم جهانی توسط آلمان، سوریه تحت قیمومت فرانسه قرار گرفت تا اینکه بالاخره در ۱۶سپتامبر ۱۹۴۱ جمهوری سوریه اعلام استقلال کرد.


*** مواضع و اقدامات فرانسه درقبال بحران سوریه

۱. سیاست‌های نیکولا سارکوزی قبل از بحران سوریه:
روابط فرانسه و سوریه که پس از ترور رفیق حریری، نخست‌وزیر اسبق لبنان، در سال ۲۰۰۵ تیره شده بود، در سال ۲۰۰۸ با دعوت سارکوزی از بشار اسد برای سفر به پاریس مجددا به سطح عادی خود برگشت.


فرانسه تمایل داشت روابط خود را به سریع‌ترین وجه ممکن با سوریه بهبود بخشیده و به بهره‌بردارى از این روابط در پرونده‌هاى مهم منطقه‌ای بپردازد. در راستای همین سیاست، رئیس‌جمهور فرانسه در نشست چهارجانبه‌ای با حضور سران سوریه، ترکیه و قطر شرکت کرد و پس از چند سال قطع رابطه، برای نخستین بار عازم سوریه شد تا نقش فرانسه را در تحولات خاورمیانه از لحاظ راهبردی امنیتی بازتعریف کند. فرانسه تلاش کرد تا با مطرح کردن کارکردهای جانبی برای خود، با تاکید بر حل اختلافات سیاسی‌ امنیتی سوریه و لبنان، میانجیگری میان سوریه و سایر کشورهای عربی و … نقش کمرنگ شده خود را در خاورمیانه بازتعریف کند و از طرفی خواستار کم کردن روابط سوریه با ایران و حزب الله در منطقه شود. ولی این نشست نتوانست اهداف خاورمیانه‌ای سارکوزی را تامین کند و به گفت‌وگوهای مستقیم میان سوریه و اسرائیل منجر شود.


۲. سیاست‌های نیکولا سارکوزی بعد از بحران سوریه:

چند ماه پایانی ریاست جمهوری سارکوزی، با آغاز بحران در سوریه همراه شد.
سارکوزی تعامل دولت اسد با تظاهرکنندگان را محکوم کرد و دولت وی در این دوران از طریق ترکیه مسئولیت تامین نیازمندی‌ها و خواسته‌های میدانی مخالفان را بر عهده گرفت. سیاست سارکوزی در قبال خاورمیانه بیشتر با جنجال و بار تبلیغاتی همراه بود. وی در اظهار نظرهایی خواستار دخالت نظامی در سوریه، هم چون لیبی شد اما این اظهار نظر با مخالفت‌های داخلی از جمله مخالفت چپ‌های میانه مواجه شد.

عاملی که شاید به نوعی فصل مشترک کشورهای عضو اتحادیه اروپا و از طرفی ایالات متحده است و باعثشد سارکوزی در امور داخلی سوریه بعد از بحران جاری دخالت کند تضعیف جبهه مقاومت؛ یعنی تضعیف حزب الله لبنان و به تبع آن جمهوری اسلامی ایران. بر اساس مقاله‌ای که در سایت خبری فرانسوی آر - اف - آی آمده است، بازی سوریه دومینوی سه راس مثلثاست؛ مثلثسوریه - حزب الله - ایران که به گفته نویسنده اگر ضلع مرکزی مثلث(سوریه) از دست برود شاهراه ارتباطی ایران با حزب الله قطع شده و این دو قدرت خود را در منطقه از دست می‌دهند.


بسیاری از کارشناسان بر این باورند که سیاست های غیرمسئولانه سارکوزی و تیم دیپلماسی دولت وی در قبال تحولات سوریه یکی از چندین عامل عمده در شکست وی در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه است. بنابراین نخستین قربانی و مصدوم پس لرزهای مقاومت ملت بزرگ سوریه به رهبری بشار اسد و سیاست های هوشمندانه ایران در منطقه سارکوزی و دولت متبوعش بود.


ب:((قطر و شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی امیر سابق این کشور))

«و مکروا و مکرالله ان الله خیرالماکرین» این آیه ۵۴ از سوری آل عمران است که می فرماید: آنان(دشمنان) مکر کردند و خداوند نیز مکر کرد و خدا بهترین مکر کنندگان است.

بدون تردید قطر از زمان آغاز بحران داخلی در سوریه از مارس ۲۰۱۱ تاکنون نقش بسیار مخربی را در قبال این کشور ایفا کرده است. حمد بن خلیفه آل ثانی امیر پیشین قطر از هیچ تلاشی برای ضربه زدن به نظام بشار اسد و سرنگونی آن دریغ نورزید و حتی در این خصوص با برخی از کشورهای بزرگی مانند روسیه سرشاخ شد حال آن که این کشور در حد و اندازه این مسایل نیست. شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی چه در عرصه بین المللی، در چارچوب اتحادیه عرب و سازمان های منطقه ای و چه از طریق تحرکات مجزا باعثو بانی بسیاری از کشتارها در سوریه شد.


قطر تاکنون کمک های مالی و تسلیحاتی بسیار زیادی را به گروه های مخالف مسلح در سوریه کرده است. ولی هیچ یک از این اقدامات مفید اثر واقع نشد. تنها نتیجه آن کشته شدن و آوارگی زنان و کودکان بی گناه سوری و در تخریب مهد تمدن عربی یعنی سوریه شد. مقامات سابق قطر خواستند تا با مکر و حیله گری بتوانند رژیمی وابسته به خود در سوریه سرکار بیاورند ولی این مکر و حیله دامن و گریبان خود آنان را گرفت. حمد بن جاسم وزیر امور خارجه پیشین قطردر پیشنهادی جنجالی اعلام کرد کشورش هزینه های مالی هرگونه اقدام نظامی علیه سوریه مشروط به سرنگونی آن را به طور تمام و کمال می پردازد. تصمیمات و طرح های ارائه شده از سوی مقامات قطری نشان دهنده این مطلب بود که آنان به چیزی غیر از سرنگونی نظام بشار اسد راضی نمی شوند. ولی طولانی شدن بحران سوریه تبعات زیادی برای مخالفان سوری و حامیان آنان داشت.

بحران سوریه در درجه نخست باعثبروز اختلافات شدیدی میان کشورهای مدعی عربی از جمله عربستان و قطر و دیگر کشورهای عربی منطقه شد. کشورهایی مانند الجزایر، لبنان، عراق و قطر که از موسسان اصلی اتحادیه عرب محسوب می شوند به طور کلی از سیاست های قطر و عربستان در قبال سوریه تبری جستند و مخالفت شدید خود را با یکه تازی های این دو کشور اعلام کردند. پس لرزها های بحران سوریه برای قطر به اینجا ختم نشد بلکه در مقیاسی بسیار بزرگتر باعثشد تا کشورهای غربی و آمریکا نقش رهبری قطر را برای سرنگونی نظام بشار اسد از مقامات پیشین این کشور بگیرند و از این مقامات و در راس آن ها شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی بخواهند با قدرت خداحافظی و مسند قدرت را در اختیار فرزندش قرار بدهد. بدون تردید اگر شیخ حمد بن خلیفه آل ثانی از غصه این درخواست آمریکا در دم جان می داد جای شگفتی نبود زیرا شخص وی با یک کودتای نظامی علیه پدر قدرت را در کشورش به دست گرفته بود. چگونه ممکن است برای شخصی مانند حمد که حب ریاست و قدرت دارد از ادامه حکومتداری منصرف شود. هرچند که این دستوری از سوی ارباب بر رعیت بود و اجرای آن واجب.


چنین شد که این بازیگر اصلی منطقه ای علیه بشار اسد از گردونه حذف شد و دیگر نام و نشانی از وی جزء خاطرات بدی نمانده است ولی بشار اسد هنوز استوار و سوریه هنوز پارجاست. قدرت مقاومت تا جایی خیره کننده است که مقامات کنونی قطری که ادامه بقای خود را در معرض تهدید می بینند پیام آشتی برای رییس جمهور سوریه فرستاند و برقراری مجدد روابط با دمشق را خواستار شدند.


ج:((ترکیه، اردوغان و داوود اوغلو))

با روی کار آمدن حزب عدالت و توسعه در انتخابات سال ۲۰۰۲ ترکیه در جهت گیری‌های سیاست خارجی این کشور تغییراتی به وجود آمد. احمد داوود اوغلو، مغز متفکر سیاست خارجی ترکیه در این دوران دکترین عمق استرتژیک را در سیاست خارجی این کشور مطرح و اجرایی کرد. هدف اصلی این دکترین تعامل فعال ترکیه با تمام سیستم های منطقه ای در ترکیه محسوب می شد. در این زمینه ترکیه در صدد به صفر رساندن مشکلات خود با همسایگان بر آمد. چیزی که در قبال بحران سوریه عکس آن مشخص شد و نشان داد ترکیه در صدد تنش زدایی با همسایگان نیست و به دنبال تنش زایی با کشورهای همجوار است.


‏ ترکیه در سال ۲۰۱۱ حمایت از مخالفان در سوریه را به طور آشکار در دستور کار خود قرار داد و برگزاری بیش از پنج نشست مخالفان بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه در ترکیه موجب واکنش دمشق علیه آنکارا شد. اظهارات رهبران ترکیه از جمله عبدالله گل، رئیس‌جمهوری، رجب طیب اردوغان نخست وزیر و احمد داود اوغلو وزیر امور خارجه ترکیه، حاوی واژه‌های تهدید‌آمیز بود و نشان داد که در مورد سوریه، ترکیه سیاست خصمانه ای را در پیش گرفته است و به نوعی این سیاست ترکیه را می توان خودزنی مقامات ترک تلقی کرد.

دولت ترکیه در قبال بحران سوریه با انزوایی آشکار مواجه شده است و تحولات این کشور و دخالت عجیب ترکیه در امور داخلی آن نشان داد که دولت ترکیه قدرت تعیین کننده منطقه ای نیست و توانایی ایجاد تغییرات اساسی در سوریه را ندارد.

اما بحران سوریه آزمون دشواری برای سیاست خارجی این کشور به وجود آورد و نیاز این کشور به حمایت های بین‌المللی و متحدین خویش را آشکار ساخت. از این رو، بحران سوریه، ترکیه را با یک سری از واقعیت های تلخ در سطوح داخلی، منطقه ای و بین المللی مواجه نمود. ترکیه در خاورمیانه به دنبال سه عنصر معنوی، نفوذ اقتصادی و نفوذ سیاسی است و به همین دلیل محیط داخلی سوریه برای ترکیه اهمیت دارد ولی انکارا نه تنها نتوانست در این خصوص به پیشرفتی دست یابد بلکه جایگاه قبلی منطقه ای و فرامنطقه ای خود را در حالتی از تزلزل و بی ثباتی یافت.

باید پذیرفت که ترکیه بازنده این بازی است. ترکیه تحت تاثیر بهار عربی و بیداری اسلامی در منطقه قرار گرفت و با مشاهده سقوط کشورهای عربی یکی پس از دیگری و با گمان اینکه شرایط داخلی سوریه دچار تزلزل شده است ریسک بزرگی انجام داد، در حالیکه بحران سوریه یک بحران ساده نیست. اتاق فکر ترکیه به رهبری داوود اوغلو این بار ارزیابی صحیحی از تحولات داخلی سوریه نداشت. ترکیه بر اساس دکترین عمق استراتژی احمد داود اوغلو این سیاست ها را اتخاذ کرد و نتیجه هم نگرفت.


ترکیه، عربستان و قطر تصور می کردند که سقوط نظام «بشار اسد» فقط نیازمند زمانی کوتاه است و براحتی انجام خواهد شد. از همین رو این دولت‏ها هرگونه گفتگو با نظام سوریه را رد کردند و به مخالفان مسلح نظام سوریه اهمیت بیشتری دادند و از آنان حمایت کردند؛ در حالی که انگیزه‏های این سه کشور برای این کار مفهوم نبود و حتی در یک سو نیز قرار نداشتند.

بحران سوریه فقط منجر به تقویت شکاف ترک و کرد در ترکیه نشده است بلکه ورود دامنه حساسیت های طایفی و مذهبی این بحران به داخل ترکیه، " شکاف پنهان علوی - سنی " را نیز به شدت تحریک کرده است.

بحران سوریه را می توان یکی از گلوگاه های حیاتی در سیاست خارجی ترکیه ارزیابی کرد. دخالت عجولانه ترکیه در بحران داخلی سوریه و تهدیدات غیرمنتظره ترک ها در خصوص حمله نظامی به دمشق تبعات بسیار سنگینی را برای ترکیه در پی داشت در ذیل به مهم ترین پس لرزه های مقاومت سوریه بر ترکیه اشاره می شود:

۱ - ‌محبوبیت رجب طیب اردوغان و داوود اوغلو به عنوان ناجیان ترکیه و مردم این کشور به شدت دستخوش تغییر و تحول شد و به پایین ترین سطح از زمان به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه تاکنون رسید. کار به جایی رسید که پارلمان ترکیه طرح استیضاح و برکناری اووغلو را در دستور کار قرار داد.

۲ - دخالت ترکیه در بحران سوریه نه تنها باعثافزایش بی سابقه تنش میان " پ. ک. ک " و " ارتش " ترکیه شده، بلکه منجر به تعمیق شکاف قدیمی کرد - ترک در این کشور گشته است.
اعتصاب غذای ده ها تن از زندانیان کُرد که همراهی بی سابقه افکار عمومی کردستان ترکیه و نمایندگان حزب صلح و دموکراسی کردستان در پارلمان را به همراه داشته است و هشدار برخی از اعضای این حزب مانند " صلاح الدین آلچی " مبنی بر اینکه تداوم وضعیت موجود منجر به تقسیم ترکیه در ده سال آینده خواهد شد، تنها بخشی از هزینه های امنیتی و سیاسی است که دولت اردوغان به واسطه بحرانی شدن پرونده کردستان این کشور، با آن روبرو است.

۲ - بحران سوریه فقط منجر به تقویت شکاف ترک و کرد در ترکیه نشده است بلکه ورود دامنه حساسیت های طایفی و مذهبی این بحران به داخل ترکیه، " شکاف پنهان علوی - سنی " را نیز به شدت تحریک کرده است.

نارضایتی علویان ترکیه در قبال سیاست اردوغان علیه سوریه، به ویژه در منطقه اسکندرون(استان هاتای) که به درگیری های متعدد میان آوارگان سوریه و ساکنین علوی تبار این منطقه منجر شده و یا تظاهرات بی سابقه علویان در برابر پارلمان این کشور(که پس از تهدید دخالت نظامی مستقیم ترکیه علیه دمشق و لحن تحقیر آمیز اردوغان در قبال این اقلیت ۲۰ میلیونی) برگزار شد تنها بخشی از خطراتی است که منافع ملی این کشور را تهدید می کند.

۳ - نارضایتی مردم ترکیه نسبت به سیاست خارجی اردوغان که بنا به نظرسنجی بنیاد امریکایی مارشال، ۸۰ درصد مردم این کشور را در برمی گیرد به عرصه سیاست داخلی ترکیه نیز کشیده شده است.
درگیری های خیابانی در ۸۹ مین سالگرد تاسیس جمهوری ترکیه که تبدیل به صحنه اعتراضات شدید سکولارها علیه حزب حاکم شد، نشانگر این است که دولت اردوغان دیگر نمی تواند با محدود کردن عرصه آزادی بیان انتقادات روزافزون داخلی را کنترل کند. بر اساس گزارش یک سازمان غیر دولتی امریکایی تا آگوست امسال، ۷۶ روزنامه نگار مخالف دولت بازداشت شده اند که این امر نشانگر محدودیت های گسترده ای است که اردوغان علیه منتقدین خویش اعمال می کند.

۴ - دخالت دولت اردوغان در بحران سوریه، هزینه های اقتصادی سنگینی برای ترکیه به همراه داشته است. بر اساس آماری که وزارت اقتصاد ترکیه منتشر کرده است پس از آغاز بحران سوریه و قطع شدن روابط اقتصادی طرفین، تولید ناخالص ملی ترکیه، ۱۰ درصد آسیب دیده است.

اگر به این میزان، ضرر و زیان های ناشی از اخراج شرکت های ترک از بازار عراق و فشارهای اقتصادی ایران به ترکیه را بیفزاییم آمار دقیق تری از آسیب اقتصاد ترکیه به دست خواهد آمد.
از سوی دیگر بار اقتصادی که بیش از صد هزار پناهنده سوری بر دوش دولت ترکیه تحمیل می کند یکی از هزینه های اقتصادی دیگری است که دخالت ترکیه در سوریه به همراه داشته است.


۵ - موارد فوق در واقع تاثیرات کوتاه مدت ناشی از بحران سوریه بر ترکیه است و خطر بزرگتری که در دراز مدت دولت ترکیه را تهدید می کند انتخابات ریاست جمهوری آینده این کشور است. اردوغان در دور قبل از انتخابات ریاست جمهوری پیروزی بسیار شکننده ای را رقم زد و در شرایط کنونی که سیاست های وی شمار مخالفان را افزایش داده است و به احتمال زیاد کفه ترازو در آینده به نفع مخالفان وی رقم خواهد خورد.


د:((آل سعود و نفس های آخر))

با توجه به واقعیت های موجود و تحولات جاری در منطقه، ایجاد چرخش در سیاست ترکیه در قبال بحران سوریه دیده می شود. ترک ها به این نتیجه رسیده اند که اعمال سیاست تهدید و خصمانه علیه سوریه دیگر فایده ای ندارد بنابراین بازهم عاقلانه رفتار کردند و به دامن سیاست درست منطقه ای بازگشتند. اما در این میان تنها کشوری که هنوز بر سیاست غلط گذشته خود اصرار می ورزد، عربستان است. این کشور به معنای واقعی در عرصه منطقه ای و بین المللی منزوی شده است و بر اساس مصداق ضرب المثل «الغریق یتشبثبکل حشیش»(انسانی که در حال غراق شدن است برای نجات خود به خار و خاشاک موجود روی آب نیز چنگ می اندازد) سعی می کند اشتباهات گذشته اش را تکرار و با توسل به هر طریقی نظام بشار اسد را سرنگون کند. البته در شرایط کنونی بقای نظام بشار اسد به معنای سرنگونی و فروپاشی ر‍ژیم آل سعود در عربستان و سرنگونی نظام سوریه به معنای ادامه موجودیت این ر‍ژیم تا برهه دیگری از زمان است.


عربستان از همه اهرم های فشار برای نابودی سوری و نظام حاکم بر آن کمک گرفته است. بیشترین کمک مالی و تسلیحاتی به مخالفان سوری توسط عربستان صورت می گیرد. در شرایط کنونی عربستان بیشترین تحرکات دیپلماتیک را برای خاتمه دادن به حکومت بشار اسد انجام می دهد و حتی برای تحقق این هدف به کشورهایی چون روسیه، چین و ایران متوسل شده است. عربستان به معنای واقعی در جریان بحران سوریه منزوی شده و تنها مانده است. قطر و ترکیه که از مواضع قبلی خود تا حد زیادی عدول کرده اند. آمریکا نیز همکاری با روسیه و ایران را بر عربستان ترجیح داد و از حمله نظامی به سوریه منصرف شد. تصمیمی که خشم آل سعود را برانگیخت. آل سعود حتی در میان کشورهای عربی جایگاه خود را ازدست داده است. بسیاری از کشورهای عربی آشکارا از سیاست های ریاض انتقاد و آن را به چالش می کشند. تازه ترین مورد مخالفت شدید عمان با تاسیس اتحادیه خلیج فارس به جای شورای همکاری خلیج فارس است. سیاست سعودی ها به سمت و سویی پیش می رود که دیگر هیچ دوست و متحدی در منطقه ندارند. این در حالی است که عربستان می توانست با یک دیپلماسی درست و فعال نقش بسیار تاثیرگذاری را در جهت تحقق صلح و ثبات در منطقه داشته باشد. عربستان اکنون نیز نقش زیادی در عرصه منطقه ای دارد البته نقش مخرب. سیاست مخرب ریاض در قبال بحران سوریه تا حدی است که آمریکا و سوریه در شرایط کنونی در حال تلاش برای حل بحران سوریه از طریق برگزاری کنفرانس ژنو ۲ هستند ولی عربستان به مدیریت بندر بن سلطان رییس دستگاه امنیتی ملی این کشور همچنان ساز مخالفت می زند و از گروه های مختلف تروریستی در سوریه حمایت می کند.


اگر بخواهیم توطئه ها و اقدامات خصمانه عربستان علیه سوریه را در طول سه سال گذشته بیان کنیم مثنوی هفت من کاغذ می شود. ولی آن چه که برای همگان حتی مقامات عربستانی مبرهن شده است این که رژیم آل سعود نفس‌های آخر خود را می‌کشد و این ر‍ژیم در حال احتضار است و هر آن احتمال شنیده شدن خبر مرگ آن وجود دارد.

آري همانگونه که پس لرزه هاي بحران سوريه و مقاومت جانانه ملت و دولت اين کشور تاج و تخت بسياري از سران را بر باد داد ، همين سوريه به مثابه آخرين ميخ بر تابوت رژيم آل سعود خواهد بود.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات