بازار ۱.۳ میلیارد دلاری سیسمونی در ایران
آمدنش کم و بیش ۹ ماه طول میکشد. هزاران چیز دست به دست هم میدهند تا او پا به این دنیای مادی بگذارد. تازه وقتی میآید هم هزینهها شروع میشود. اما خب چه میشود کرد. چون همه زوجها دوست دارند روزی پدر و مادر شوند.
بچه دار شدن آداب و رسوم مختلفي در ايران دارد، اما شايد يکي از نام آشناترين اين رسوم خريد سيسموني باشد که دقيقا معلوم نيست قدمت آن در ايران به چه سالي بر ميگردد.
به گزارش(ایسنا)، طبق رسم سیسمونی یا همان وسایل کودک تازه به دنیا آمده را خانواده عروس میخرند و این رسم هم معمولا فقط برای بچه اول خانواده اجرا میشود. در قدیم سیسمونی را بعد از ماه ششم و معمولا در ماههای فرد حاملگی و اغلب در ماه هفتم میفرستادند.
در گذشته سیسمونی از این موارد تشکیل میشد: یک تا هفت قباچه، کلاه کوچک به تعداد لباسها از جنس ترمه یا مخمل آستردار برای زمستان و از جنس اطلس برای تابستان. همچنین لچک سفید و کمرچین و سینهبند پنبهای از جنس ململ یا ابریشم، به تعداد لباسها، کهنه از جنس چیت، مشمع، تشکچه، بالشتک پر قو یا پشم شتر، قنداق، گوشواره و النگو برای دختر و کارد چوبی با غلاف مخمل برای پسر، یک عدد ننو(گهواره تابستانی) و یک گهواره چوبی، رختخواب بچهگانه، پستانی(وسیلهای پارچهای که در آن نبات میگذاشتند و کار پستانکهای پلاستیکی امروزی را انجام میداد)، آرد برنج، زعفران و هل، عروسک
پنبهای(برای دختر) و اسب چوبی، تیله و مهره برای پسر به همراه انواع طلسمات!
اما شاید در نگاه اول خرید وسایل کودک یا همان سیسمونی کار سادهای به نظر آید، اما با کمی عمیقتر شدن میتوان فهمید که سیسمونی امروزه باعثبه وجود آمدن بازاری چند میلیارد دلاری در ایران و جهان شده است.
با توجه به جمعیت جوان و نرخ زاد و ولد نسبتا بالا در کشورمان بازار سیسمونی نیز در ایران رونق خاصی داشته و حتی در سالهای اخیر ارزش این بازار به میلیاردها تومان رسیده است.
زوجهای جوان امروزی شاید در ظاهر همچون پیشینیان خود رسم سیسمونی را به جا میآورند، اما برخلاف گذشته هزینههای سیسمونی آنها به میزان قابل ملاحظهای افزایش یافته است.
سیسمونی؛ از ۵۰۰ هزار تا پنج میلیون تومان
اگر در گذشته با هزینهی نسبتا پایینی میشد وسایل موردنیاز کودک تازه به دنیا آمده را خریداری کرد، امروزه زوجها برای داشتن مجموعهی کامل سیسمونی باید حدود پنج میلیون تومان کنار بگذارند. اگرچه هزینهی سیسمونی در ایران بین ۵۰۰ هزار تومان تا پنج میلیون تومان متغیر بوده و خانوادههای متوسط حتی میتوانند با حدود ۱.۵ تا دو میلیون تومان هم سیسمونی مناسبی داشته باشند. در صورت چشمپوشی از برخی وسایل غیرضروری و لوکس میتوان این هزینه را باز هم کاهش داده و حتی به زیر یک میلیون تومان هم رساند. با توجه به افزایش هزینههای زندگی بعد از اجرای قانون هدفمندی یارانه ها،
رویکرد طبیعی خانوادههای متوسط و ضعیف ایرانی این بوده که هزینههای خرید سیسمونی خود را پایین بیاورند. هرچند برخی خانوادهها هم از این روند تبعیت نکردهاند.
غلتگیر!
در تهران که معمولا بسیاری از زوجهای شهرستانی هم برای خرید سیسمونی به آن مراجعه میکنند خیابانهای جمهوری، بهار و سنایی جزو بورسهای سیسمونی محسوب میشوند. هرچند پاساژ کویتیها هم میزبان تعداد معدودی فروشگاههای مربوط به فروشگاه وسایل کودکان تازه به دنیا آمده است.
با مراجه به این بازارها شما با برخی وسایل مربوط به کودکان آشنا میشوید که شاید تاکنون حتی یک بار هم اسم آنها را نشنیده باشید مثل: غلتگیر!
در واقع طی سالها تولیدکنندگان و صنایع متناسب با نیازهای کودکان به دنیا آمده اقدام به ساخت محصولات مختلفی کردهاند. این باعثشده تا بازاری چند میلیارد دلاری در حوزه وسایل موردنیاز کودکان تازه متولد شده در کل دنیا به وجود آید. تولیدکنندگان از یک سو اقدام به عرضهی محصولات کاملا جدید به بازار سیسمونی کرده و از سوی دیگر برخی محصولات متداول را نیز با امکانات جدید وارد بازار وسایل کودکان تازه متولد شده، کردهاند. به عنوان مثال اسباببازی و عروسک همیشه جزو وسایل سیسمونی بوده، اما اسباببازی و عروسکهای امروزی دارای امکاناتی هستند که میتوانند به میزان بسیار
بیشتری به نیازهای کودکان پاسخ دهند.
برند، عامل تعیین کننده در خرید سیسمونی
معصومه که چند ماهی است فرزند پسر خود را به دنیا آورده، دربارهی مخارج سیسمونی فرزندش میگوید: " ما حدود چهار میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای تامین سیسمونی بچه هزینه کردیم. این هزینه شامل وسایلی مانند تخت، کمد، کالسکه، کریر، روروئک، اسباب بازی و غیره میشود. "
مادر طه با اشاره به اینکه بخش عمده هزینههای سیسمونی مربوط به خرید تخت، کمد و کالسکه بچه می شود، عنوان میکند: " برندها تاثیر زیادی در انتخاب وسایل سیسمونی دارند و مردم هنگام خرید سیسمونی به برند وسایل توجه زیادی میکنند. "
شاید همین موضوع باعثشده تا سیسمونیهای چینی نتوانند سیطره خود را بر بازار ایران کامل کنند.
کالای پرهزینهای به نام پوشک
فرزانه هم که مدتی است فرزند دختر خود را به دنیا آورده، اظهار میکند: " ما حدود سه میلیون تومان برای خرید وسایل سیسمونی هزینه کردیم و البته با کمتر از این رقم هم میتوان سیسمونی را خریداری کرد. "
او در پاسخ به این سوال که آیا هزینه سیسمونی بچههای دختر بیشتر است یا پسر؟ میگوید: " فرق زیادی بین دختربچه و پسربچه وجود ندارد. البته در مورد پوشک معمولا دختربچهها مصرف بیشتری از پسران دارند. "
مادر ساینا با بیان اینکه ۳۶ عدد پوشک با برند خارجی حدود ۱۷ هزار تومان قیمت دارد، خاطرنشان میکند: " بعد از تولید بچه بیشترین هزینه مربوط به تامین پوشک او میشود. به طوری که شاید در هر ماه باید حدود ۵۰ هزار تومان صرف خرید پوشک بچه کرد. "
وسایل بچهها گرانتر از وسایل بزرگترها
اما سری به بازار سیسمونی نکات جالبی را به ما نشان میدهد. از جمله آنکه کلیه محصولاتی که به صورت مشترک بچهها و بزرگترها مصرف میکنند، نوع بچهگانه آنها گرانتر است. به عنوان مثال کفش و لباس بچهها قیمتهای بیشتری به نسبت مدل بزرگ آنها دارند و این تازه اول ماجراست. چرا که کفش و لباس بچهها خیلی زود به زود بلامصرف میشود و به دلیل رشد سریع بچهها باید لباس و کفشهای تازهای برای آنها خرید و این روند طبیعی بازار محصولات نوزادان و بچهها را در دنیا بسیار داغ کرده است.
گرانی لباس و کفش کودکان به این دلیل است که در تولید این کالاها معمولا از مواد اولیه و پارچه ظریف استفاده شده و دوخت این محصولات نیز ظریفتر از مشابه بزرگ آنها است و این باعثمیشود که قیمت کفش و لباس بچهها نسبت به بزرگترها بیشتر باشد.
و باز هم چین…
همچون سایر بازارها، محصولات چینی بازار سیسمونی ایران را نیز جولانگاه خود قرار دادهاند. البته این به آن معنا نیست که زوجها نتوانند در بازار سیسمونی به راحتی محصولات ساخت داخل و یا خارجی غیر از چینی را پیدا کنند، بلکه در برخی حوزهها مانند تخت، کالسکه و لباس بچه برخی محصولات ساخت داخل توانستهاند بخشی از بازار کشور را به خود اختصاص دهند. قیمت محصولات ساخت داخل شاید در مقایسه با مشابه چینی آنها بیشتر باشد، اما از قیمت مشابه خارجی قطعا کمتر است.
با توجه به سر و کار داشتن وسایل سیسمونی با نوزادان و کودکان نوپا، حساسیت زیادی درباره ایمنی و استاندارد این نوع وسایل وجود دارد و به همین دلیل خانوادهها در خرید سیسمونی دقت زیادی به خرج میدهند. شاید به همین دلیل بوده که در برخی وسایل سیسمونی محصولات چینی با وجود قیمت کمتر نتوانستهاند بازار را به طور کامل قبضه کنند.
کودتای خزنده چینیها در بازار سیسمونی ایران!
اما یک تولیدکنندهی سیسمونی در کشور دربارهی وضعیت تولیدکنندگان این حوزه میگوید: " متاسفانه سهم محصولات چینی در بازار سیسمونی ایران روز به روز در حال افزایش است. "
محمدحسن حجتی با اشاره به اینکه کالاهای ساخت چین به صورت خزنده در حال گرفتن سهم تولیدات داخل از بازار سیسمونی کشور هستند، عنوان میکند: " تولید در ایران دچار مسائلی شده که فعالان این حوزه را با محدودیت مواجه کرده و اغلب واحدهای تولید وسایل سیسمونی در ایران به صورت پراکنده و خرد فعالیت میکنند و به دلیل مشکلات فرصت گسترش فعالیتهای خود را ندارند. "
او در عین حال با اشاره به اینکه سیطرهی کالاهای چینی بر بازار سیسمونی ایران یک دست نیست، میگوید: " به عنوان مثال در برخی رشتهها مانند سرگرمی و اسباببازی کالاهای چینی تا ۹۰ درصد بازار را در اختیار دارند، اما در رشتههایی مانند تخت، گهواره و کالاسکه این کالاها حجم بیشتری دارند و حملونقل آنها سختتر است، سهم تولیدات داخل در بازار بیشتر است. "
حجتی با اشاره به اینکه قدرت خرید مصرفکنندهی ایرانی در سالهای گذشته کاهش یافته، میافزاید: " این موضوع باعثشده که واردکنندگان به واردکردن کالاهای ارزانقیمت رو بیاورند. "
وی همچنین تعداد واحدهای تولید سیسمونی در کشور را اندک توصیف میکند.
مجموعهای که انتها ندارد!
وسایل سیسمونی طیف گستردهای از محصولات شامل گهواره، تخت، کالسکه، تاب، کفش، بالش سر، لحاف و تشک، گاشو، کهنه شور، لباس(شامل لباس یک سره، رکابی، شرت و…)، قنداق فرنگی، حوله، جوراب، پشه بند، زیرانداز، ساک بچه، ساق شلواری، جوراب شلواری، پوشک، پستونک و شیشه، اسباب بازی، استخر، پیش بند، شامپو و مواد شوینده و بهداشتی، کرییر، روروئک، آغوشی، غلتگیر، آویز و غیره می شود. بهتر است به این فهرست بلند بالا اسامی دها و شاید صدها کالا و وسیله دیگر را نیز اضافه کنید.
معمولا هم خانوادهها وسایل سیسمونی را از یک جا خریداری نمیکنند و به همین دلیل خرید کل لوازم موردنیاز بچه به چند ساعت و شاید هم چند روز گشت و گذار در بازارهای مختلف نیاز دارد.
بازار ۱.۳ میلیارد دلاری سیسمونی در ایران
براساس آمار مرکز آمار ایران در سال گذشته میزان موالید در کشور به بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر رسید که اگر هزینهی سیسمونی هر بچه متولد شده را دستکم یک میلیون تومان برآورد کنیم، با ضرب این دو عدد در هم میتوان نتیجه گرفت که ارزش بازار محصولات سیسمونی در ایران به دستکم ۱۳۴۶ میلیارد تومان یعنی بیش از ۱.۳ میلیارد دلار میرسد. البته این رقم بدون احتساب هزینههای مربوط به بچههای بعدی خانواده بوده، چرا که معمولا رسم سیسمونی تنها برای فرزند اول خانواده اجرا میشود. همچنین هزینههای ماهانه پوشک کودک اول نیز در این برآورد لحاظ نشده است. اگر این دو هزینه را نیز
به عدد فوق اضافه کنیم قطعا ارزش بازار سیسمونی و وسایل مربوط به کودکان تازه به دنیا آمده در کشورمان سر به فلک خواهد کشید.
هیچ آمار رسمی دربارهی اینکه چه میزان از این بازار در اختیار محصولات تولید داخل است، وجود ندارد، اما گشتی در بازار نشان میدهد که بخش بزرگی از بازار در اختیار محصولات خارجی اعم از چینی و غیرچینی است.
عادت تاریخی ایرانیها
جدا از اينکه خريد سيسموني چقدر خرج روي دست خانوادههاي ايراني ميگذارد بايد اعتراف کرد که اين رسم سالهاست که در جامعهي ايران اجرا شده است. از سوي ديگر زماني که زوجهاي ايراني تصميم به بچهدار شدن ميگيرند، با وجود همهي مشکلات اقتصادي ديگر معمولا کمتر به هزينههاي کودک تازه متولد شده توجه ميکنند و شايد همين عادت تاريخي ايرانيها بوده که باعث شده بازار سيسموني در کشورمان تا اين حد داغ و پررونق باشد.