حکم ابد مخالفان، حکم ابد بحران بحرین
دادگاه بدوی فوقالعاده در بحرین ۸ نفر از رهبران مخالف را به زندن ابد و ۱۳ نفر بقیه را به ۲ تا ۱۵ سال زندان محکوم کرد؛ هرچند، امکان فرجامخواهی برای این عده وجود دارد.
این احتمال وجود دارد که دادگاه فرجام احکام سبکتری صادر کند و یا پادشاه از اختیارات خود برای عفو برخی محکومان استفاده کند تا بتواند فضای داخلی را به سود خود تغییر دهد؛ ولی هنوز هیچ چیزی به علت اختلافات در دربار و دولت مشخص نیست.
به گزارش پرس تی وی، بلافاصله بعد از صدور احکام دادگاه، مردم به اعتراض پرداختند و هزاران نفر سعی کردند خود را به مرکز منامه برسانند و در شعارهای خود خواستار رفتن پادشاه شدند. پلیس بحرین با حمایت سربازان سعودی به مقابله با مردم برخاست و به آنان حمله کرد.
احکام دادگاه بحرین آتشی را در جامعه این کشور شعلهور ساخت که هیچگاه خاموش نشده بود. ورود بحثبرانگیز نیروهای سعودی و اماراتی به این کشور کوچک در جنوب خلیج فارس، که تنها نیم میلیون نفر جمعیت بومی دارد، و برقراری حکومت نظامی و حالت فوقالعاده سبب شد که از شدت تظاهرات به علت سرکوب شدید کاسته شود؛ ولی به محض برچیده شدن حالت فوقالعاده، مردم به خیابانها آمدند تا مخالفت خود را با سیاستهای پادشاه نشان دهند. آخرین تجمع مخالفان دربرگیرنده ۳۰ هزار نفر بود که در مقیاس جمعیت اندک کشور بسیار خیره کننده است.
پادشاه بحرین، بعد از سخنرانی ماه گذشته پرزیدنت اباما که بر لزوم گفتوگوی داخلی تأکید میکرد، طرح گفتوگوی ملی را مطرح کرد، بدون آنکه زمان و چارچوب مشخصی را برای آن تعیین کند. وی تنها این شرط را گذاشت که گفتوگوها نباید هیچ پیششرطی نداشته باشد و همه چیز از نقطه صفر شروع شود.
همراه با خیزش ملتهای عرب در ۸ ماه گذشته، مردم بحرین نیز خواستار تغییرات و اصلاحات در کشورشان شدند و از همان ابتدا نیز اکثریت مخالفان هدفهای خود را بوضوح بیان کردند. خواست اصلی مردم برقراری پادشاهی مشروطه در کشور و تشکیل پارلمان بر اساس انتخابات آزاد و تعیین نخست وزیر بر پایه اکثریت پارلمانی و مقابله با فساد مالی خاندان حاکم و لغو تابعیت به غیربحرینیهاست که دولت سعی میکند از آن طریق بافت جمعیتی را تغییر دهد.
گرچه در میان مخالفان گروهها و احزابی با طرفدران کمتر هستند که شعار تغییر رژیم و تبدیل آن به نظام جمهوری را مطرح میکردند، سیاستهای اخیر دولت در سرکوب مردم و کمک گرفتن از سعودی و امارت سبب رادیکالیزه شدن جامعه بحرین شده و تعداد بیشتری از مردم را با این احزاب همراه میکند.
در بحرین دو مجلس وجود دارد: یکی پارلمان ۴۰ نفری که اعضای آن با رأی مردم انتخاب میشوند و دیگری مجلس شورای ۴۰ نفری که تمامی اعضای آن را پادشاه تعیین میکند. قوانین باید به تصویب هر دو مجلس برسد. بنابراین، پادشاه میتواند از طریق مجلس انتصابی تنها به قوانین دلخواه خود اجازه تصویب بدهد.
صدور احکام سنگین دادگاه بحرین در محکومیت سران مخالف موجب بیاعتباری دعوت پادشاه به گفتوگوی ملی میشود. وی میپندارد که این احکام به وی کمک میکند تا از موضع قویتری وارد گفتوگو با مخالفان شود و یا به عبارت دیگر میتواند با مخالفان ضعیف شده آسانتر گفتوگو کند.
حزب معتدل «الوفاق» بحرین، که ۱۸ کرسی پارلمان را در انتخابات سال گذشته کسب کرد، در واکنش به احکام دادگاه فوقالعاده در اظهار نظری جالب گفت که «احکام زندان ابد به معنای ابدی کردن بحران در کشور است و موجب افزایش تنش در کشور میشود».
با این حال، این اعتقاد وجود دارد که جنگ پنهانی قدرت در بحرین میان پادشاه و ولیعهد و نخست وزیر، موجب گسترش بحران در این کشور شده است. از زمان استقلال، در سال ۱۹۷۱، تا کنون یک نخست وزیر بر این کشور حکومت کرده است. در آن زمان قدرت به گونهای تقسیم شد که پدر پادشاه فعلی به امیری و عموی وی به نخست وزیری برسد. پادشاه مرد، ولی برادر وی، خلیفه بن سلمان، همانند قذافی، قدرت را بیش از ۴ دهه در دست دارد.
برخی منابع آگاه می گویند که نخست وزیر ابتکار عمل ولیعهد و برادرزادهاش را در گفتوگو با مخالفان، که در ابتدای تحصن مردم در میدن مروارید به اجرا درآمد، از ترس کم شدن اختیاراتش عقیم گذاشت. برکناری وی و تعیین نخست وزیری بر اساس اکثریت پارلمانی یکی از خواستههای مهم مخالفان در بحرین است. کنار گذاشته شدن وزیران دفاع و کشور و دربار نیز از دیگر خواستههای مردم بحرین است.
سفر اخیر ولیعهد بحرین به امریکا و دیدار سرزده و بدون برنامه پرزیدنت اباما با وی در کاخ سفید چنین تعبیر شد که امریکا مایل است اصلاحات در بحرین، قبل از رسیدن اوضاع به حالت انفجار و انقلاب، سرعت بیشتری پیدا کند. امریکا، بعد از عقب ماندن از دو انقلاب بزرگ در تونس و مصر، سعی میکند تحولات منطقه عربی را به فرصتی برای حفظ منافع خود تبدیل کند. بحرین پایگاه نیروی دریایی امریکاست و همجواری آن با عربستان و نزدیک بودن جغرافیایی به ایران سبب شد که واشنگتن، بر خلاف دیگر خیزشهای عربی، از نهضت مردم بحرین حمایت نکند.
سخنرانی اخیر پرزیدنت اباما خطاب به مردم و رهبران خاورمیانه نشان داد که واشنگتن احساس خطر میکند که ادامه وضعیت کنونی منافعش را در بحرین به خطر خواهد انداخت و، از این رو، خواستار اصلاحات در این کشور است. امریکا تلاش میکند خود را در کنار مردم بحرین نشان دهد.
با این حال، احکام سنگین دادگاه در مورد رهبران مخالفت بحرینی و به دادگاه کشاندن پزشکانی که مجروحان حمله نیروهای امنیتی به مردم را درمان کردهاند نشان میدهد که اختلاف قدرت در منامه، چنان زیاد است که نمیتواند به اصلاحات پیشنهادی امریکا تن دهد.