نگاه دولت های عربی به توافق هسته ای ایران
برنامه هسته ای ایران و توافق موقت ژنو و در ادامه توافق جامع احتمالی باعثشده تا دولت های عربی خلیج فارس درک متفاوتی از این موضوع داشته باشند.
به گزارش افکارنیوزبه نقل از الوقت - برنامه هسته ای ایران و توافق موقت ژنو و در ادامه توافق جامع احتمالی باعثشده تا دولت های عربی خلیج فارس درک متفاوتی از این موضوع داشته باشند و این روند را با نگرانی و دغدغه از بهم خوردن موازنه منطه ای دنبال کنند. اگرچه شورای همکاری خلیج فارس در موضوع هسته ای ایران مجموعه یکدست و هماهنگی را تشکیل نمی دهد و عمدتا عربستان به دیده ظن و گمان به نیات این توافق می نگرد، اما هر از گاهی برخی دولت های دیگر همچون قطر، بحرین و تا حدی امارات، به موضع گیری توام با نگرانی می پردازند.
در همین خصوص خالد العطیه وزیر خارجه قطر در گفتوگو با روزنامه الحیات عربستان گفته است که اگر ایران به سلاح هستهای دست یابد ما نیز حق داریم که سلاح هستهای داشته باشیم. عطیه همچنین با اشاره به اینکه ما در شورای همکاری خلیج فارس مواضع روشنی داریم، اضافه کرده که همه کشورها این حق را دارند که برنامه هستهای صلحآمیز داشته باشند، اما هیچ کشوری حق ندارد که سلاح هستهای داشته باشد. منطقه باید خالی از سلاحهای کشتار جمعی باشد.
فارغ از این اظهار نظرات باید گفت که مسئله توافق هسته ای و ادراک دولت های عربی به آن را باید در یک چارچوب کلان تر مورد تحلیل قرار داد و آن ذهنیت تاریخی ایران و اعراب از یکسو و دیگری فقدان اعتماد امنیتی و همکاری های درون منطقه ای است. بدین معنی که هر گونه افزایش قدرت از سوی بازیگران منطقه خاورمیانه، تهدیدی برای سایر بازیگران و دغدغه های امنیتی آنها خواهد بود. بی اعتمادی در سطح منطقه و فقدان همکاری های دوجانبه و چندجانبه باعثشده تا بیشتر بازیگران این مجموعه در چارچوب خودیاری به افزایش قدرت خود بپردازند.
این مسئله برای کشورهای عربی از این منظر مورد نظر قرار می گیرد که دستیابی ایران به توانمندی هسته ای سبب می گردد تا این توان در کنار دیگر مولفه های قدرت ایران همچون وسعت سرزمین، جمعیت، سرمایه های انسانی جوان، توانمندی های بومی، منابع انرژی، تاریخ و فرهنگ قدیمی و گستره ژئوپلیتیکی قرار بگیرد و منجر به صعود ایران به عنوان یک قدرت منطقه ای برتر شود. بخصوص که از لحاظ بین المللی نیز با برداشته شدن تحریم ها، تبادلات اقتصادی ایران با کشورهای اروپایی نیز این فرصت را برای قدرت بیش از پیش ایران فراهم می کند. موضوع از این منظر حائز اهمیت بیشتر است که پروژه ایران هراسی و شیعه
هراسی نیز شکسته می شود و ایران، استوارتر از قبل، در عرصه منطقه ای این فرصت را برای تثبیت قدرتش پیدا خواهد کرد. بخصوص که حوزه نفوذ ایران نیز در طول این سالها در گستره عراق، سوریه، لبنان و اینک یمن نیز کشیده شده است.
نکته دیگری که نگرانی عربستانی ها را بخصوص بدنبال داشته است، این موضوع است که گفت وگوهای ایران و آمریکا بر سر برنامه هسته ای تبدیل به یک روند گردیده و در ادامه، موضوعات منطقه ای سرفصل این گفت و گوها قرار بگیرد.
بنابراين در يك جمع بندي بايد گفت كه دولت هاي عربي خليج فارس و در راس انها عربستان علاوه بر نگراني هاي امنيتي و همچنين موازنه منطقه اي، بدنبال اين هستند تا در اين فرآيند از آمريكايي ها امتيازگيري كنند. بدليل نيازهاي اقتصادي عربستان در سال هاي آينده و ضرورت استفاده از تكنولوژي هسته اي در صنعت برق، ضمن تامين اين نياز در اين رهگذر به دنبال امتيازگيري در موضوعات امنيت منطقه اي باشند و مضرات يك توافق هسته اي بد را براي غربي ها گوشزد كنند و بر شراكت بيش از پيش و مسئوليت افزون تر آمريكا در قبال شوراي همكاري خليج فارس تاكيد ورزند.