اعتقاد چندانی به سازمان ملل نداشتم
بلر پیشنهاد داد که در سازمان ملل متحد به دنبال تصویب قطعنامهای باشیم که به صدام ضربالاجل جدی ارایه کند مبنی بر این که " به بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل اجازه بازگشت به عراق بده یا با پیامدهای جدی مواجه شو ". من اعتقاد چندانی به سازمان ملل نداشتم. شورای امنیت ۱۶ قطعنامه علیه صدام صادر کرده بود اما هیچ فایدهای نداشت. با این حال موافقت کردم که این ایده بلر را مدنظر قرار دهم.
به گزارش افکار به نقل از فارس: "جورج واكر بوش "، رئيسجمهور پيشين آمريكا از جمله شخصيتهايي است كه در زمان او و بعضاً بهواسطه خودش اتفاقات بسيار مهمي در عرصه جهان بهوقوع پيوست. شايد حوادث ۱۱ سپتامبر مهمترين اين اتفاقات باشد كه خود بعداً منشأ تحولات بسيار مهمي در عرصه بينالمللي از جمله دو جنگ در منطقه خاورميانه شد.
این تحولات و شخصیت خود بوش که عده بسیار زیادی او را مستحق ریاست جمهوری آمریکا نمیدانستند و بهعلاوه نفرت زیادی که در افکار عمومی جهان در زمان وی از آمریکا بهوجود آمد، سبب شد تا خبرگزاری فارس دست به ترجمه و انتشار خاطرات او بزند.
بههرحال این کتاب، بیان مسائل از نگاه بوش است و طبعاً تمام آن مورد قبول نخواهد بود ولی شخصیت بوش و خاطرات وی میتواند از جمله اسنادی باشد که به محققان و مخاطبان علاقهمند به این حوزه کمک فراوانی کند.
قسمت هفتاد و ششم از متن کامل خاطرات جورج واکر بوش به خوانندگان محترم تقدیم میشود.
*اعتقاد چندانی به سازمان ملل نداشتم
این گزینه جایگزین همان " آزادی " بود. مردمی که میتوانند رهبران خود را پای صندوقهای رای انتخاب کنند، بعید است به سمت خشونت کشیده شوند. جوانانی که با امید به آینده رشد میکنند در ایدئولوژی تروریسم به دنبال معنی نخواهند رفت. همین که آزادی در جامعهای ریشه بدواند، میتواند به دیگر جوامعه نیز سرایت کند.
در آوریل سال ۲۰۰۲، تونی و چری در مزرعه کرافورد تگزاس با من و لورا دیدار کردند. من و تونی درباره موضوع دیپلماسی از روی اجبار برای رسیدگی به تهدید عراق گفتوگو کردیم. تونی پیشنهاد داد که در سازمان ملل متحد به دنبال تصویب قطعنامهای باشیم که به صدام ضربالاجل جدی ارایه کند مبنی بر این که " به بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل اجازه بازگشت به عراق بده یا با پیامدهای جدی مواجه شو ". من اعتقاد چندانی به سازمان ملل نداشتم. شورای امنیت ۱۶ قطعنامه علیه صدام صادر کرده بود اما هیچ فایدهای نداشت. با این حال موافقت کردم که این ایده بلر را مدنظر قرار دهم.
*بسیاری از سران دنیا با نظر ما درباره تهدید صدام موافق بودند
در تمام سال ۲۰۰۲ موضوع عراق را با سران سراسر دنیا در میان گذاشتم. بسیاری از آنها با ارزیابی ما درباره تهدید[صدام] اشتراک نظر داشتند. این رهبران عبارت بودند از " جان هوارد " استرالیایی، " خوسه ماریا اسنار " نخستوزیر اسپانیا، جونیچیرو کویزومی نخستوزیر ژاپن، " جان پیتر بالکننده " هلندی، " آندرس فوگ راسموسن " دانمارکی، " الکساندر کواسنویسکی " از لهستان و دیگر سران اروپای مرکزی و شرقی. معلوم شد برخی از قویترین طرفداران مقابله با صدام کسانی هستند که خاطرات تازهتری از ستم داشتند.
" سیم کالاس " نخستوزیر استونی که از جمهوریهای سابق اتحاد جماهیر شوروی است، به من گفت: " در اواخر دهه ۱۹۳۰ دموکراسیهای غربی دربرابر خطر موجود تعلل به خرج دادند و در نتیجه ما گرفتار دیکتاتوری شدیم و بسیاری از مردم جان خود را از دست دادند. برخی اوقات اقدام کردن امری ضروری است. "
*روسیه و فرانسه بخاطر منافعشان در عراق با گزینه نظامی مخالف بودند
رهبرانی نیز بودند که نظر متفاوتی داشتند. " ولادیمیر پوتین " رئیس جمهوری روسیه به صدام به دیده تهدید نمینگریست. به نظرم رسید که بخشی از دلایل این دیدگاه این بود که پوتین نمیخواست قراردادهای نفتی پرمنفعت خود با عراق را به خطر بیندازد. فرانسه نیز منافع مهم اقتصادی در عراق داشت. به همین دلیل بود که تعجب نکردم وقتی " ژاک شیراک "[رئیس جمهوری وقت فرانسه] به من گفت که موافق بازرسیهای سرزده از عراق است اما درباره تهدید به استفاده از قوای نظامی هشدار داد. مشکلی که در منطق شیراک بود این بود که بدون تهدید جدی به استفاده از زور، گزینه دیپلماسی بیاثر بود.
*رایزنی با صدراعظم آلمان درباره عراق
یکی از رهبرانی که درک موضع او بسیار سخت بود، " گرهارد شرودر " صدراعظم آلمان بود. من در سال ۲۰۰۱، پنج بار با شرودر دیدار کرده بودم. او آدم راحت و مهربانی بود و تمایل به تقویت روابط دوجانبه میان ما داشت. من بخاطر موضع او در قبال افغانستان از او تشکر کردم بخصوص بخاطر تمایلی که به میزبانی نخستین جلسه لویه جرگه در شهر بن از خود نشان داده بود.
*رسانهها منظور اصلی من از عبارت " محور شرارت " را نگرفتند
در دیداری که در ۳۱ ژانویه ۲۰۰۲ در کاخ سفید با گرهارد شرودر داشتم درباره عراق بحثکردیم. من در نطق سالانه خود که دو روز پیش از آن انجام دادم به تهدیدهایی که از جانب عراق، ایران و کرهشمالی وجود داشت، پرداخته بودم. من در آن نطق گفتم که " کشورهایی مانند اینها[ایران، عراق، کرهشمالی] و همپیمانان تروریست آن تشکیل دهنده محور شرارت هستند و صلح جهانی را تهدید میکنند ". رسانهها بر عبارت " محور شرارت " تکیه کردند. آنها این عبارت را دست مایه این امر قرار دادند تا اینگونه بگویند که این سه کشور ائتلاف تشکیل دادهاند. اما منظور اصلی حرف من این نبود. محوری که من منظورم بود
رابطه میان دولتهایی که به دنبال سلاح کشتار جمعی هستند و تروریستهایی بود که میتوانند از این تسلیحات استفاده کنند. نکته بزرگتری که در نطق من بود و کسی نمیتوانست آن را نادیده بگیرد این بود که در برخورد با عراق جدی بودم.
ب*ا نزدیک شدن انتخابات مواضع شرودر نسبت به جنگ با عراق عوض شد
در جلسهای کوچکی که در دفتر ریاست جمهوری برگزار شد و در آن کاندولیزا رایس و اندی کارد نیز شرکت داشتند به صدراعظم آلمان گفتم که مصمم هستم کاری کنم دیپلماسی درباره عراق موثر افتد. امید داشتم که او در این راه کمک کند. همچنین به او تضمین دادم اظهاراتی که ما بیان میکنیم، پوچ نخواهد بود. گزینه نظامی آخرین گزینه من است و در صورتی که لازم باشد از آن استفاده خواهم کرد.
او گفت: آن چه که درباره افغانستان صدق کند، درباره عراق نیز صدق میکند. ملتهایی که از تروریسم حمایت میکنند باید با عواقب آن مواجه شوند. اگر شما این کار را سریع و قاطعانه به پیش ببرید، ما در کنار شما خواهیم بود.
*وزیر دادگستری آلمان اقدام من را با اقدام هیتلر مقایسه کرد
من این اظهارات را نشانه حمایت تلقی کردم. اما وقتی که انتخابات آلمان در اواخر آن سال فرا رسید، شرودر موضع دیگری گرفت. او احتمال استفاده از زور علیه عراق را تقبیح کرد. وزیر دادگستری آلمان نیز گفت که " بوش قصد دارد توجهات را از مشکلات سیاسی داخلی منحرف کند… هیتلر هم همین کار را کرد ". شوکه و خشمگین شدم. نمیشد به اهانتی از این سختتر فکر کرد که یک مقام آلمانی آدم را با هیتلر مقایسه کند.
*اعتمادم به شرودر از بین رفت
من به همكاري با گرهارد شرودر درباره علايق دو جانبه دو كشور ادامه دادم. اما به عنوان كسي كه براي ديپلماسي شخصي ارزش قائل است، اهيمت فراواني براي اعتماد قائل بودم. وقتي كه اين اعتماد زيرپا گذاشته شود، برقراري مجدد رابطه سازنده كاري دشوار خواهد بود.