داروی پاکسازی ذهن در امریکا
در حالی که گروهی از دانشمندان آمریکایی در تلاش برای تولید داروی پاکسازی حافظه انسان هستند، بسیاری از محافل علمی و اخلاقی این کشور نسبت به پیامدهای سوءاستفاده از چنین دارویی هشدار میدهند.
به گزارش افکار به نقل از مشرق، محققان دانشگاه " جان هاپکینز " آمریکا در حال کار بر روی فناوری هستند که به وسیله آن میتوان حافظه افراد را پاک کرد.
بر اساس این گزارش، اگرچه همچنان تا تولید تجاری این دارو راه زیادی مانده است و اخلاقی بودن استفاده از این فناوری نیز بارها زیر سوال رفته است اما به هر حال دانشمندان آمریکایی با کشف این مطلب که بوسیله حذف پروتئینها از مرکز ترس مغز انسان میتوان حافظه وی را برای همیشه پاک کرد، پایه و اساس کار خود را بنیان نهادهاند.
" ریچارد هاگانایر " رئیس گروه عصبشناسی دانشکده پزشکی هاپکینز در این باره میگوید: وقتی که یک رویداد وحشتناک رخ میدهد، خاطرهای ترسناک تولید میکند که تا ابد باقی میماند و اثار منفی بر زندگی شخصی فرد میگذارد.
وی افزود: یافتههای ما موجب تقویت این احتمال شده است که بتوان مکانیزم حافظه را به وسیله دارو تغییر داد و بیماران دارای استرس و ناراحتی را درمان کرد.
این گزارش با بیان آنکه، تحقیقات دانشمندان دانشگاه هاپکینز از یک طرف افرادی را که در درمان بیماریهای ذهنی فعال هستند علاقهمند کرده و از طرف دیگر موجب نگرانی عدهای شده است، به سخنان " کیت فارینهوت " مدیر اجرایی بخش سلامت ذهنی و اطلاعات گروه " نامی مریلند " اشاره میکند که میگوید: اگرچه بسیاری از افرادی که از وقایعی که آثار منفی آن تا مدتها باقی است، رنج میبرند احتمالا از پاک شدن حافظه خود خوشحال میشوند اما هنوز سوالات بدون جواب بسیاری در این رابطه وجود دارد.
وی میافزاید: پاک کردن حافظه و سپس دوبارهسازی آن، ایده جالبی است و من انواع احتمالات را برای آن متصور هستم. اما دقت کنید که حذف کردن یک خاطره، امری وحشتناک و خطرناک است. زیرا چگونه میخواهید یک خاطره را بدون حذف بخشی از زندگی یک فرد حذف کنید؟ اصلا آیا چنین کاری بهترین کمکی است که میتوان به افراد نمود؟ زیرا آدمها رشد میکنند و از تجربههای خود درس میگیرند.
این گزارش در ادامه مینویسد: با بررسی روند تحقیقات دانشمندان هاپکینز متوجه میشویم که هاگانایر و " راجر کلم " دانشجوی فوق دکترای وی یک " روزنه آسیبپذیری " را در زمان تشکیل پروتئینهای گیرنده کشف کردند.
پروتئینها در حقیقت به عنوان واسط سیگنالهایی که در زمان ایجاد خاطرات بد از مغز عبور میکنند، عمل مینمایند و به این خاطر که پروتئینها ناپایدار هستند، میتوان به آسانی آنها را بوسیله دارو و یا رفتاردرمانی از بین برد و مطمئن شد که خاطره مذکور از بین رفته است.
بر این اساس، اگرچه دانشمندان روند بیان شده را با آزمایش بر روی موش کشف کردند اما آنها معتقدند که این روند در انسان نیز مشابه با موش است.
گزارش بالتیمور سان تصریح میکند: دانشمندان دانشگاه هاپکینز در تحقیقات خود، موشها را با شکهای الکتریکی شرطی کردند تا از یک صدای خاص بترسند. بعد از آن این صدا موجب تشکیل پروتئینهایی به نام " AMPARS " میشد که در عرض یک یا دو روز در مرکز ترس مغز موش بوجود میآمد.
این گزارش میافزاید: هاگنایر که گزارش تحقیقات او در مورد پاک کردن حافظه موشها، ماه قبل در نشریه علمی " ساینس اکسپرس " منتشر شد، معتقد است که روش مذکور را حتی میتوان در سایر مراکز یادگیری مغز نیز مورد استفاده قرار داد و حتی احساس درد و یا اعتیاد به مواد مخدر را نیز درمان کرد.
در همین حال، " کانی واکر " مادر یکی از کهنهسربازن جنگ آمریکا با عراق که از بیماریهای روانی ناشی از این جنگ رنج میبرد با بیان آنکه به اندازه کافی به مجروحان جنگ توجه نمیشود گفت که از تحقیقات مرتبط با درمان بیماریهای روانی ناشی از رویدادهای مهلک حمایت میکند. اما وی که خود نیز زمانی در نیروی دریایی ارتش آمریکا خدمت میکرده است، میگوید، که نمیخواهد پسرش تحت درمانی قرار بگیرد که موجب پاک کردن وقایعی شود که شاهدش بوده است.
وی تاکید کرد: واکنش من به دارویی که خاطرات را برای همیشه پاک میکند، ترس و وحشت بود. زیرا حافظه یک شخص، بخشی از هویت اوست.
این نظامی سابق آمریکا با هشدار نسبت به سوءاستفادههای احتمالی از داروی پاکسازی حافظه افزود: میدانم که همه ما یکسری خاطرات بد داریم. و شک دارم که سربازان آمریکایی بتوانند با وقایعی که در عراق و افغانستان دیدند کنار بیایند. اما چطور میتوان دارویی مثل داروی پاکسازی حافظه را کنترل کرد؟ چه چیزهای دیگری به جز خاطرات بد ممکن است توسط این دارو پاک شود؟
از سوی دیگر، " پاول روت ولپ "، مدیر مرکز اخلاقیات دانشگاه " اموری " آتلانتا میگوید: پاک کردن حافظه انسان، از لحاظ اخلاقی تفاوت چندانی با رفتاردرمانیهایی که خاطرات را تغییر میدهند ندارد و هر دوی آنها نوعی دستکاری در حافظه هستند. اما دلیل هولناک بودن پاک کردن حافظه این سات که مسایل مبهم بسیار زیادی در این مورد وجود دارد که امکان سوءاستفاده را فراهم میکند.
وی ادامه داد: سربازانی که از عراق و افغانستان بازمیگردند و گرفتار مسایل روانی زیادی شدهاند، سعی خواهند کرد تا بخش زیادی از حافظه خود را پاک کنند و این مسئله ای است که میتواند بطور موثری تاریخچه و شخصیت فردی یک نفر را تغییر دهد. بنابراین میتوان کسی را یک بخش اعظمی از گذشته خود را فراموش کرده است، دیوانه و مجنون نامید.
این استاد دانشگاه آمریکایی با بیان آنکه جلوگیری از مورد سوءاستفاده قرار گرفتن روند تحقیقات پاکسازی حافظه کار بسیار دشواری است افزود: سوالات بسیار زیادی قبل از آزمایش این فناوری بر روی انسان باید پاسخ داده شود. زیرا چنین امکانی بسیار " وسوسهانگیز " خواهد بود.
وی با غیرضروری دانستن تلاش برای دستیابی به فناوری پاک کردن حافظه انسان گفت: کاربردهای مثبت بسیار بسیار محدودی برای چنین فناوری وجود دارد. و شاید این عمل برای مثال به کمک افرادی که مورد تجاوز قرار گرفتهاند بیاید.
ولپ یادآور شد: هویت انسان بسته به حافظه و خاطرات اوست و همین امر هم موجب تمایز شخصیت افراد میشود. بنابراین این ایده دردسرزا و مشکلسازی است که قادر به دستکاری حافظه انسان باشیم حتی اگر آن را برای بهترین اهداف بخواهیم.