از جمهوری موز تا مافیای موز
به گزارش افکار، تهران امروز نوشت:
آمار گمرک ایران نشان میدهد که واردات انواع موز به کشور طی پنج سال گذشته روندی صعودی داشته؛ به طوری که حجم واردات موز به کشور از ۱۶۵ میلیون دلار در سال ۱۳۸۵ به بیش از ۴۰۴ میلیون دلار در سال ۱۳۹۰ رسیده است. براساس آمار گمرک ایران طی پنج سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ وزن موز وارداتی به ایران تنها حدود ۴۶ هزار تن افزایش یافته اما ارزش واردات موز بیش از ۲.۴ برابر شده است. ارزش واردات موز به کشور طی پنج سال فوق به ترتیب حدود ۱۶۵.۸، ۱۹۱.۵، ۲۰۶.۸، ۳۶۷.۷، ۴۰۲.۳ و ۴۰۴.۶ میلیون دلار بوده است. همچنین وزن واردات نیز طی پنج سال یاد شده به ترتیب معادل ۵۴۷.۷، ۶۲۴.۶، ۶۱۸.۹، ۷۵۱.۶، ۶۳۹.۵ و ۵۹۳.۱ هزار
تن بوده است.
متوسط ارزش گمرکی هر تن موز وارداتی به کشور نیز از ۳۰۳ دلار در سال ۱۳۸۵ با افزایش دو برابری به ۶۸۲ دلار در سال گذشته رسید. واردات موز به کشور در سال ۱۳۹۰ نسبت به سال قبل از آن از نظر وزنی و دلاری به ترتیب ۷ درصد کاهش و ۰.۵ درصد افزایش یافت. به گزارش ایسنا موز بیشترین سهم را در واردات انواع میوه به کشور داشته است؛ به طوری که در سال گذشته سهم موز از کل واردات میوه از نظر وزنی به ۷۶.۸ درصد و از نظر ارزشی به ۷۵.۳ درصد رسید.
این در حالی است که ایران صادرات موز بسیار ناچیزی داشته است؛ به طوری که سهم صادرات موز از کل صادرات میوه ایران حتی به ۰.۵ درصد هم نمیرسد. موز در سال ۱۳۹۰ بیستمین کالای عمده وارداتی به کشور بود. این رتبه در سال ۱۳۸۹ معادل هجدهم بود.
بیشترین موز وارداتی ایران در سال ۱۳۹۰ از طریق امارات و به میزان ۲۰۵.۲ میلیون دلار وارد کشور شد.
از نکات جالب توجه تجارت موز کشور در سال قبل میتوان به افت شدید واردات از کشورهای فیلیپین، ترکیه، اکوادور و موزامبیک و همچنین افزایش واردات از امارات و هند اشاره کرد. در سال ۱۳۸۹ امارات با ۱۷۸.۴ میلیون دلار، اصلیترین مبدا ورود موز به ایران بود. فیلیپین با رقم چشمگیر ۱۵۷.۱ میلیون دلار دومین صادرکننده موز به ایران بوده و ترکیه با ۴۱.۱ میلیون دلار سوم شده بود. صادرات از اکوادور نیز به ۱۲.۱ میلیون دلار رسیده بود. صادرات موز از دو کشور هند و موزامبیک نیز به ترتیب به ۵.۶ و ۶.۹ میلیون دلار رسید. حدود هشت هزار نفر در استان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم در کار تولید موز
اشتغال دارند. مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان به سبب همجواری و نزدیکی به دریای عمان از توانمندی و ظرفیت بالایی در زمینه کاشت و برداشت موز برخوردار است.
تجارت موز در ایران درحالی طی چند سال اخیر بسیار پررونق بوده که به گفته نمایندگان مجلس و فعالان بازار میوه انحصار واردات موز به کشور در اختیار تعداد بسیار محدودی بوده که این افراد در مواقع مختلف با به هم ریختن بازار سود کلانی را به جیب میزنند.
چندی پیش که قیمت موز در بازار میوه به شدت افزایش یافته و حتی دو برابر شد، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان اینکه سود واردات و گرانفروشی موز به جیب چند نفر میرود، خبر داد که واردکنندگان موز که تعداد بسیار محدودی هستند از مدتها پیش اقدام به واردات این میوه با قیمت پایین و با ارز دولتی کرده و پس از نگهداری موزها در انبارها قیمت آن را افزایش دادهاند.