غار ۱۵ هزار ساله آخور گوسفندان شد!
افکارنیوز: آتش گرفتن این غار باستانی و مرگ خفاشهای آن در اوایل آذرماه امسال، بهانهای شد تا غارنوردان به تکاپو افتند و از این منطقه دیدن کنند تا دلیل این آتشسوزی و وضعیت غار بررسی شود.
به گزارش ایسنا، غار پبده در لالی خوزستان با ۱۵هزار سال قدمت و بهعنوان یکی از نخستین سکونتگاههای انسان در دوره پارینهسنگی همچنان آخور گوسفندان عشایر بومی منطقه است.
حدود ۷۰ سال پیش، وقتی رومن گریشمن شرقشناس، مورخ فرانسوی و نویسنده کتاب «تاریخ ایران از آغاز تا اسلام» از غار پبده در شهرستان لالی خوزستان دیدن کرد، ابزارهای سنگی مانند تبر، نیزه و چاقویی را که قدمت آنها ۱۵هزار سال تخمین زده شد، پیدا کرد که اکنون این آثار در موزه لوور فرانسه نگهداری میشوند. همچنین براساس اسناد موجود، نخستین پارچه دستبافت ایرانی در این غار پیدا شده است. با این وجود، غار باستانی پبده به حال خود رها شده است و از آن هیچ محافظتی نمیشود و تنها استفادهکنندگان و بازدیدکنندگان این غار، دامداران عشایر و گوسفندان آنها هستند!
آتش گرفتن این غار باستانی و مرگ خفاشهای آن در اوایل آذرماه امسال، بهانهای شد تا غارنوردان به تکاپو افتند و از این منطقه دیدن کنند تا دلیل این آتشسوزی و وضعیت غار بررسی شود. در این جریان، پیشینه تاریخی غار پبده و محافظت نشدن از آن، تعجب غارنوردان را برانگیخت و این پرسش را ایجاد کرد که چرا تا کنون محافظتی از این اثر تاریخی نشده و چرا هیچ سازمانی در اینباره مسئولیتی نپذیرفته است؟!
حمید جهانبخش مربی غارنوردی که بهعنوان دامپزشک با عشایر بومی اطراف غار پبده در ارتباط است، پس از آتشسوزی در بازدیدی که از محل داشت، درباره آخرین وضعیت غار پبده به ایسنا گفت: این غار باستانی، محل نگهداری گوسفندان عشایر بومی منطقه است. به همین دلیل، تا ۲۰ متری درون غار با فضولات حیوانی پوشیده شده است. چندی پیش نیز بهدنبال آتش زدن بخشی از این فضولات برای گرم شدن چوپانها و متصاعد شدن گاز ناشی از سوختن فضولات، خفاشهای غار پبده مردند.
او معتقد است: اگر با مردم بومی منطقه پبده، منطقی صحبت شود و اطلاعات بهداشتی درباره خطرهای ناشی از تجمیع فضولات حیوانی در این غار به آنها داده شود، حتما این عشایر برای محافظت و نگهداری بهتر از غار کمک میکنند، به شرط اینکه سازمانهای دولتی امکاناتی را برای نگهداری دام عشایر که تعداد آنها زیاد است، ایجاد کنند، چون اگر غار پبده را از عشایر منطقه بگیرند، آنها جای دیگری برای نگهداری دام خود ندارند و این حتما مشکل ایجاد میکند.
جواد نظامدوست، رئیس انجمن غارشناسی و غارنوردی ایران هم با اشاره به ارزش باستانی غار پبده، مسئولیت حفاظت از آن را با سازمان میراثفرهنگی و گردشگری دانست و به خبرنگار ایسنا گفت: «کارگروه غارنوردی کشور» پس از ۱۵ سال پیگیری به ریاست سازمان حفاظت محیط زیست و دبیری سازمان میراثفرهنگی و گردشگری شامل نمایندگان اداره جنگلها و مراتع، سازمان نقشهبرداری، وزارت کشور، وزارت علوم و فنآوری، وزارت جهاد کشاورزی، سازمان تربیت بدنی، انجمنهای مردمنهاد ذیربط و نماینده راهبردی رئیسجمهور تشکیل شد.
وظیفه این کارگروه، تقسیم غارهای کشور برای حفاظت و نگهداری است و تا کنون توانسته، در چند استان این کار را انجام دهد. او ادامه داد: این کارگروه، غارها را به دو بخش باستانی و محیط زیستی تقسیم کرده و غار پبده با توجه به مستندات تاریخی، بهعنوان یکی از نخستین پایگاههای سکونت انسان در دوره پارینهسنگی شناخته شده است و جزو غارهای باستانی بهشمار میآید. او توضیح داد: براساس این تقسیمبندی، مسئولیت حفاظت و نگهداری از غارهای باستانی با سازمان میراثفرهنگی و گردشگری و حفاظت از غارهای محیط زیستی نیز برعهده اداره منابع طبیعی و سازمان محیط زیست است.
این مربی غارنوردی گفت: سازمان میراثفرهنگی و گردشگری وقتی میتواند آثاری را در سطح ملی و جهانی ثبت کند، چرا برای ثبت و حفظ کردن این غار با چنین قدمت تاریخی که اسناد جغرافیایی و تاریخی آن موجود است و ابزارهای یافتشده در آن ۱۵هزار سال قدمت دارند و میتواند آغاز زندگی بشر را به تصویر بکشد، اقدامی نمیکند؟!
رئیس انجمن غارشناسی و غارنوردی ایران گفت: این غار در نزدیکی یک جاده آسفالت قرار دارد و مردم بهراحتی میتوانند از این طریق به غار دسترسی داشته باشند.
اگر به حفاظت و نگهداری از این غار باستانی توجه نشود، این موضوع هم یک آسیب بهشمار میآید.در حالی که با یک برنامهریزی درست و اصولی و اجرای برنامه محافظتی و ایجاد امکانات برای مردم بومی منطقه با هدف نگهداری از دامهایشان میتوان غار باستانی پبده را به جاذبهای جهانی برای گردشگران تبدیل کرد.