نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی تهدید اخیر ترامپ علیه ایران را جنگ روانی دانست و گفت: بعد از اینکه بیش از هزار نفر انسان بیگناه را در ایران کشته و ترور کرده و سرمایههای مادی مردم ایران، یعنی تأسیسات هستهای ایران را منهدم کرده، اینهمه آسیب به مردم ایران وارد کرده و تحریمهای به قول خودشان کمرشکن را بر مردم ایران تحمیل کرده است، حالا میگوید که ما میخواهیم به مردم ایران کمک کنیم، ما میخواهیم به معترضان کمک کنیم. این را واقعاً مردم ما بیشتر یک شوخی تلقی میکنند و هیچوقت فریب ترامپ را نمیخورند. بلکه این حرف او در واقع ضد هدف خودش است.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با علی مطهری را در ادامه میخوانید:
اخیراً ترامپ صحبتهایی کرده و تهدیدهایی انجام داده است. تحلیل حضرتعالی را از اظهارات مداخلهجویانه ترامپ در امور داخلی ایران و سوءاستفاده از اعتراضات مردمی بشنویم.
من فکر میکنم این تهدید ترامپ و این صحبت اخیرش، بیشتر از آن که جنبه واقعیت داشته باشد، یک جنگ روانی است و میخواهد با این حرفها آسیب بیشتری به وضعیت اقتصادی ایران وارد کند. برنامه اینها این است که در هر حال، کشور را از داخل دچار مشکل و حتی فروپاشی کنند؛ یعنی آن کاری را که قبلاً از راه جنگ نتوانستند انجام بدهند، حالا میآیند بهاصطلاح در داخل تحقق ببخشند.
ولی به نظر من اینها در حال توهم و خوابوخیال هستند. اولاً مردم شناخت خوبی از ترامپ دارند و ماهیت این آدم را خوب میشناسند. ترامپ با شعار کاهش هزینهها و پرهیز از جنگهای جدید در خارج از کشور در انتخابات آمریکا شرکت کرد و پیروز شد؛ حالا دارد کاملاً برخلاف همه شعارهای خودش عمل میکند.
شما دیدید به ونزوئلا حمله کرده است. در جنگ غزه دیدید که چگونه پشت سر اسرائیل ایستاده بود و تقریباً مستقیماً وارد جنگ بود و بیش از هفتاد هزار انسان در این جنگ کشته شدند. بعد از اینکه ایشان به ریاستجمهوری انتخاب شد، ادعای مالکیت برخی کشورها را کرد؛ ادعا کرد که جزیره گرینلند که متعلق به دانمارک است مال ما است، پاناما مال ما است و کانادا هم باید به آمریکا ملحق شود. اینها نشان میدهد آدمی نیست که از نظر روانی متعادل باشد.
بعد از اینکه بیش از هزار نفر انسان بیگناه را در ایران کشته و ترور کرده و سرمایههای مادی مردم ایران، یعنی تأسیسات هستهای ایران را منهدم کرده، اینهمه آسیب به مردم ایران وارد کرده و تحریمهای به قول خودشان کمرشکن را بر مردم ایران تحمیل کرده است، حالا میگوید که ما میخواهیم به مردم ایران کمک کنیم، ما میخواهیم به معترضان کمک کنیم. این را واقعاً مردم ما بیشتر یک شوخی تلقی میکنند و هیچوقت فریب ترامپ را نمیخورند. بلکه این حرف او در واقع ضد هدف خودش است.
به نظر شما هدف اساسی ترامپ از جنگ روانی چیست؟
میخواهد در ایران آشوب درست کند، مردم از او حمایت کنند و علیه نظام اقدام کنند، ولی بسیاری از مردم ما بهخاطر رشد اجتماعی و سیاسی که دارند، وقتی میبینند که فردی مثل ترامپ ادعای حمایت از آنها میکند یا نتانیاهو ادعای حمایت از آنها میکند، اینها درست برعکس خواسته او عمل میکنند. خیلی از کسانی که اعتراض دارند و حتی اعتراض بهحق دارند میگویند حالا که ترامپ یا نتانیاهو میخواهد از ما حمایت کند، ما به شکل دیگری اعتراض خودمان را مطرح میکنیم و هیچوقت با او هماهنگ نخواهیم شد.
بههرحال من فکر میکنم ترامپ بیش از آن که واقعاً تصمیم به اقدام عملی داشته باشد، بیشتر میخواهد یک جنگ روانی در داخل کشور ما ایجاد کند، بهطوریکه باز در قیمت ارز تأثیر بگذارد و در واقع وضع اقتصادی کشور را سختتر کند و اینها دنبال این هستند که کشور را در واقع از درون دچار فروپاشی کنند؛ ولی قطعاً اینها موفق نخواهند شد. مردم ایران انقلاب اسلامی را فرزند خودشان میدانند و تا آخر از آن دفاع خواهند کرد و قدرش را میدانند و میدانند ایران یک راه جدیدی را در دنیا بازکرده است در مقابل سلطه جهانی آمریکا و اسرائیل؛ چیزی که مورد تقدیر بسیاری از مقامات دنیا، مقامات اروپایی و دیگر مقامات از ایستادگی ایران در مقابل آمریکا و اسرائیل است. اگر ایران تأثیری در جهان نداشت، این مقدار آمریکا و اسرائیل به دنبال تحولات ایران در کشور نبودند و این مقدار در مقابل تجاوزها و ظلمهای آنها نمیایستادند.
مردم ایران هم توجه دارند که در یک چنین شرایطی، او اکنون میخواهد که آشفتگی در خاورمیانه ایجاد کند و در هم بشکند؛ از آن طرف دنبال حماس است، دنبال حزبالله است تا شرایطی ایجاد کند. مردم ما توجه به شرایط جهانی دارند، توجه به شرایط منطقه دارند و هیچوقت ابزاردست آمریکا و اسرائیل قرار نمیگیرند. خودشان تصمیم میگیرند؛ یک جایی لازم بوده اعتراضی کنند، اعتراضشان بهحق است. بالأخره میگویند که با این تورم و با این نوسانات سریع قیمت ارز ما نمیتوانیم زندگی کنیم و آمدند اعتراض کردند؛ منتها دشمن میخواهد از این فرصت استفاده کند و به تخریب اموال عمومی، آتشزدن و حمله به کلانتری بپردازد؛ این را نظام حکومتی نمیتواند قبول کند و با اینگونه افراد برخورد خواهد شد. دولت در تلاش است مشکلات را برطرف کند. البته دولت باید با مردم صحبت کند، به زبان ساده با مردم صحبت کند، هدف خودش را بیان کند.
اینکه مسائل بهدرستی عرض شود و کالا به قیمت متناسب به دست مردم نمیرسد، اینها را برای مردم توضیح دهد و اعلام کند که این اقدامی که ما میخواهیم کنیم بههرحال حتماً تورمی را ایجاد میکند و مردم را آماده کند و آثار خوب این کار را برای مردم بیان کند که جلوی قاچاقها گرفته میشود. برای انجام اینگونه تحولات اقتصادی حتماً باید با مردم صحبت کند؛ بدون صحبت انجامدادن، ابهام ایجاد میکند و دشمن هم از این فرصت استفاده میکند.
دولت هم باید صحبتی توأم با پیام امید داشته باشد؛ اینکه بیان کنند و صحبت کنند که ما نداریم و نمیتوانیم و کاری از دست ما برنمیآید، مردم احساس میکنند که ما به بنبست رسیدهایم؛ لذا اینجا وظیفه دولت بسیار مهم است؛ هم اینکه تصمیمات درست بگیرد برای ثبات قیمت ارز و دوم، مسأله صحبتکردن با مردم با زبان ساده بدون اینکه پیامهای ناامیدی را ارسال کند. بههرحال انشاءالله که این مسیر بهبود وضعیت طی شود.
مواجهه نظام و فعالان مدنی با این موضع ترامپ چگونه باید باشد؟
مواجههای که ما تا حالا مشاهده کردیم خیلی خوب بوده است. همه موضع خوبی گرفتند؛ موضعی که از رئیس مجلس دیدم خوب بود، موضع دبیر شورایعالی امنیت ملی و بسیاری از فعالان سیاسی خوب بود و بههرحال موضع مردم عادی هم خیلی خوب بوده است. این پیامهایی که صادر کردند و توییتهایی که زدند نشان میدهد مردم از یک رشد اجتماعی و سیاسی خوبی برخوردارند و فریب آمریکا و اسرائیل را نخواهند خورد. دیگر واقعاً بعد از چهل و شش سال از انقلاب اسلامی، باتوجهبه تکامل نگاه اجتماعی و سیاسی مردم، یک امر محال است که مردم بخواهند فریب امثال ترامپ و نتانیاهو را بخورند؛ ترامپی که دروغگویی و نفاقش بر همه مردم ایران آشکار است.
درحالیکه اعلام میکرد که ما دو روز دیگر دوباره با ایرانیها مذاکره داریم و مذاکرات روند خوبی را طی میکند، دیدیم که حمله کرد به ایران، دروغ گفت و نفاق داشت؛ چهره ظاهر و باطنش یکی نیست. از نظر شخصیتی هم همه میدانیم که یک موجود نامتعادلی هست، یک آدم قمارباز و زنباره است، زندگیاش اصلاً همین بوده و هیچوقت مردم ایران سرنوشت خودشان را با حرفهای او، آن جنایتکار که باید تا امروز حتماً قصاص میشد و همینطور خود ترامپ حداقل بهخاطر ترور سردار سلیمانی باید قصاص میشد، پیوند نمیزنند. مردم ایران هیچوقت سرنوشت خودشان را با حرفهای اینها پیوند نمیزنند.
به هر حال شما میبینید که هرازگاهی این موضوعات خیابانی تکرار میشود و عدهای هم میآیند و آسیب میزنند؛ حالا شما از اغتشاشات اسم بردید و جز خسارت به مردم حاصلی نداشته و ندارد. چه توصیهای دارید؟ غالباً هم از جوانها هستند، جوانهای نپخته و کمتجربه؛ چه توصیهای به این جوانها دارید که بههرحال هرچه تکرار بشود آخرش همین است، نه مردم پایکار میآیند و نه سیستم به آنها توجه میکند. چه توصیهای به جوانها دارید و آیا اساساً آنچه در ذهن اینها رفته که این نظام قابل براندازی هست، واقعیت دارد؟
نوجوانهای ما باید دلایل ایستادگی جمهوری اسلامی در مقابل آمریکا و اسرائیل را درک کنند. ممکن است بعضیها فکر کنند که این ایستادگی بیهوده است و این موضع خوبی نیست، ولی باید بدانند که اگر ما در مقابل آنها نایستیم و تسلیم شویم، وضعیت بسیار بدتری پیدا میکنیم. خواست آمریکا این است که ایران تابع اسرائیل در منطقه باشد و اسرائیل آقای منطقه خاورمیانه باشد، بهطوریکه همه کشورهای خاورمیانه تحت تسلط اسرائیل باشند و هیچکدام از نظر توسعه اقتصادی و توسعه نظامی هیچوقت نباید بهپای اسرائیل برسند و ما همیشه باید برده اسرائیل باشیم؛ بنابراین، این ایستادگی ایران در مقابل آمریکا و اسرائیل یک موضع کاملاً درستی هست و باید خودمان را قوی کنیم و دوستان ما، جوانان و نوجوانان، فریب رسانههای بیگانه را نخورند.
ببینید، در حوادث سال هزار و چهارصد و یک، آن اعتراضات اولیه کار درستی بود و بهصورت طبیعی هم انجام شد؛ بالأخره مردم از فوت یک دختر جوان ناراحت بودند، آمدند اعتراض کردند، حق طبیعی مردم بود، حالا عواطف مردم جریحهدار شده بود و آمدند اعتراض کردند بدون خشونت. چند روز اعتراض بود، این کاملاً طبیعی بود؛ ولی بعد دیدیم چگونه رسانههای بیگانه وارد شدند و آمریکا و اسرائیل و اینها وارد شدند و واقعاً فریب دادند بسیاری از جوانهای ما را، بسیاری از نوجوانهای ما را و دیدیم که حوادث بدی پیش آمد.
امروز هم همینطور است. امروز جوانهای ما، نوجوانهای ما فریب این رسانههای بیگانه را نخورند و توجه داشته باشند که بالأخره این مشکلات اقتصادی که در کشور پیدا شده، حالا غیر از اینکه مدیریت ما هست و نقایصی که داشته، ولی بخش زیادیاش ناشی از همین تحریمهای ظالمانهای است که بر ما تحمیل شده و کارشکنیهایی که آمریکا و اسرائیل انجام میدهند و بههرحال باید ایستادگی کنیم. انشاءالله ما به نقطه خوب خواهیم رسید؛ اینجوری نیست که وضع ما همچنان به همین شکل ادامه داشته باشد. آنها وقتی احساس کنند که ایران نه از طریق جنگ تسلیم میشود و نه از طریق فشارهای داخلی و تحریک به آشوبهای داخلی، خودشان کوتاه خواهند آمد و مجبور میشوند که کوتاه بیایند؛ بنابراین خیلی باید جوانها و نوجوانها مراقب باشند که ابزار دست آمریکا و اسرائیل قرار نگیرند.
مردم ما علیرغم همه انتقادهایی که دارند، انقلاب را فرزند خودشان میدانند و حاضر نیستند که این از بین برود. ممکن است در فضای مجازی انتقادها خیلی بیشتر از حمایتها باشد، ولی واقعیت جامعه ما این نیست. آن روزی که لازم شود مردم برای حمایت از نظام بیرون بیایند، آن وقت خواهید دید که اصلاً قابلمقایسه نیست؛ یعنی تعداد حامیان از تعداد مخالفان بسیار بیشتر است و اصلاً قابلمقایسه نیست.
همانطور که در زمان نهضت اسلامی و چند ماه قبل از پیروزی انقلاب هم خیلیها فکر میکردند که مثلاً جامعه اصلاً هیچ نهضتی ندارد یا ظاهر جامعه نشان میداد که فضای فرهنگی جامعه شکل دیگری است، ولی وقتی امام خمینی مردم را بسیج کردند، وقتی امام فرمودند که مثلاً بانوان هم باید در تظاهرات شرکت کنند حتی بدون اجازه همسرانشان میتوانند در تظاهرات شرکت کنند، دیدند که واقعاً از میدان امام حسین تا میدان آزادی خانمهای چادر مشکی حضور پیدا کردند.
اینها در بطن جامعهاند، اینها لزوماً ظهوری در جامعه ندارند. قشر متدین اینطور نیست که خیلی در سطح جامعه ظاهر باشد؛ آنچه بیشتر ظاهر است نقطه مقابلش هست؛ بنابراین، فکر نکنند که به این آسانیها نظام جمهوری اسلامی سرنگون میشود؛ نه، این نظام ریشه در ایمان مردم به اسلام دارد و به این راحتیها سرنگون نخواهد شد. البته ما هم باید به دنبال رفع نقایص باشیم و وضع معیشت مردم را سامان بدهیم. مشکل اصلی همین وضع معیشت است، واقعاً وضع معیشت که خوب شود بسیاری از این ناراحتیها و اعتراضها هم از بین خواهد رفت.
به صحبتهای رئیسجمهور اشاره کردید کهگاهی از کمبودها میگوید، عدهای این شیوه را نمیپسندند، درحالیکه عدهای این را حمل بر صداقت ایشان میکنند. آیا شما هم بهعنوان یک سیاستمدار قائل به همین قضیه هستید؟
صداقت بهطورکلی خوب است، ولی یک سیاستمدار خیلی باید تیزهوش باشد و توجه داشته باشد هر کلمه او یک تأثیری بر مردم خواهد داشت. اینکه دائم تکرار شود؛ مثلاً ما ارز بهاندازه کافی نداریم، یا هر کس میتواند بیاید این مشکل را حل کند و ما نمیتوانیم و از این قبیل، خیلی خطرناک است و بههرحال رئیسجمهور خیلی باید حسابشده صحبت کند و پیام ناامیدی به مردم ندهد تا مردم احساس نکنند که کاری نمیشود کرد و ما به بنبست رسیدهایم؛ درحالیکه واقعاً به بنبست نرسیدیم، واقعاً اینطور نیست. حالا اینها ناشی از صداقت آقای رئیسجمهور هست، اما صداقت هم بالأخره باید با تدبیر ظاهر شود.