برگزاری رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» ازسوی نیروی دریایی سپاه از یکسو و رزمایش دریایی مشترک ایران و روسیه ازسوی دیگر حاوی پیامهای روشنی به طرفهای متخاصم بود مبنی بر اینکه ایران از آمادگی و اراده کافی برای مقابله با هر نوع تهدید را دارد. رزمایشهای اخیر با نکات پربازتاب مختلفی همراه بود که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود.
۱
پدافند دریا پایه
یکی از نمودهای رزمایشهای اخیر، «پدافند دریا پایه» ایران بود که از بخشهای کلیدی استراتژی دفاعی جمهوریاسلامی محسوب میشود.
- پایه محوری: مواجهه نامتقارن با تهدیدهای موجود
- نقاط تمرکز: خلیجفارس، تنگههرمز، دریای عمان و اقیانوس هند
- دو بازوی اصلی: نیروی دریایی ارتش و نیروی دریایی سپاه پاسداران
- تمرکز نداجا: تمرکز بر بهرهگیری از شناورهای سنگین و عملیات در آبهای عمیق
- تمرکز ندسا: بهرهگیری از قایقهای سریع و تاکتیکهای نبرد نامتقارن. بهکارگیری زیردریاییها، کشتیهای سطحی مجهز به موشک، استفاده از موشکهای ضد کشتی، مینهای دریایی و ... در این چارچوب قابل ارزیابی است.
۲
شناورهای رزمی راهبردی
بهرهگیری از شناورهای موشکانداز بخش مهم دیگری از پدافند دریاپایه نیروهای مسلح ایران در آبهای جنوبی کشور بهحساب میآید.
- گزاره: استفاده از شناورهای بومی
- دو مدل راهبردی:
- شناور شهید حسن باقری
- شناور شهید صیاد شیرازی
- نکته ویژه: نخستین شناورهای بلند و ساخت شناور سازی ندسا
- مشخصات فنی:
- برد عملیاتی: ۵ هزارو ۵۰۰مایل دریایی (۹هزار و ۵۰۰کیلومتر)
- نوع بدنه: کاتاماران بلند پیشرفته
- سرعت: ۳۲ نات دریایی (حدود ۶۰کیلومتر بر ساعت)
- وزن: ۶۰۰ تن
- موتور: دارای ۴ موتور
- برد موشکهای پدافندی: بیش از ۷۰۰ کیلومتر (موشکهای سطح به سطح)
- برد سامانه پدافند هوایی: بیش از ۹۰کیلومتر
- ویژگیها:
- استفاده عمده از آلومینیوم و آلیاژهای غیرفولادی در بدنه ناوها
- دارای توانایی انجام رزم نزدیک در دریا
- برخوردار از قابلیت حمل ۳ شناور موشکانداز و بالگرد
- مجهز بودن به سیلوهای عمودپرتاب موشکهای پدافندی نواب و کروز ضد کشتی صیاد
- مجهز به پرتابگر راکتهای فریبنده چف و فلر جوشن
- دارای قابلیت حمل یک بالگرد رزمی مسلح
۳
نخستین ناو پهپادبر ایرانی
ناو پهپادبر «شهید بهمن باقری» از قابلیتهای تسلیحاتی نیروهایمسلح ایران در حوزه آفندی و همچنین پدافندی دریاپایه است که بیش از یک سال (۱۸ بهمنماه ۱۴۰۳) از الحاق آن به سازمان رزم نیروی دریایی سپاه میگذرد.
مشخصات
- نوع: ناو پهپادبر
- مداومت دریایی: هزار روز
- طول: ۲۴۰ متر
- عرض: ۳۲ متر
- آبخور: ۱۲ متر
- وزن: ۴ هزارو ۲۰۰ تن
- سرعت: ۲۲ گره دریایی
- تسلیحات موشکی: دارای ۸ موشک پدافندی و ۸ موشک ضد کشتی
- ساختار توپخانه: یک توپ ۳۰ م. م خودکار و دو توپ ۲۰ م. م عاصفه
- تجهیزات و قابلیتهای ویژه:
- دارای یک ناوگروه شناوری موشکانداز با برد موشکی ۳۰کیلومتر
- برخوردار از گروه رزمی - پهپادی (شناسایی، هجومی و رزمی)
- دارای ناوگروه رزمی بالگردی هجومی و پشتیبانی
- دارای تیم رزمی زیردریایی
- بهرهمند از بیمارستان تخصصی ۶ تخته و امکانات درمانی و رفاهی
- دارای باند نشست و برخاست ۱۸۰متری
- دارای ۳ پمپ بنزین مجزا برای بالگردها، پهپادها و شناورها
- دارای تیمهای جنگ الکترونیک، پدافند موشکی، عملیات ویژه تکاوری، غواصی، موشکهای سطح به سطح برد بلند، برج کنترل پهپادی و بالگردی، اسکادران پهپادها، ۸ آشیانه ۲ طبقه
۴
رونمایی از موشک پدافندی دریاپایه برد بلند
رونمایی از موشک «صیاد ۳-G» و شلیک آن برای نخستینبار از روی ناو رزمی شهید صیاد شیرازی در رزمایش اخیر «کنترل هوشمند تنگه هرمز» بازتاب گستردهای در رسانهها داشته و زمینهساز تقویت توان پدافند دریاپایه نیروهایمسلح ایران شدهاست.
- نوع: موشک پدافندهوایی «صیاد ۳-G»
- برد: حدود ۱۵۰کیلومتر (طبقهبندی میانبرد تا بلندبرد)
- ویژگی: عمودپرتاب (VLS)
- اهمیت: تکامل پدافند دریایی ایران از دفاع کوتاهبرد نقطهای به پدافند برد بلند عمودپرتاب در دریا
- قابلیتها:
- ایجاد حباب دفاع هوایی منطقهای (نه فقط دفاع نقطهای شناور، بلکه پوشش برای گروه شناورها)
- کشف و درگیری مستقل
- اتصال به شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل
- افزایش بقاپذیری شناورها در برابر تهدیدهای هوایی (جنگنده، موشک کروز، پهپاد)
۵
سامانههای کوتاهبرد
نیروهایمسلح ایران در حوزه پدافند دریاپایه از سامانههای کوتاهبرد نیز بهره میبرند که در ادامه به بخشی از آنها اشاره میشود.
- نواب: موشک کوتاهبرد عمودپرتاب که روی برخی شناورهای کلاس شهید سلیمانی نصب شده است.
- محراب: نسخه ایرانی موشک قدیمی HAWK، با برد حدود ۵۰ یکیلومتری که روی ناوچههای کلاس موج (جماران، دنا و ...) نصب شدهاست.
- صیاد ۲: نسخه بهبودیافته موشک پدافندی «صیاد»، با برد کوتاه که همراه با موشکهای پدافندی «محراب»، روی ناوچههای کلاس موج دیده شدهاست.
- توپهای پدافندی: شامل «فجر۲۷» (۷۶میلیمتری، ضد هوایی/سطحی)، «فتح» ۴۰میلیمتری و سامانههای نزدیک مانند کمند (AK-۶۳۰ روی برخی ناوها).
