در شرایطی که دشمن آمریکایی و صهیونیستی از هیچ نیرنگ و خدعهای برای ضربهزدن به ایران دریغ نمیکند، موضوعاتی مانند صرفهجویی، همدلی اجتماعی، نقشآفرینی نیروهای مردمی، استفاده از ظرفیت نخبگان و بهرهگیری از توان ایرانیان خارج از کشور، بخشی از الزامات عبور از یک جنگ ترکیبی و اقتصادی به شمار میآید؛ موضوعی که محمدباقر قالیباف رئیس مجلس در دومین پیام صوتی خود در قالب پنج درخواست از مردم ایران مطرح کرد.
نخستین محور، «صرفهجویی» است که همواره از مهمترین ابزارهای مدیریت فشار اقتصادی به شمار میآید چراکه دشمن در جنگهای فرسایشی تلاش میکند با ایجاد اخلال در زنجیره تأمین، افزایش هزینهها، فشار بر بازار ارز، انرژی و کالاهای اساسی، کشور را دچار فرسودگی کند. در چنین وضعیتی، مدیریت مصرف و صرفهجویی تنها یک رفتار فردی و اجتماعی نیست بلکه بخشی از امنیت ملی است.
صرفهجویی در مصرف منابع و اصلاح الگوی مصرف، ظرفیتهای اقتصادی کشور را برای عبور از مرحله فشار خارجی افزایش میدهد و امکان تخصیص بهینه امکانات به بخشهای مولد را فراهم میکند.
موضوع دوم، احیای روحیه «مواسات و همدلی اجتماعی» است. مواسات در فرهنگ ایرانی اسلامی به معنای یاری رساندن و شریک ساختن دیگران در دسترنج و حاصل تلاشهای خود است. تجربه دوران کرونا نشان داد هرزمان مردم به میدان آمدند و گروههای اجتماعی، خیران، هیئتها، مساجد و مجموعههای مردمی فعال شدند، بخشی از فشار معیشتی و روانی جامعه کاهش پیدا کرد.
در شرایط فعلی که تلاش دشمن بر افزایش فشارهای اقتصادی و معیشتی است، تقویت پویشهای مردمی در قالب پویش «جانفدا» میتواند نقش مهمی در کاهش سختیها و تقویت حس همبستگی دارد تا در نهایت اهداف دشمن را خنثی کند.
سومین محور مهم، استفاد از «توان بسیج» است. همانطور که در بسیاری از کشورها هنگام وقوع بحرانهای بزرگ از ظرفیت گروههای محلی، داوطلبانه و اجتماعی برای حل مشکلات استفاده میشود، در ایران نیز میتوان از «بسیج» استفاده کرد کما اینکه نیروهای بسیجی در بلایای طبیعی و بحرانهایی مثل کرونا عملکرد موفقی داشتند.
امروز در شرایط جنگ اقتصادی، حضور میدانی بسیج در محلات، مساجد و مناطق مختلف از اهمیت فوقالعادهای برخوردار است چراکه این نیروهای مردمی میتوانند مشکلات و مطالبات مردم را به مسئولان منتقل کنند. فراموش نکنیم تلاش دشمن افزایش فاصله میان مردم و حاکمیت است پس استفاده از هر سازوکاری که منجر به کاهش این فاصله میشود، گامی در راستای خنثی کردن جنگ اقتصادی است.
چهارمین موضوع، استفاده از ایدهها و «ظرفیت نخبگان و کارشناسان» است. امروز کشور با مسائل متعددی از جمله افزایش نرخ ارز، گرانی کالاها و کنترل بر بازار، مدیریت تورم و حفظ ثبات روانی بازار روبهرو است و حل این مسائل به طرحهای نو و مشارکت اقتصاددانان و متخصصان حوزههای مختلف نیاز دارد.
بدونتردید بسیاری از نخبگان، کارشناسان و متخصصان طرحها و ایدههای قابل اجرا برای عبور از جنگ اقتصادی دارند اما مهم این است عزمی برای بهرهگیری از این راهکارها وجود داشته باشد که آن هم منوط به کاهش فاصله میان نخبگان و مسئولان است.
پنجمین محور، «نقش ایرانیان خارج از کشور» است. قطعاً ایرانیان خارج از کشور ظرفیتهای بسیاری برای کمک به ایران دارند که از جمله آن میتوان به نقش مؤثرشان در توسعه سرمایهگذاری، انتقال فناوری و گسترش تعاملات اقتصادی اشاره کرد.
ایران امروز با جنگ ترکیبی و فرسایشی مواجه است که هدفش اقتصاد، رسانه، افکار عمومی و تابآوری اجتماعی است. نمیتوان از این جنگ تنها با تصمیمات دولتی و حاکمیتی عبور کرد و بدون تردید نیازمند مشارکت همهجانبه مردم، نخبگان، گروههای اجتماعی و حتی ایرانیان خارج از کشور است.
