مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا روز جمعه در کنار مارک روته دبیرکل ناتو در خصوص مذاکرات با ایران گفت: «پیشرفت اندکی حاصل شده است. نمیخواهم در این باره اغراق کنم، اما مقداری حرکت رو به جلو وجود داشته و این مساله خوبی است.»
وی افزود: «محور گفتوگوها همچنان همان است و تغییر نکرده، ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
وزیر خارجه آمریکا همچنین با تکرار ادعاهای خود، گفت، ایران در تلاش است نظامی برای دریافت عوارض در تنگه هرمز ایجاد کند و عمان را نیز برای مشارکت در این طرح متقاعد سازد.
روبیو ضمن تعیین تکلیف برای کشورهای مختلف افزود: اجرای چنین طرحی نباید مورد پذیرش جامعه جهانی قرار گیرد .
وی در پایان گفت: «هیچ کشوری در جهان نباید چنین چیزی را بپذیرد. من کشوری را نمیشناسم که از این طرح حمایت کند، جز ایران.»
کاظم غریب آبادی معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه روز گذشته در یاداشتی تاکید کرد «تعهد دولت ساحلی به تسهیل عبور، منوط به وجود شرایطی است که ایمنی کشتیرانی و نظم عمومی دریایی دچار اختلال جدی نشده باشد. در شرایطی که تهدیدهای نظامی مستمر، خطرات واقعی ایجاد کرده و محیط عملیاتی را دگرگون میسازد، اتخاذ تدابیر لازم براساس دکترین تغییر بنیادین اوضاع و احوال، امری اجتنابناپذیر است.
برای مدتها تردد دریایی در تنگه هرمز، نه در چهارچوب یک حق مطالبهشده، بلکه در قالب تعاملی مبتنی بر مراوده (comity) و حسن نیت دوجانبه جریان داشت. در این سالها، جمهوری اسلامی ایران به عنوان دولت ساحلی، با رویهای مستمر و مسالمتآمیز، عبور شناورها را تسهیل میکرد. باوجود این، این رویه هیچگاه به معنای پذیرش یک الزام حقوقی تعهدآور یا تضییع حق حاکمیت دولت ساحلی بر آبراه خود نبوده است. امروز با تغییر بنیادین اوضاع و احوال و تغییر ماهوی-امنیتی، این مراوده یکجانبه امکان استمرار نداشته و اتخاذ تدابیر مقتضی مبتنی بر رعایت حقوق حاکمه دولت ساحلی، ضرورتی اجتناب ناپذیر شده است."
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران نیز 30 اردیبهشت گفت: مهمترین عامل اخلال در تجارت آزاد و دریانوردی بینالمللی اقدامات آمریکاست که نهفقط وضعیت در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار داده، بلکه موجب اخلال در زنجیره تأمین کالا، انرژی و سوخت در اقصی نقاط جهان شده است. بنابراین جامعه جهانی باید این مطالبه را از آمریکا داشته باشد که به راهزنی دریایی و اقدامات خلاف خود در آبهای آزاد پایان دهد»
وی افزود: با کمک عمان و در هماهنگی با نهادهای ذیصلاح تخصصی بینالمللی برای اطمینان از اینکه با سوءاستفاده از تنگه هرمز، امنیت و منافع ملی ایران هیچگاه از ناحیه طرفهای متجاوز مورد تعرض و تهدید قرار نگیرد ،باید سازوکارهایی را تنظیم و تدوین کنیم، همچنین باید اطمینان یابیم که تنگه هرمز معبری باشد برای تردد ایمن کشتیرانی بینالمللی. ما همیشه پاسبان و نگهبان دریانوردی ایمن در تنگه هرمز بودهایم و کماکان این مسئولیت را نسبت به آن قائل هستیم.
