ارزیابی تازه از یک ضربه اساسی ایران / چگونه چشم آمریکا در عراق کور شد؟

 اندیشکده نظامی «دیفنس سکیوریتی آسیا» به تازگی در گزارشی، به ضربه راهبردی ایران به سامانه نظارتی آمریکا در اربیل کردستان عراق اشاره و تاکید کرد اهمیت این عملیات فراتر از خسارت به یک بالن جاسوسی است، چراکه نشان می‌دهد حتی شبکه‌های نظارتی و دفاعی پیشرفته آمریکا نیز در برابر فشار حملات ترکیبی و اشباعی مصون نیستند. مهم‌ترین محورهای این گزارش را در ادامه می‌خوانید:

هدف قرار گرفتن بالن آمریکایی

  • سپاه پاسداران اعلام کرد در حمله ترکیبی موشکی و پهپادی ۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۱ شهریور) به فرودگاه بین‌المللی اربیل، سامانه نظارتی هوایی آمریکا موسوم به PSS-T Aerostat را مورد هدف قرار داده‌است.
  • دراین عملیات، سامانه هدایت و کنترل بالن، مراکز تعمیر و نگهداری، انبارهای تجهیزات فنی و مخازن سوخت هدف قرار گرفته‌اند.
  • منابع امنیتی کردی گزارش داده‌اند بالن متصل به زمین پس از حمله دیگر در آسمان اربیل دیده نمی‌شد؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از توقف یا اختلال در فعالیت آن باشد.
  • شواهد حمله به اهداف آمریکایی در اربیل:
  • ادعای شناسایی ۱۰ پهپاد مهاجم ازسوی مقام‌های اقلیم کردستان عراق
  • شنیده‌شدن انفجار در اربیل
  • مشاهده آتش‌سوزی در نزدیکی فرودگاه
  • مشارکت دفاع هوایی در مقابله با حمله
  • ناپدیدشدن بالن نظارتی از آسمان اربیل پس از حمله

چرا هدف قرار دادن بالن مهم است؟

  • PSS-T یک سامانه نظارت مستمر متصل به زمین است که با استفاده از بالن هلیومی در ارتفاع بالا مستقر می‌شود و برای هفته‌ها قابلیت مراقبت از یک منطقه را دارد.
  • از جمله تجهیزات این سامانه:

- دوربین‌های الکترواپتیک و فروسرخ

- رادار

- سامانه‌های تصویربرداری گسترده

- تجهیزات ارتباطی

- سامانه‌های اطلاعاتی و شنود

  • ویژگی‌های مهم:
  • برای این سامانه در اربیل، قابلیت نظارت ۳۶۰درجه تاحدود ۵۰کیلومتر گزارش شده بود.
  • از این سامانه برای هشدار درباره پهپادها و پرتابه‌های کم‌ارتفاع استفاده می‌شده‌است.
  • نکات ویژه:
  1. بالن به تجهیزات زمینی ازجمله برق، کابل، فیبرنوری، مرکز کنترل، ژنراتورها و تجهیزات مهار وابسته است.
  2. برای از کار انداختن سامانه، الزاماً نیازی به انهدام خود بالن نیست، هدف قرار دادن زیرساخت زمینی می‌تواند کل مأموریت نظارتی را متوقف کند.

کاهش چتر دفاعی آمریکا در اربیل

  • فرودگاه اربیل یکی از مراکز مهم حضور آمریکا در عراق به‌حساب می‌آید؛ زیرساختی راهبردی که در گذشته از یک ساختار دفاعی چندلایه برخوردار بود:
  1. سامانه پدافندی پاتریوت (سامانه پدافند بالستیک)
  2. سامانه پدافندی سی-رام (سامانه پدافند ضد راکت، توپخانه و خمپاره‌انداز)
  3. سامانه‌های ضدپهپادی
  4. سامانه پدافند هوایی رپید سنتری (سامانه پدافندی ضد تهدیدهای ارتفاع پایین)
  5. بالن نظارتی PSS-T
  • وضعیت کنونی پدافندی فرودگاه اربیل:
  • انتقال ۸ باتری پاتریوت به اردن
  • انتقال سامانه رپید سنتری ازسوی انگلیس به قبرس
  • کاهش حضور فرانسه و آلمان
  • خروج تعداد زیادی از نیروهای خارجی از منطقه
  • پایین آوردن بخشی از بالن‌های نظارتی

جنگ اشباعی و فشار بر دفاع آمریکا

  • با وجود اینکه هنوز ظرفیت دفاعی قابل‌توجهی در اربیل وجود دارد، اما همزمان، وقوع انفجار، آتش‌سوزی و توقف فعالیت بالن نشان می‌دهد اصابت‌های موفقیت‌آمیزی انجام شده‌است.
  • راهبرد ایران: جنگ اشباعی
  • مراحل:
  1. افزایش تعداد تهدیدها
  2. کاهش زمان واکنش
  3. فشار بر سامانه‌های دفاعی
  4. ایجاد شکاف در شبکه دفاعی
  5. هدف قرار دادن زیرساخت‌های حساس
  • نکته ویژه: در چنین شرایطی، یک سامانه نظارتی ثابت می‌تواند به هدفی ارزشمند تبدیل شود، زیرا با از دست رفتن آن، بخشی از توان شناسایی و هشدار زودهنگام نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

ایران چه پیامی ارسال کرد؟

  • پراکندگی جغرافیایی حملات ایران، آمریکا را مجبور می‌کند منابع محدود دفاع هوایی و سامانه‌های شناسایی خود را میان چند پایگاه توزیع کند.
  • برای واشنگتن، مسئله تنها خسارت احتمالی به یک بالن نیست، بلکه این پرسش مطرح است که آیا با کاهش حضور نظامی در عراق، شبکه دفاعی آمریکا نیز به همان نسبت در حال کوچک‌شدن و آسیب‌پذیرتر شدن است؟
  • مهم‌ترین پیام این حمله، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های ثابت آمریکا در شرایط کاهش حضور نظامی در عراق است.