حدود ۱۲ فروند بمبافکن «بی.۱.بی لنسر» که پیشتر در پایگاه انگلیسی «فیرفورد» مستقر بودند، اکنون به پایگاههای خود در خاک آمریکا بازگشتهاند؛ اقدامی که در کنار خروج پیشین هواپیماهای «بی ۵۲» از انگلیس، بخشی از توان تهاجمی آمریکا در نزدیکترین فاصله عملیاتی از ایران را عقب میکشد.
نشریه آمریکایی «نیوزویک» روز دوشنبه در گزارشی، به بررسی «مفهوم» این تحول نظامی تازه پرداخته و معتقد است واشنگتن تلاش دارد با تقویت همزمان ناوگان دریایی و اعزام حدود ۱۰هزارنیروی اضافی به خاورمیانه، خلأ ناشی از کاهش حضور بمبافکنها را جبران کند.
خروج بمبافکنها از انگلیس
- آمریکا باقیمانده هواپیماهای بمبافکن خود را از پایگاه مهم نظامی در انگلیس (فیرفورد) خارج کردهاست.
- این اقدام حدود یک هفته پس از آن صورت گرفت که پلیس انگلیس تحقیقاتی را درباره یک توطئه تروریستی احتمالی علیه این تأسیسات آغاز کرد.
- ارتش آمریکا در درگیریهای قبلی، از جمله جنگ عراق، نیز از این پایگاه بهعنوان محل پشتیبانی و استقرار عملیاتی استفاده کرده بود.
- باند پروازی طولانی «فیرفورد»، این پایگاه را برای عملیات بمبافکنهای سنگین مناسب میکند.
- پیش از این، کارشناسان اعلام کرده بودند بمبافکنهای «بی ۵۲»، که در این پایگاه مستقر بودند، تا اوایل ژوئیه انگلیس را ترک کردهاند.
- سخنگوی فرماندهی اروپایی ارتش آمریکا (EUCOM) گفت: بمبافکنهای آمریکا، شامل «بی.۱.بی»، «بی.۲» و «بی.۵۲» همچنان برای ارائه قابلیتهای حمله دقیق در سراسر جهان آمادهاند؛ ازجمله از طریق عملیاتهایی که از خاک اصلی آمریکا انجام میشوند و در همانجا نیز پایان مییابند؛ در هر مکان و هر زمان.
محل استقرار بمبافکنهای راهبردی کجاست؟
- آمریکا بمبافکنهای «بی.۵۲» خود را در پایگاههایی در ایالتهای لوئیزیانا و داکوتای شمالی مستقر کرده است.
- بمبافکنهای «بی.۱.بی» معمولاً از تأسیسات نظامی در داکوتای جنوبی و تگزاس عملیاتی میشوند.
- مقامهای آمریکایی که نامشان فاش نشده، به «نیویورکتایمز» گفتهاند ۳ فروند هواپیمای آمریکایی روز یکشنبه در داکوتای جنوبی فرود آمدهاند.
- مقامهای آمریکایی میگویند هنگام جابهجایی تجهیزاتی مانند هواپیماها، مسائل امنیتی همواره مورد ارزیابی قرار میگیرد.
- مشخص نیست آیا تجهیزات دیگر آمریکا که بهصورت دائمی یا موقت در انگلیس مستقرند نیز جابهجا شدهاند یا نه.
ماجرای فیرفورد چه بود؟
- پس از مشاهده ۳ ون مشکوک در نزدیکی پایگاه «رف فیرفورد» در ۲۷سپتامبر، ۵ مرد ابتدا به اتهام جرایم مرتبط با مواد منفجره و تروریسم بازداشت شدند، اما بعداً با قرار وثیقه آزاد شدند.
- نفر ششم، که یک تبعه مشترک انگلیس و ایران معرفی شده نیز روز پنجشنبه ازسوی پلیس انگلیس در لندن بازداشت شد و او نیز با قرار وثیقه آزاد شد.
- رئیسجمهور آمریکا، که پیشتر گفته بود واشنگتن در تحقیقات درباره این حادثه همکاری نزدیکی با مقامهای انگلیسی داشته، درباره تصمیم برای آزادی مظنونان با وثیقه ابراز تردید کرد و گفت: «من جای آنها بودم، چنین کاری نمیکردم».
- نخستوزیر انگلیس از این تصمیم دفاع کرد و گفت که مظنونان مشمول سختگیرانهترین شرایط ممکن برای آزادی با وثیقه هستند. او همچنین ادعا کرده بود که «نشانههای قوی» از دخالت ایران وجود دارد.
- تهران در واکنش اعلام کرد که انگلیس در مسیر اشتباهی به دنبال سرنخ میگردد و وزارت امور خارجه ایران نیز سفیر انگلیس در تهران را احضار کرد.
تهدید متقابل پایگاههای انگلیس
- تهران در ژوئیه (خرداد – تیر) اعلام کرده بود پایگاههای انگلیس، که آمریکا برای حمله به ایران از آنها استفاده میکند، ازنظر ایران «اهداف مشروع» محسوب میشوند و لندن را «همدست» آمریکا در جنگ علیه ایران خوانده بود.
- سخنگوی دولت انگلیس در آن زمان اعلام کرده بود که این کشور «۲۴ ساعته و هفت روز هفته آماده دفاع از خود» است.
- ساکنان مناطق نزدیک به پایگاه فیرفورد در روزهای ابتدایی جنگ علیه ایران گزارش داده بودند که هنگام برخاستن بمبافکنهای سنگین از این پایگاه، خانههایشان میلرزیده است.
خروج بمبافکنها در میانه آتشبس شکننده
- جابهجایی بمبافکنها در شرایطی انجام شده که جنگ آمریکا علیه ایران وارد یک دوره کاهش تنش شدهاست.
- با این حال هنوز توافقی برای پایان دادن به بیش از ۷ ماه درگیری حاصل نشدهاست.
- قیمت نفت که درپی بستهشدن عملی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز از ابتدای مارس نوسانات شدیدی داشته، اما عموماً در سطوح بالایی باقی مانده، اواخر هفته گذشته پس از آنکه سیاستمداران اروپایی با درخواست آمریکا برای آزادسازی ذخایر دیزل و کاهش هزینه سوخت موافقت کردند، تثبیت شد.
- پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم نفت و گاز حملشده از طریق دریا در جهان از تنگه باریک هرمز عبور میکرد.
- محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، روز یکشنبه گفت که این آبراه تا زمانی که ۷ شرط تعیینشده ازسوی تهران در توافق موقت با آمریکا در ژوئن محقق نشود، بهصورت کامل بازگشایی نخواهد شد.
- ترامپ ماه گذشته پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگههرمز ظرف ۷ روز را رد کرد و مدعی شد آمریکا هماکنون «کنترل کامل» این تنگه را در اختیار دارد.
معنی خروج بمبافکنها
- اگرچه بمبافکنهای آمریکایی اکنون از خاک ایران دورتر شدهاند، اما واشنگتن همچنان توانایی اجرای حملات علیه ایران را دارد.
- در ژوئن ۲۰۲۵(یک تیر ۱۴۰۴)، هنگامی که آمریکا به تأسیسات هستهای ایران حمله کرد، ۷ فروند بمبافکن «بی.۲ اسپریت» مستقر در پایگاه هوایی «وایتمن» در ایالت میزوری، بیش از ۳۰ ساعت پرواز کردند تا بهگفته ارتش آمریکا به «اهدافی در آن سوی جهان» حمله کنند و سپس به خاک آمریکا بازگردند.
- با این حال، خروج بمبافکنهای «بی.۱.بی» از پایگاه فیرفورد پیامدهایی خواهد داشت.
- «کریستوف برگس»، تحلیلگر پژوهشی حوزه قدرت هوایی در اندیشکده «مؤسسه خدمات متحد سلطنتی» گفت: خروج بمبافکنها ظرفیت افزایش سریع تعداد پروازهای عملیاتی علیه ایران را کاهش میدهد و تا حدی سطح تهدید را پایین میآورد.
افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه
- همزمان، آمریکا در حال اعزام سومین ناو هواپیمابر، چند فروند دیگر از کشتیهای نیروی دریایی آمریکا و حدود ۱۰هزار نیروی نظامی اضافی به خاورمیانه است.
- انتظار میرود این کشتیها، که هزاران تفنگدار دریایی از «یگان اعزامی تفنگداران دریایی سیزدهم» را همراه با گروه آماده عملیات آبیخاکی USS Makin Island حمل میکنند، تا پایان نوامبر به منطقه برسند.
- ناو هواپیمابر تئودور روزولت نیز به ناوهای جورج بوش و جورج واشنگتن در خاورمیانه ملحق میشود.