استیضاح وزیران جدی نیست!
در این شکی نیست که استیضاح وزرای کابینه در واقع عمل به وظیفه نظارتی نمایندگان مجلس است اما انتقادی که از دوره گذشته مجلس به آن وارد شده عدم توجه مجلس به بحثنظارتی بوده است.
روزنامه تهران امروز نوشت:
آنچه این روزها دوباره بازار گرمی را به خود اختصاص داده است گمانهزنیها برای انجام استیضاح وزرای کابینه دولت است. بحثانجام استیضاحهای مختلف در حالی صورت میگیرد که روند کاری نمایندگان در مجلس هشتم بر عملکرد نمایندگان مجلس نهم هم تاثیر گذاشته و تنها شعار استیضاح داده میشود. در روزهای اخیر شاهد طرح استیضاح وزیر ورزش، وزیر آموزش و پرورش، وزیر کشور و وزیر کشاورزی هستیم و این مسائل در حالی از سوی برخی از نمایندگان مطرح میشود که تعداد دیگری از نمایندگان عنوان میکنند مطرح شدن بحثاستیضاح جدی نیست.
استیضاح ۶وزیر
از ابتدای فعالیت مجلس نهم تاکنون گمانهزنیهایی برای انجام استیضاح ۶ وزیر در مجلس مطرح شده است. اولین شائبه استیضاح مربوط به عملکرد وزیر صنایع در حوزه کاری خود بوده است بعد از آن نیز زمزمههای استیضاح وزیر ورزش مطرح شد.
قبل از انجام مسابقات المپیک نمایندگان انتقادات زیادی را به عملکرد وزیر ورزش داشتند و بحثاستیضاح تنها به دلیلی نزدیکی به زمان مسابقات منتفی شد و بعد از مدالآوریهای قهرمانان ایرانی به دست فراموشی سپرده شد. همچنین با حضور مرتضوی بر مسند ریاست تامین اجتماعی و عدم برکناری وی بحثاستیضاح وزیر کار و رفاه اجتماعی مد نظر نمایندگان قرار گرفت که با تغییر صندق تامین اجتماعی به سازمان تامین اجتماعی و ابقای مرتضوی به عنوان رئیس این سازمان بحثاستیضاح وزیر کار نیز منتفی شد.
داستان استیضاحهای ناتمام در مجلس به همینجا ختم نشد و با تغییراتی که در استانداریهای کشور شاهد آن بودیم طرح استیضاح وزیر کشور مطرح شد هرچند مسائل دیگری چون امنیتی کردن وزارت کشور و گماردن نیروهای نظامی در پستهای کلیدی، بیتوجهی به شایسته سالاری و تخصص افراد، نابسامانی در شوراهای شهر و شهرداریها و ساخت و سازهای فراقانونی از جمله موارد و دلایل استیضاح وزیر کشور عنوان شده بود اما در نهایت اعلام شد که این طرح مختومه شده و دیگر پیگیری در این باره صورت نخواهد گرفت هرچند دلیل عدم پیگیری از سوی هیچ یک از نمایندگان مطرح نشد. همچنین با بروز مشکلات ارزی و عدم
پاسخگویی مناسب وزرا در اینباره گمانهزنیهایی برای استیضاح حسینی بر سر زبانها افتاد که در نهایت با پاسخی که حسینی به مجلس داد نمایندگان طرح سوال از رئیسجمهور را در دستور کار خود قرار دادند. هنوز زمزمهها و شمارش معکوس برای امضای طرح سوال از رئیسجمهور به نتیجه نرسیده که استیضاح وزیر آموزش و پرورش نیز مطرح شده است.
استیضاح به دلیل طرح ۳-۳ - ۶
احمد شوهانی نماینده ایلام در مجلس با بیان اینکه عدهای از نمایندگان مجلس به دنبال ارائه طرح استیضاح از وزیر آموزش و پرورش هستند، گفت: استیضاح وزیر آموزش و پرورش توسط برخی از نمایندگان به طور جد پیگیری میشود و روز یکشنبه هفته آینده به جمعآوری امضا میپردازند. وی به فارس گفت: نقل و انتقالات، طرح ۳-۳ - ۶، اجرا نشدن مصوبات سفرهای استانی در حوزه آموزش و پرورش و استخدام معلمان در سالهای گذشته، از جمله ابهاماتی هستند که نمایندگان مصر هستند از وزیر آموزش و پرورش جویا شوند. نمایندگان همچنان برای طرح استیضاح وزیر آموزش و پرورش در حال رایزنی هستند، اینکه عدهای
معتقدند که چیزی تا پایان دولت دهم نمانده و به صلاح نیست استیضاح را مطرح کنیم زیاد مورد موافقت ما نیست چرا که مجلس نمیتواند از رویکرد نظارتی خود کوتاه بیاید. بیشتر نمایندگان، ابهامات و سوالاتی که از وزیر آموزش و پرورش داشتند را در دیداری با وی در میان گذاشتند اما گویا به نتیجهای نرسیدند.
استیضاح جدی نیست
نایب رئیس کمیسیون کشاورزی دیگر فردی است که روز گذشته از جدی نبودن یکی دیگر از استیضاحهای مجلس خبر داد. هر چند تاکنون ۳۰ نماینده نامه در خواست این استیضاح را امضا کردهاند اما محمد اسماعیلنیا نماینده مردم کاشمر در گفتوگو با فارس، با بیان اینکه استیضاح وزیر کشاورزی مطرح است، گفت: برخی نمایندگان استیضاح آقای خلیلیان را امضا کردهاند و برخی دیگر منتظر تدبیر آقای وزیر برای حل مشکلات کشاورزان هستند. وی تصریح کرد: اگر مشکلات عمومی کشاورزان از جمله مشکلات دامداران و مرغ داران حل نشود و همچنان تدبیری برای مقابله با خشکسالی اندیشیده نشود، استیضاح وزیر کشاورزی
جدی خواهد شد. نایب رئیس کمیسیون کشاورزی با بیان اینکه نظر کمیسیون متبوعش درباره عملکرد وزیر کشاورزی به تدابیر وی برای حل مشکلات کشاورزان بستگی دارد، خاطرنشان کرد: امیدواریم وزیر کشاورزی برای حل مشکلات کشاورزان اقدامات لازم را اعمال کند چرا که در غیراینصورت استیضاح وی قطعی خواهد شد.
چرا استیضاح به نتیجه نمیرسد؟
احمد توکلی نماینده ادوار مجلس در این باره به تهران امروز میگوید که یکی از دلایل اینکه استیضاحها به نتیجه نمیرسد این است که از مرجع مناسبی این مسئله مطرح نمیشود یعنی فراکسیونی که در مجموع چندین نماینده دارد استیضاح را مطرح نمیکند بلکه یک نماینده بنا به دلایلی طرح را مطرح و آن را پیگیری میکند که بعد از مدتی به دست فراموشی سپرده میشود. وی در این باره افزود: به طور مثال نماینده با وزیر در مذاکرات به نتیجه نمیرسد و فکر میکند که میتواند بحثاستیضاح را مطرح کند. از سوی دیگر وزرا نیز قبل از جدی شدن استیضاح مذاکرات را پیگیری میکنند که در نهایت این مسئله
به فراموشی سپرده میشود. به نوعی میتوان بیان کرد یک سر نتیجه ندادن استیضاحهای مطرح شده در مجلس نمایندگانی هستند که خواستههایی دارند و سر دیگر آن وزرایی هستند که اهل معاملهاند و شاید در این میان معملات ناصوابی نیز رخ بدهد.
ایرج ندیمی نیز که در حال حاضر سمت نمایندگی مجلس را بر عهده دارد و در روزگاری نه چندان دور در کابینه دولت فعالیت میکرده است در این باره به تهران امروز میگوید که استیضاح باید سه شاخصه داشته باشد اولین شاخصه مطرح شدن موضوع استیضاح متناسب با نیازها و مشکلات مردم است. دلیل دیگر در نظر گرفتن شاخصه زمان برای طرح استیضاح و در نهایت نیز انگیزه استیضاح کنندگان است که دارای اهمیت است. استیضاحکنندگان نباید انگیزههای منطقهای داشته باشند بلکه باید به دنبال اهداف ملی برای استیضاح خود باشند و در این صورت است که استیضاح پیگیری شده و به نتیجه میرسد اما به نظر میرسد
استیضاحهایی که در چند وقت اخیر در مجلس مطرح شده فاقد این مشخصهها بوده است. بهطور مثال مطرح شدن استیضاح وزیر صنعت به دلیل جابهجایی مدیران در صنعت مس بوده است شاید اگر انگیزهها خوب و ملی باشد و شاخصههایی را که بیان کردم دارا باشد به نتیجه برسد به طور مثال در حال حاضر مطرح شدن استیضاح وزاری اقتصادی بیشتر دارای اهمیت است تا وزرای دیگر زیرا در حال حاضر کشور با مشکلات اقتصادی و ارزی مواجه شده است.
نتیجهگیری
در این شکی نیست که استیضاح وزرای کابینه در واقع عمل به وظیفه نظارتی نمایندگان مجلس است اما انتقادی که از دوره گذشته مجلس به آن وارد شده عدم توجه مجلس به بحثنظارتی بوده است اما بیان کردن مسئله استیضاح و عدم پیگیری آن از سوی نمایندگان تا آنجا پیش رفته است که زمانی که خبرنگاران مطرح شدن بحثاستیضاح را در مجلس میشنوند به آن توجهی نمیکنند یا فرآیند آن را پیگیری نمیکنند و در انتظار منتفی شدن بحثاستیضاح به دلایلی که هیچ گاه عنوان نمیشود میمانند.
از سوي ديگر نگاهی به قدرت لابی گر دولت در مجلس نشان میدهد، که اقناع نمایندگان مجلس برای پسگیری امضاهایشان که در پس ورقه استیضاح خودنمایی میکند، کار سختی نیست.