مراودات اقتصادی با سیاست خارجی کشور هماهنگ شود
کاظم جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، طی یادداشتی لزوم ارتباط سیاست خارجی با مراودات اقتصادی در عرصه بین الملل را تشریح کرد.
افکار: سیاست هایی که روس ها و چینی ها یا کشور های بزرگ بر عرصه بین الملل اعمال می کنند تابعی از مجموعه تحولات در این عرصه هست و نمی شود این سیاست ها را فقط به عملکرد وزارت خارجه جمهوری اسلامی یا دیگر کشور ها منتسب کرد. برخی مسائل در عرصه بین المللی دچار یکسری تحولات جدی شد. من یک زمانی در یک مصاحبه گفتم مشکلات ما عمیق و ساختاری است. مثلا دستگاه سیاست خارجی کشور مسیر خود را طی می کند و متولیان امور اقتصادی نیز راه جداگانه ای را می پیمایند هیچ ارتباط وسیعی بین سیاست خارجی و ظرفیت های اقتصادی کشور ایجاد نشده است و جالب اینجاست که ایران بیشترین روابط اقتصادی را با کشور
هایی که بدترین روابط سیاسی را ما دارند برقرار کرده است. به همین خاطر دستگاه سیاست خارجی از اهرم اقتصاد نمی تواند استفاده کند.
مصادیقی را در این رابطه می توان بیان کرد مثلا رابطه ما با فرانسه به لحاظ سیاسی چگونه است اما در حوزه اقتصادی، این کشور چقدر در صنعت ماشین سازی نان ایرانیان را خورده، امروز شرکت پرژو کاملاً به داخل کشور آمده و مشغول فعالیت است. با انگلیس روابط سیاسی مان چگونه است و حجم روابط اقتصادی مان چه وضعیتی دارد؟ و می توان حجم و نوع روابط سیاسی و اقتصادی را در مورد سایر کشور ها نیز به تفکیک بیان کرد. مثلا روسیه در حالیکه به لحاظ استراتژیک با ایران روابط گسترده ای دارد اما حجم روابط تجاری و اقتصادی آن با ما خیلی کم است. درست است شاید در برخی اقلام استراتژیک جمهوری اسلامی زمانی
با این کشور مراودات اقتصادی داشته و دارد ولی خود روس بیان می کنند چون شما این اقلام را جای دیگر نمی توانید تهیه بکنید به سمت ما می آیید. لذا این موضوع وجود دارد یعنی ایران باید از اهرم اقتصاد در سیاست خارجی استفاده کند. این بحثمحدود به دولت نهم و دهم نیست و از گذشته بوده که به اینجا رسیده است. در زمان دولت خاتمی، این مسئله را با آقای خرازی، وزیر وقت امورخارجه، مطرح کردم و گفتم اگر خلا قانونی در این رابطه است مجلس آمادگی دارد کمک کند تا خلا برطرف شود و کار به سرانجامی برسد. در دولت آقای احمدی نژاد هم این بحثمطرح شد و گفتیم دولت و مجلس با همکاری یکدیگر رابطه منطقی بین
سیاست خارجی و اقتصاد برقرار بکنند. امروز اقتصاد در سیاست خارجی اگر نگوییم مهمترین حرف را می زند اما واقعیت آنست که اولین حرف را می زند. اگر روابط سیاست خارجی با سایر کشور صرفا براساس برقراری رفت و آمدهای سیاسی تنظیم شود اسم آن را می توان دیپلماسی سفر، رفت و آمد، لبخند و … گذاشت اما اگر این مسئله با اقتصاد عجین بشود آن وقت در معادلات پیش رو می توان از این اهرم استفاده کرد. به نظر می رسد به این موارد بیشتر باید پرداخت والا اگر این ساختارها درست نشود مهم نیست وزیر خارجه چه کسی باشد به هر حال هرکس دیگری هم بیاید بالاخره در مذاکرات باید مشت وی پر باشد لذا تدبیری باید
اندیشید که در مذاکرات دست ما دست برتر باشد. امروز وقتی ایران با دنیا صحبت می کند در خیلی جاها نظیر خاورمیانه دستش پر است چون همه می دانند جمهوری اسلامی در این منطقه یک قدرت تاثیرگذار به حساب می آید و در بحثمقاومت، عراق، افغانستان و … مصادیق آن به دنیا اثبات شده است. به همین خاطر آمریکا در حل بحران عراق با ایران به مذاکره نشست. پس اگر دستگاه سیاست خارجی اهرم های قدرت را در اختیار داشته باشد مسیر مذاکرات خود به خود در جهت مطلوب ما پیش خواهد رفت و قدرت چانه زنی افزایش خواهد یافت. در غیر داشتن این اهرم فرق نمی کند وزیر امورخارجه چه کسی باشد، درست است که سکانداری وزیر در
جای خود مهم است ولی نه آنقدر که تصور شود شخص وزیر می تواند یک تحول جدی را با دست خالی ایجاد بکند.