درافغانستان بازیگر بودیم، شده ایم تماشاچی!
مهم ترین مساله عدم تفاهم یا به نتیجه نرسیدن مناسبات ایران و آمریکاست. تا این موضوع عینیت داشته باشد بحران رادیکالیسم در افغانستان آن گونه که شایسته جامعه جهانی است نه تنها حل و کنترل نمی شود، بلکه باعثرشد و تثبیت و حتی به رسمیت شناخته شدن افراط گرایی در منطقه می شود.
صادق خرازی، سفیر سابق ایران در فرانسه، در این باره می گوید كه آمریكا به مثابه یكی از بزرگ ترین قدرت های جهان با بیشترین بودجه نظامی، بیشترین تاثیرگذاری در منطقه و جهان و بزرگ ترین اقتصاد جهان است. اشتباهاتش هم فوق العاده بزرگ، فاحش و دارای عواقب جهانی است. آمریكا فقط به دنبال هژمونی و سلطه سیاسی است.
آمریکا می توانست از قدرت خود به عنوان یک واقعیت که پدیده ای در تاریخ جهان است در جهت سازنده بهره گیرد ولی متاسفانه به دلیل تضاد ها و تعارضی که در عمل و رفتارها دارد نتوانسته است موفق از بحران قریب به یک دهه خارج شود. تعجب است که القاعده و طالبان که دشمنان استراتژیک ایالات متحده محسوب می شوند از نظر نظامی و اطلاعاتی وابسته ارتش پاکستان و سرویس های اطلاعاتی عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی هستند. مهم تر از این آنکه القاعده و طالبان در سیستم پرداخت همین کشورها هستند و عجیب است که آمریکایی ها نمی توانند قدرت تصمیم گیری در مورد دشمنان و متحدان واقعی را ندارند.
مردمسالاری نوشت: وی با انتشار مطلبی در سایت دیپلماسی ایرانی تصریح کرد: با این تصویر از اشتباهات و بحران عملکرد از آمریکا، باید گفت به نتیجه نرسیدن مناسبات ایران و ایالات متحده، نه تنها به نفع پاکستان و کشورهای عرب منطقه است بلکه اوضاع را در منطقه شرقی ما متشنج کرده است; در حالی که هر دو کشور منافع مشترکی در حذف القاعده و ریشه کنی رادیکالیسم داشته اند ولی متاسفانه به جز یک دوره کوتاه همکاری، وارد درگیری یا از بین رفتن مناسبات شده اند.
تا زمانی که این مناسبات تنظیم نشود نمی توان به تثبیت امنیت در افغانستان امیدوار بود. وی افزود: نکته دوم، ناتوانی ایران در عرضه پتانسیل های استراتژیک و منطقه ای خودش است. ما در پنج، شش سال گذشته از جایگاه یک بازیگر مهم و فعال در منطقه و محیط بین الملل که مهم ترین تاثیرات را در افغانستان داشتیم به سطح یک تماشاچی تنزل کرده ایم و این یک فاجعه است. در عوض ترکیه را ببینید که در غرب ایران دو کشور افغانستان و پاکستان را دور یک میز جمع می کند و تبدیل به محور نزدیکی این دو کشور می شود.
این دیپلمات سابق همچنین اظهار داشت: ما بالقوه دارای پتانسیل های اساسی در منطقه هستیم و هر دولتی که در ایران روی کار بیاید خواه ناخواه این پتانسیل ها را در خاورمیانه، خلیج فارس، قفقاز و لبنان دارد. نقد کردن این پتانسیل ها در سیستم سیاست خارجی و روابط خارجی بسیار مهم است ولی در چهار، پنج سال گذشته با از دست دادن موقعیت بازیگری و نقش آفرینی در افغانستان و در منطقه روبرو بوده ایم. این نکته باید توسط نهادهای تصمیم گیرنده مثل شورای امنیت آسیب شناسی شود.
خرازی در پایان در جمع بندی خود خاطرنشان كرد: تصور می كنم عرب ها برنده اصلی اختلافات ایران و آمریكا هستند كه ظاهرا همه هویتشان و مشروعیت هایشان بسته به اختلافات ما با آمریكاست و در این مصاف با اطلاع رسانی های غلط و حركت های ایذایی و منافقانه در جهت ترسیم تحمیل و تحقق عناصر غیر واقعی به آمریكایی ها هستند.متاسفانه ما در افغانستان دچار مشكلات دیگری هم شده ایم; اینكه حوزه پیرامونی و استراتژیك خود را رها كردیم و توان خود را هزینه كشورهای ذره بینی افریقایی و آمریكای لاتین كردیم و هم اینك تجربه تلخ آن مشهود است.