پیروز مجتهد زاده با اشاره به موضوع رابطه با آمریکا:
ترس خاتمی همه نقشهها را نقش بر آب کرد
کار بجایی رسید که پس از حصول نتایج مثبت در ترمیم روابط با غرب وقتی روسای جمهور فرانسه و ایالات متحده آقای خاتمی را رسما دعوت کردند یا با ایشان قرار دیدار " تصادفی " در سازمان ملل متحد گذاشتند؛ خود آقای رئیس جمهور به بهانه " ترس " از همین جنجال های داخلی همه این نقشه های خوب و مثبت را نقش بر آب کرد.
افکارنیوز گروه سیاسی:دکتر پیروز مجتهدزاده استاد جغرافیای سیاسی معتقد است که در بحثرابطه ایران و آمریکا هر دو طرف مقصر هستند و از موقعیت ها به درستی استفاده نکرده اند.
وی در گفت و گویی که ماهنامه ذکر منتشر کرده است به ذکر برخی از این موقعیت ها از نگاه خود می پردازد. بخش هایی از این گفت و گو را می خوانید:
*در روابط بین دو کشور دور از انصاف است که بگوییم فقط یک طرف مقصر همه خرابی هاست. ولی تقصیر امریکایی ها بیشتر بوده است، چون آنها بودند که خود را اسیر ملاحظات تخیلی ژئوپولیتیک جدید جهانی و اغواگری های منطقه ای اسرائیلی کردند.
*در شرایط فعلی من فکر میکنم که مساله روابط ایران و امریکا باید به صورت عقلایی مورد توجه قرار گیرد. منظور از نگاه عقلایی این است که لازم است هر دو طرف به این موضوع نگاه دور از تعصب، احساسات، شایعات و منفیگراییها داشه باشند. باید به صورت عقلایی بررسی کرد که در این سی سال که روابط به همین منوال گذشت دو طرف چه حاصل مثبت یا منفی داشته اند.
*من در گوشه و کنار میشنوم که میگویند آمریکا با ایران سوابق استعماری داشته است. سوال این است که مگر دیگران با دیگران سوابق استعماری ندارند؟ مگر این سابقهی استعماری را روسیه و انگلیس با ما نداشتهاند؟ چرا ما می توانیم حساب روسیه امروز را از حیاب روسیه تزاری جدا سازیم ولی نمی توانیم حساب امریکای اوباما را از حساب امریکای نومحافظه کاران استعمار گر و جنگ طلب جدا کنیم؟
*یکی از بزرگترین مشکلات ما در رابطه با امریکا یا هر کشور دیگری نبودن اجماع در سیاست خارجی است و زد و خوردهای احساساتی و تعصب آمیز گروهها منجر به این وضعیت مفتضحانه شده است که ما آن را در دوران آقای خاتمی کاملا شاهد بودیم افرادی از دولت یا وزارت خارجه به صورت مخفیانه با خارج(غربیها) تماس میگرفتند و بعد از مدتی، داخل خبردار میشد و اعتراضاتی صورت میگرفت. کار بجایی رسید که پس از حصول نتایج مثبت در ترمیم روابط با غرب وقتی روسای جمهور فرانسه و ایالات متحده آقای خاتمی را رسما دعوت کردند یا با ایشان قرار دیدار " تصادفی " در سازمان ملل متحد گذاشتند؛ خود آقای رئیس
جمهور به بهانه " ترس " از همین جنجال های داخلی همه این نقشه های خوب و مثبت را نقش بر آب کرد.
*در شرایط کنونی که به علت نداشتن روابط با ایالات متحده در سی و اندی سال گذشته، تصمیم گیرنده اصلی در این رابطه با ما ایالات متحده بود، پس لاجرم طبق عرف بینالملل چراغ سبز اول را باید امریکا نشان دهد البته این چراغ سبز هم باید بر اساس یک سلسله توافق های اولیه باشد که معمولا در نیجه میانجی گری کشورهای دوست یا سازمان های بین المللی صاحب صلاحیت حاصل می شود.
*در همین رابطه ایران و امریکا اگر قدمی از طرف مقابل برداشته شد باید در کمیسیونهای تخصصی بررسی شود که این قدم و چراغ سبز آمریکا به چه میزان است مثلا اگر نمرهاش ۱۵ است ما در واکنش باید کاری کنیم که قدم مقابل ما درست موازن همان نمره ۱۵ باشد.
*در مقطعی که آقای خرازی وزیر امور خارجه بود گفتند که سه وزیر امور خارجه اروپایی میخواهند بیایند تهران مذاکره کنند و در مذاکره ما را قانع کنند که غنیسازی اورانیوم را به طور کلی تعلیق کنیم. همان موقع هشدار دادم که این کار باید بر اساس موازنه صورت بگیرد اما وقتی سه وزیر اروپایی آمدند تهران آقای خرازی در همان فرودگاه مهرآباد گفت ما تعلیق کردیم! ای کاش حداقل ظاهری را حفظ میکردند و حوصله به خرج می دادند که یک روز بعد از جلسه با آنان اعلام می کردند که تعلیق دائمی غنی سازی را پذیرفتیم.
بدیهی است که وقتی این گونه دست پاچه وار خود را تسلیم می کنیم، مرتکب عدم توازن در کار شده و نمایش ضعف و دستپاچگی ما طرف مقابل را تشویق به فشار بیشتر می کند، چنان که اندکی بعد از آن دیدار پروندهی ایران را برای تحریمهای بیشتر تحویل سازمان ملل متحد دادند.
*اینکه امریکا خودش را سرور جهان میداند ناشی از جغرافیای فوق العاده والای ایالات متحده امریکا است که در خود امکان ابراز چنین ادعاهایی را دارد! چنانچه جغرافیای روسیه و چین هم این خاصیت را در سطح جهانی دارند و جغرافیای ما هم در این گونه ادعا را در سطح منطقه ای برای ما مطرح می سازد و ما نمیتوانیم این خاصیتها را از بین ببریم لاجرم ما به جای اینکه مقابل خاصیت های جغرافیایی دیگران بایستیم باید با مطالعهی وضع جغرافیایی خود سعی کنیم با دیگران موازنه ایجاد کنیم!