آیا تهران از انتخاب " هاگل " به جشن نشسته؟
در تهران نه کسی این انتخاب جدید اوباما را یک تغییر بزرگ قلمداد میکند و نه اینکه انتصاب هاگل را جشن می گیرد ولی کسی هم چشم خود را به تفاوت های وزیر دفاع جدید با دیگر رهبران واشنگتن نخواهد بست.
به گزارش افکارنیوز به نقل از پارسینه ، باراك اوباما رييس جمهور آمريكا بعد از چند هفته شك و ترديد، چاك هاگل سناتور آمريكايي ايالت نبرسكا را به عنوان وزير دفاع انتخاب كرد. جداي از موضع گيري هاي چاك هاگل عليه لابي اسراييلي داخل آمريكا، نگاهي به موضع گيري هاي او در مورد ايران هم راه گشا به نظر مي رسد. انتخاب چاك هاگل به عنوان وزير دفاع را نبايد تغيير مسير اساسي كابينه اوباما در دور دوم قلمداد كرد، ولي بستن چشمان سياست خارجي جمهوي اسلامي به پيشينه او نيز واقع گرايانه نيست.
هاگل به عنوان کهنه سرباز جنگ ویتنام، یکی از اولین کسانی است که از سال ۲۰۰۲ به سیاست های دولت بوش در قبال ایران انتقاد کرد و همین مساله، یکی از دلایلی بود که در نهایت باعثکناره گیری او از دولت جوج بوش شد. اطلاع از نحوه نگاه هاگل به رویکرد ایران در افغانستان، به خصوص در شرایطی که حامد کرزای طی روز های جاری برای ملاقات با باراک اوباما به واشنگتن رفته، حایز اهمیت است.
این مساله به خصوص از این جهت مهم به نظر میرسد که نیروهای امریکایی در سال ۲۰۱۴ افغانستان را ترک خواهند کرد و تهران سعی دارد با همکاری کشورهایی مانند روسیه، چین و هند، در افغانستان پس از آمریکا نقشی برجسته تر ایفا کند. چاک هاگل در چنین شرایطی، روی صندلی وزارت در وزارت خانه ای می نشیند که طی ۱۱ سال گذشته، تصمیم های کلیدی سیاست خارجی آمریکا در افغانستان از همانجا گرفته شده و با گسترش بازوی اطلاعاتی پنتاگون، یعنی «آژانس اطلاعات دفاعی(DIA)» تصمیمات پنتاگون(حداقل در کشوری مانند افغانستان) کلیدی تر از سیا و وزارت خارجه خواهد بود.
هفته قبل روزنامه تودی زمان چاپ ترکیه در گزارشی به قلم عبدالله بورکوت، از قول منابع افغان و پاکستانی نوشت که مذاکراتی بین طرفهای امریکایی و ایرانی برای آینده افغانستان انجام و با واسطه پیامهایی رد و بدل شده است. به گفته برخی افراد آشنا با جزئیات، این مذاکرات بر محورهای مهمی داشته است.
انتشار غیر رسمی چنین گزارش هایی نشان می دهد که امریکا در آستانه خروج از افغانستان در سال ۲۰۱۴، در حال بررسی مجدد میراثبوش در افغانستان است، میراثی که بر رویکرد «برخورد» با ایران شکل گرفته بود. به نظر میرسد، اوباما تلاش می کند رویکرد متفاوتی جایگزین رویکرد ایرانی بوش در افغانستان کند، رویکردی که شاید با تسامح بتوان آن را «مهار مثبت» نامید. ورود چاک هاگل به پنتاگون، از همین منظر قابل ارزیابی است.
*هاگل طرفدار رویکرد «ظریف»
۱۲ سال قبل، شهر بن در آلمان شاهد برگزاری نشستی بود که به " کنفرانس بن " مشهور شد، کنفرانسی که دولت جدید افغانستان به ریاست حامد کرزای از دل توافق های همین کنفرانس بیرون آمد. جیمز دابیس، نماینده وقت آمریکا در کنفرانس بن در مقاله ای که بعدها آن را در واشنگتن کوارترلی منتشر کرد، به طور مشروح کمک های ایران به آمریکا در جریان این کنفرانس را بیان کرده و تشریح کرده که چطور هیات نمایندگی ایران در حضور کشورهایی مانند روسیه، هند و پاکستان، توانست " یونس قانونی "، نماینده ائتلاف شمال را درباره ترکیب کابینه کرزای متقاعد کند.
دابیس در قسمتی از مقاله خود نوشته است: «محمد جواد ظریف رییس هیات نمایندگی ایران در گفت و گوهای بن درباره افغانستان بعد از جنگ، در جبهه های مختلف به آمریکا کمک کرد… ما(در کنفرانس بن) به لحظه ای حساس رسیده بودیم. …یکی از اعضای ائتلاف شمال یعنی " یونس قانونی " می گفت که گروهش نه تنها سه وزارتخانه کلیدی دفاع، امورخارجه و کشور را می خواهد، بلکه در کل سه چهارم کابینه را باید از آن خود کند. چنین خواستهای برای سه حزب دیگر افغانی حاضر در کنفرانس " بن " قابل قبول نبود… تا زمانی که خواسته های حزب ائتلاف شمال کم نمیشد راهی برای آغاز کار دولت موقت به وجود نمی آمد.
(اخضر) ابراهیمی(نماینده وقت سازمان ملل در افغانستان) می گفت: قانونی خیلی محکم بر مواضع خود ایستاده است و نمیتوان به این صورت او را وادار به عقبنشینی کرد. بهتر است سعی کنیم از طریق نمایندههای کشورهای دیگر سعی کنیم وی را متقاعد کنیم. به مدت دو ساعت ما به نوبت سعی می کردیم به قانونی توضیح دهیم که چرا باید خواستههایش را کم کند. قانونی در پاسخ گفت: ما سه وزارت خانه مورد نظر را به حامد کرزای که در حزب دیگری است، واگذار کرده ایم. من و دوستانم طی دهه گذشته در شرایط سخت مشغول جنگ بودهایم در حالی که بقیه احزاب در تبعید در حال استراحت بودهاند.»
دابیس در ادامه می گوید که حدود ۴ صبح بود که ایرانی ها در گوش افغان ها خواندند که او باید خواسته(وزارت خانه های) کمتری بگیرد: «این بهترین توافقی است که شما میتوانید به دست بیاورید…روس ها و هندی ها هم نقطه نظارت مشابهی داشتند ولی تا وقتی که ظریف او(قانونی) را کنار کشید(و با او صحبت کرد)، مشکل حل نشده بود… یک ماه بعد، تهران کمک مالی اش را هم به حمایت سیاسی اش اضافه کرد و در کنفرانس اهدا کنندگان در توکیو، ۵۰۰ میلیون دلار(دوبرابر کمک امریکایی ها) به بازسازی افغانستان کمک کرد.»
هنوز یک کنفرانس بن و توکیو نگذشته بود که جورج بوش رییس جمهور امریکا، کمک های تهران را تلافی کرد و در نطق معروف سالانه اش در ژانوریه ۲۰۰۲، ایران و کره شمالی را به همراه عراق دوران صدام «محور شرارت» خواند. اغلب اوقات سخنان بحثبرانگیز چاک هاگل درباره اسراییل، دلیل مخالفت های جدی با او اعلام شده ولی بخش مهمی از موضع گیری های هاگل به رویکرد های او در افغانستان مربوط است.
او که آن موقع عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا بود، روز یکم فوریه ۲۰۰۲، به فاصله ای اندک بعد از نطق «محور شرارت بوش» در گفت و گو با «کنگرشنال کوارترلی» به کمک های ایران در جریان کنفرانس بن اشاره کرد و گفت: «ایران به طور کامل در افغانستان کمک کرد. آنها دو برابر چیزی که آمریکا به دولت انتقالی افغانسنات کمک کرد، به این دولت کمک کردند. آنها منافع مشترکی با ما پیدا کرده بودند که کمک کننده بود… ولی ما به آنها پشت دست زدیم. این ما نیستیم که در حال منزوی کردن(ایرانی ها) هستیم، بلکه داریم خودمان را منزوی میکنیم… ما باید کمی بیشتر فکر می کردیم. این اظهر نظر(محور شرارت) فقط
به روحانیون(ایران) کمک می کند.»
*آیا تهران به جشن نشسته؟
آلن دورشویتز روز یکی از حامیان پر و پاقرص اسراییل گفته است که بعد از انتخاب چاک هاگل، ایرانی ها به جشن خواهند نشست. او در گفت و گو با آلگوماینه گفته است: «اینکه او(هاگل) واقعا چطور فکر می کند، اهمیت کمتری از این دارد که ایرانی ها فکر می کنند که او چگونه میاندیشد. ایرانی ها این انتصاب را در تهران به جشن نشسته اند. این یک انتخاب بزرگ برای تهران بود. او یک چراغ سبز یا حداقل یک چراغ زرد برای این بود که ایرانی ها برنامه هسته ای شان را دنبال کنند.»
در تهران نه كسي اين انتخاب جديد اوباما را يك تغيير بزرگ قلمداد ميكند و نه اينكه انتصاب هاگل را جشن مي گيرد ولي كسي هم چشم خود را به تفاوت هاي وزير دفاع جديد با ديگر رهبران واشنگتن نخواهد بست. هاگل حتي در اولين نطق بعد از انتصابش كه از بد فهمي مواضعش در مورد ايران و اسراييل انتقاد كرد و نيز حاضر نشد تحريم هاي يكجانبه آمريكا عليه ايران را تاييد كند: من از تحريم هاي يكجانيه حمايت نكرده ام، چون كه وقتي ما تنها هستيم، اين (تحريم ها) كارايي ندارند و فقط خود ايالات متحده را منزوي مي كنند.