تبلیغات
کد خبر: ۱۸۹۹۳۹

بیشترین عبادت ابوذر چه بود؟

خلقت آسمان و زمین، تفاوت شب و روز، کشتی و حرکت آن در دریا، باریدن باران، حیات دوباره گیاهان بادها و ابرها و … همه و همه آیات الهی هستند که باید درباره آنها اندیشه کنیم و درس بگیریم.

افکار

- این سوال وجود دارد که از چه چیزی نباید غفلت کرد و از چه چیزی می‎توان عبرت گرفت؟ قرآن کریم می‎فرماید: خلقت آسمان و زمین، تفاوت شب و روز، کشتی و حرکت آن در دریا، باریدن باران، حیات دوباره گیاهان بادها و ابرها و … همه و همه آیات الهی هستند که باید درباره آنها اندیشه کنیم و درس بگیریم(بقره ۱۶۴)

چنان که ذکر شد مطابق با جهان بینی الهی، در و دیوار و زمین و آسمان و همه چیز با ما حرف می‏زنند. به عبارت دیگر تمام پدیده‏ها، ظاهری دارند و باطنی، سخن گفتن از ظواهر می‏شود موعظه؛ و شنیدن سخن پدیده‏ها، یا عبور از ظاهر به باطن، می‏شود عبرت. و عبرت گیری کار ماست، کار دشوار اندیشه، و با این اندیشه و عبرت گیری است که آن موعظه کارکرد مؤثر می‎شود. اما اگر دنیا را دارای ظواهر و باطن ندانیم و یا از این ظواهر به دنبال باطنی نباشیم، اهل غفلت خواهیم بود.

امام صادق(ع) فرمود: بیشترین عبادت ابوذر که رحمت خدا بر او باد اندیشیدن و عبرت گرفتن بود و احادیثفراوانی که عبادت، به زیادی نماز و روزه نیست، بلکه به تفکر است و ساعتی تفکر از هفت سال یا هفتاد سال عبادت بهتر است و…

اگر قدری بیندیشیم، مشمول دعای خیر امیرمؤمنان علی(ع) می‏شویم که فرمود: رحمت خدا بر انسانی باد که بیندیشد و عبرت گیرد و بینا شود.

رحمت خدا که در حدیثفوق از آن یاد شده، چیزی عجیب و غریبی نیست، همان نتایج اندیشه و عبرت است که آن حضرت در حدیثی دیگر فرمود: هرکه زیاد عبرت گیرد کمتر بلغزد و فرمود: عبرت گرفتن، عصمت و مصونیت(از گناه و خطا) به بار می‏آورد.

عبادت، آنگاه در تهذیب روح و تزکیه جان مؤثر است که عبادت کننده به مضامینش عارف و معتقد باشد و آنها را در ذهن خود حاضر کند، اما اگر در متن عبادت، غفلت داشته باشد دیگر راه برای تزکیه او نیست. غفلت به تعبیر ائمه(ع)، چرک روح است وقتی آینه شفاف دل را چرک بپوشاند چیزی را نشان نخواهد داد و اگر ما در متن عبادت، گرفتار غفلت و چرک شویم، راهی برای تهذیب روح نداریم. نمازهای پنج‏گانه شبانه روز برای نجات انسان از غفلت است و چون انسان در نماز هم به دام غفلت می‎افتد مأمور به خواندن نماز غفیله می‏شود و آن، نمازی است که بین نماز مغرب و عشاء خوانده می‏شود.

چون عده‏ای در صدر اسلام، بین نماز مغرب و عشاء استراحت می‏کردند و در فاصله بین دو نماز از یاد خدا غفلت می‏کردند، خداوند برای نجات از غفلت، این نماز را تشریع کرد و به غفیله موسوم شد.

در متون دینی ما حدیثی از لقمان حکیم نقل شده است که در مقام موعظه به فرزندش می‎فرماید: پسرم!برای هرچیزی علامتی است که با آن شناخته می‎شود و به آن گواهی می‎دهد… و غافل را سه نشانه است: سهو و لهو و فراموشی از نسیان. چیزهایی می‎دانیم و اجمالاً می‎فهمیم که «فراموشی علامت غفلت است» یعنی چه، اما سهو و لهو علامت غفلت است یعنی چه؟ اصلاً سهو و لهو یعنی چه؟ سهو عبارت است از خطای ناشی از غفلت که بر دو قسم است: اول این که انسان نقشی در ایجاد آن نداشته باشد. مثل دیوانه‏ای که به کسی ناسزا می‎گوید. این سهو مورد اغماض و گذشت قرار می‎گیرد. دوم این که انسان در ایجاد آن نقش داشته باشد مثل کسی که شراب بخورد و کار زشتی انجام دهد، کاری که در حالت عادی خود او هم انجام نمی‎داد این سهو مورد مؤاخذه است.

لهو چیزی است که انسان را از کار مهم مرتبط با او باز می‏دارد و به خود مشغول می‎کند. به عبارت دیگر لهو عبارت است از سرگرم شدن به امور جزئی و ناچیزی که انسان را از اهداف بلند باز دارد.

قرآن کریم مثال جالبی برای لهو می‎زند: عده‎ای به جای اینکه از مردن مرده‏ها عبرت بگیرند، به این موضوع مشغول شدند که تعداد مرده‏های آنها بیشتر است یا تعداد مرده‏های فلان قبیله!

امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) در خطبه ۲۲۱ نهج البلاغه اشاره به این آیات می‏فرماید: جسد آن مرده‏ها سزاوارتراند که سبب عبرت شوند تا مایه افتخار، دنیا بازیچه و لهو است، یعنی ما را به خود مشغول میکند و از امر مهمی به نام آخرت باز می‏دارد و مردان الهی چناناند که خرید و فروش( و هرگونه داد و ستد دنیایی از جمله تعلیم و تعلم) آنها را از یاد خدا باز نمیدارد.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات