افکارنیوز گزارش می دهد
گرداندن اراذل و اوباش؛ بازدارنده یا بیتاثیر؟
کی از مهمترین اهداف و کارکردهای مجازاتها در عصر جدید، بازدارندگی در عین اصلاح مجرمان است؛ حال باید دید در چنین نگاهی، گرداندن اراذل و اوباش بازدارندگی دارد یا اصلاح گری؟
گرداندن دو نفر از اراذل و اوباش مریوان با لباس زنانه توسط نیروی انتظامی این شهر نه تنها واکنش تند نمایندگان مجلس و فعالان حوزه زنان را در پی داشت که حتی فرمانده ناجا نیز اعلام کرد، با این حرکات مخالف است و این رفتار را تائید نمیکند.
به گزارشافکارنیوز،اگرچه احمدیمقدم معتقد است که نیروی انتظامی مجری حکم دادگاه بوده است اما چنین رفتارهایی را نیز تائید نمیکند و از قضات میخواهد که در صدور احکام اینچنینی دقت بیشتری داشته باشند.
گرداندن متهمان در انظار عمومی به عصر حاضر ختم نشده و دارای سابقه طولانی و تاریخی است. چه اینکه از صدر اسلام نیز در خصوص برخی جرایم مانند شهادت دروغ، مجازات تشهیر که همان اعلام نام متهم در جامعه و گرداندن او برای مشهور شدن در جامعه است، اجرا میشده است که البته هدف از چنین مجازاتی رسوا کردن متهم و سلب اعتماد عمومی از شخص دروغگو بوده است. اما در عصر حاضر بیشتر مصادیق معروف ساختن متهمان به افرادی برمیگردد که به آنها اصطلاحاً اراذل و اوباش گفته میشود.
یک وکیل دادگستری تشهیر متهمان را دارای اثر بازدارندگی میداند و معتقد است: در خصوص گرداندن افراد بدکاره یا مجرم در شهر یا روستا، سابقه تاریخی مختلفی وجود دارد؛ به طوری که در گذشته مجرمان را وارونه سوار الاغ می کردند و در شهر میگرداندند تا برای مردم عبرت شود.
محمدعلی اشعری البته اذعان میکند که در قانون مجازات اسلامی، مجازاتی تحت عنوان گرداندن متهم در شهر وجود ندارد.
چرخاندن اراذل و اوباش در شهر از حدود ۵ سال قبل شیوه جدیدی به خود گرفت، دستگیری متهمان و انداختن آفتابه به گردن آنها توسط نیروی انتظامی، رسم جدیدی در برخورد با این قشر در جامعه شد.
اگرچه احمدرضا رادان، رئیس پلیس وقت تهران بزرگ و جانشین فعلی فرمانده ناجا، این اقدامات را در راستای شکستن " هیمنه پوشالی " اراذل و اوباش میدانست اما در همان زمان نیز بسیاری از کارشناسان مخالف چنین اقداماتی از سوی پلیس بودند.
این بار اما گرداندن اراذل و اوباش با لباس زنانه فضای جدیدی را در میان مخالفان و موافقان این اقدام نیروی انتظامی ایجاد کرد.
عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس البته در واکنش به این اقدام قوه قضائیه، این کار را از نظر اجتماعی دارای اشکال دانسته و معتقد است: این رفتار به نوعی وسیلهای برای تحقیر زنان است.
ابوالفضل ابوترابی خاطرنشان میکند: پوشاندن لباس زنان بر مردان از نظر شرعی مشکل داشته و این امر یک نوع عمل غیرقانونی و غیرشرعی است.
در مقابل این انتقادات، فرمانده نیروی انتظامی، اقدام پلیس را در راستای حکم قاضی دادگاه قلمداد میکند و البته خودش هم اذعان میکند که چنین رفتارهایی مورد تائید نیست.
اشعری، وکیل دادگستری در خصوص اینکه آیا قاضی دادگاه میتواند، چنین احکامی صادر کند، بازهم تاکید میکند که در قانون مجازاتی با عنوان گرداندن در شهر وجود ندارد اما ماده ۱۷ قانون مجازات اسلامی به قاضی اجازه داده است تا اقدامات بازدارنده در خصوص متهمان را انجام دهد.
اما در نگاهی فراتر از بحثقانونی و شرعی، مخالفان این اقدام معتقدند که این رفتار نیروی انتظامی باعثجلوگیری از اصلاح مجرم شده و راه را برای بازگشت آنان به جامعه مسدود میکند.
دکتر صادق آیینه وند، رئیس انجمن تاریخِ اسلام و پژوهشگر سیره نبوی با اشاره به سنت نبوی در این خصوص میگوید: رسول خدا در مورد کسانی که علناً گناهی انجام میدادند یا به درجه فاسق درآمدند و فسق و فجوری از آنها سر زده است، مانند کسانی که مشروب میخورند و کارهای خلاف و فسق انجام میدادند، فرمودند: دعا کنید تا خدا گناهانش را ببخشد و از این هلاکت نجات پیدا کند.
رئیس انجمن تاریخِ اسلام، بهترین راهکار برای اصلاح این افراد را نصیحت و دستگیری آنان میداند و معتقد است: ما باید تلاش کنیم رفتار و عمل گناهکار و متهمان علنی نشود و حرمت آنان شکسته نشود چرا که ممکن است امید به توبه از آنان سلب شود و پرده قساوت بر دلهای آنها کشیده شود.
گرداندن اراذل و اوباش چه با لباس زنانه و چه با هر رفتارهای دیگر، شاید در کوتاه مدت باعثشکستن قدرت پوشالی آنها شده و احساس امنیت را نیز درصدی افزاش دهد اما به طور حتم در بلند مدت، ضمن از بین بردن قبح چنین مجازاتی، نه تنها مجرمان را جریتر کرده که بلکه اثرات چنین اقداماتی را نیز در نزد افکار عمومی از بین برده و آن را بیتاثیر میکند.
یکی از مهمترین اهداف و کارکردهای مجازاتها در عصر جدید، بازدارندگی در عین اصلاح مجرمان است؛ حال باید دید در چنین نگاهی، گرداندن اراذل و اوباش بازدارندگی دارد یا اصلاح گری؟