چرا غرب واکنشی به مواضع روحانی نداشت؟
یک کارشناس مسائل استراتژیک با اشاره به سخنان روحانی در نخستین نشست خبری خود درباره سیاست خارجی و اظهارات صریح وی درباره " گذشتن دوران تعلیق غنیسازی " گفت: محصول فشارهای غرب بر اراده هستهای ایران ناکارآمد بوده است و این موضع را مقامات و گزارشهای اطلاعاتی غرب و اندیشکدههای غربی نیز تایید کردهاند.
به گزارشافکارنیوز،گزیده اظهارات محمدفرهاد کلینی در پی میآید:
* واکنش تند در برابر شرایط جدید، صرفا از جانب رژیم نتانیاهو مشاهده شد. آنها همچنان منافع خود را در به هم ریختن هر گونه روزنه جدید در نحوه تعامل غرب با ایران میبینند. غرب بهراستی تحت تاثیر گامهای بلند مردم ایران در انتخابات قرار دارد و اینجاست که معلوم میشود بهرغم همه فشارهای متعدد سیاسی و اقتصادی رویکرد مردم ایران در مشارکت و تعامل با نوع انتخاب خود است.
* مردم ایران خصوصا طی چند سال اخیر مقاومت هوشمندانه خود را در برابر تحریمهای ناعادلانه به اثبات رساندهاند و در صورت آمادگی غرب، اکنون فرصتی برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب و حقوق خود در عرصه توسعه را دنبال میکنند. غرب به خوبی میداند که واکنش غلط به تحولات جدید در ایران صرفا به ضرر آنان تمام میشود؛ لذا اصل احتیاط در مواضع را بر خلاف توصیههای سر در گم رژِیم تلآویو مد نظر دارد.
* در مورد دعوت از رئیسجمهور منتخب، جناب آقای روحانی برای حضور در ژنو ۲، باید دید در صورت تشکیل این نشست، آیا این حضور میتواند تبدیل به فرایند سازنده برای آینده مردم سوریه و تشکیل دولت باثبات شود و یا اینکه غرب همچنان سیاست مذاکره و تشدید عملیاتی صحنه را مد نظر دارد. تأکید میکنم باید روشن شود که این اجلاس، نهایی خواهد شد و یا اینکه به تعویق خواهد افتاد و سپس دستور کار اجلاس ژنو ۲ مشخص شود؛ منتها اگر هدف، مشروعیت بخشیدن به برخی از گروههای تروریستی باشد که حتی کشورهای غربی به آن اذعان دارند، نتیجه آن از هماکنون مشخص است.
* در صورت حسن نیت در اجلاس حاشیهای دوحه، میتوان به ژنو ۲ کمی امیدوار بود. البته گفته میشود که قرار است نشست سهجانبهای برای آمادهسازی زمینه کنفرانس ژنو ۲، روز سهشنبه در ژنو برگزار شود و " اخضر ابراهیمی " فرستاده ویژه دبیر کل سازمان ملل در سوریه در آن شرکت میکند. ایران همواره خواهان راه حل سوری سوری بوده است و این سیاست، ادامه خواهد یافت.
* آقای روحانی هم بهخوبی معنای " جنگ " را میداند و هم معنای " تفاهم " را و این در کارنامه ایشان در دوره دفاع مقدس و سیاست متوازن در عرصه تنظیم سیاست خارجی اثبات شده است. بدیهی است ایشان اکنون به عنوان رئیسجمهور، در یک تراز جدید قرار دارند و بهخوبی از نقش و جایگاه خود در فرایندهای اصولی و متعادل در عرصه داخلی و خارجی مطلع هستند.
* برخی در غرب تلاش میکنند تا تحلیل و محاسبات سیاستمداران غرب در شرایط جدید، متاثر و بهقولی مدیریت شود. به نظرم مقامات غرب باید با کمی مراجعه به گذشته نزدیک، به تعاملات خود با این عناصر و نیز رژیم تلآویو تجدید نظر کنند. پوچی اطلاعات و تحلیلهای آنان از تحولات ایران بهویژه طی انتخابات اخیر ریاست جمهوری، درس بزرگی برای گامهای بعدی است. فرصت بسیار مهمی وجود دارد و باید دید که غرب و بهویژه اروپا چقدر توانایی ایجاد سیاست برد - برد را دارد.
* فعلا نباید با نگاه بدبینانه به مواضع غرب نگاه کرد. حتی دولت آمریکا نیز به کنگره اعلام کرد که باید به نتایج و پیامدهای انتخابات ایران توجه کرد. اگر واقعا آنها از تحولات و خواستههای ایران نتیجهگیری جدید و در جهت اهداف و منافع کشورمان دارند، بهصورت عینی و ملموس پیشنهادهای خود را مطرح کنند. واقعا اگر آنها قصد تغییر رویکرد تقابلی به تعاملی را دارند باید آن را اثباتپذیر کنند و البته این درست است که صرفا با کلمات نمیتوان همه اهداف را درک کرد و لازمه آن، تغییر در پیشنهادها و تغییر در رفتارهاست.
* انتخابات ایران نشان داد که در کشور ما معنای تندرو و کندرو تغییر کرده است و جریان آلترناتیو و نه صرفا اپوزسیون در حال شکلگیری است. این پدیده در تاریخ معاصر ایران شاید بینظیر باشد. آقای روحانی نه دشمن اصولگرایی است و نه مایل به ساختارشکنان و مواضع خود را نشان داده است.
* غرب میداند که در صورت اقدام به بازیهای مصنوعی، برای همیشه باید اهمیت همکاری با ایران را فراموش کند. کشورمان اجازه هیچگونه دخالت را به هیچ قدرتی در مناسبات داخلی نخواهد داد.
* اعتمادسازی، یک جاده یکطرفه نیست و نیازمند اراده مشترک است. این دولت جدید ایران نیست که باید صرفا اعتمادسازی کند. مقامات سیاسی و حقوقی کشورمان در گذشته بر این اصل تاکید داشتهاند و مواضع جناب آقای سید کمال خرازی، وزیر امور خارجه وقت بههنگام حضور در دولت اصلاحات و همچنین دولتهای نهم و دهم، همواره مبتنی بر اصل اعتمادسازی برابر بوده است و حتی در هنگام حضور آقای روحانی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی کشورمان، ایشان همواره درباره اصل تضمین و پایبندی طرفهای غربی، مذاکرات متعددی داشتهاند و زمانی که طرف غربی به پیشنهادهای خود عمل نکرد و اعلام نمود که با
دولت بعدی ایران سخن خواهد گفت جناب آقای خاتمی رئیسجمهور وقت دستور لازم برای رفع تعلیق داوطلبانه را صادر کردند.
* قرار نیست هر جا آمریکا ابراز علاقه کرد پاسخ شفاف دریافت کند. آمریکا باید ارزش تعامل با ایران را درک کند.
* مقابله دولت جدید با تحریمها یک اولویت برای آقای روحانی است و باید کار عمیق کارشناسی جدیدی صورت پذیرد و این موضوع بسته به تدبیر دولت ایشان است و بسته ضد تحریمی باید عینیت یابد و البته قرار نیست که همه سیاستها را هم یکباره اعلام کنند.
* سیاست خارجی و توسعه اقتصادی برای کشور هر دو سرمایه محسوب میشوند و نباید الزاما قربانی یکدیگر شوند. این هنر مدیریت است که توسعه فرصتهای موازی و دفع تهدیدات مرکب را بهدرستی برنامهریزی کند. باید برخوردی واقعبینانه داشت تا بر اساس شرایط، با قدرت تدبیر و حکمت، عملا قوت و عزت و امید را پدید آورد و اگر مواردی خاص وجود داشته باشد و مصلحت ایجاب کند حتما در سطح عالی تصمیمگیری خواهد شد.
* غرب طی سالیان اخیر همه توان خود را برای شدتبخشیدن به تحریم، بهکار برده و میبرد. محصول این فشارها بر اراده هستهای ایران ناکارآمد بوده است و این موضع را نه بنده که مقامات و گزارشهای اطلاعاتی غرب و اندیشکدههای غربی نیز تایید کردهاند. مواضع متوالی رژیم صهیونیستی نیز گویای این مطلب است و از سوی دیگر این، وظیفه دولت است تا فشارهای این تحریمهای وحشیانه را کاهش دهد و تهدیدات را معکوس کند و همه با هم باید امیدوار باشیم.