اوباما اختیار دارد برخی تحریمها را لغو کند
کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به این که آمریکا و ایران باید همزمان برای اعتمادسازی گام بردارند، گفت: اوباما در یک سطحی، دارای اختیاراتی است که میتواند برای اعتماد سازی برخی تحریمها را لغو و از یک سری لابیها کمک بگیرید.
به گزارشافکارنیوز،سفر پنج روزه حسن روحانی رئیسجمهوری ایران به نیویورک در حالی به پایان رسید که پس از ۳۴ سال بن بست در روابط ایران و آمریکا گامهای از سوی دو طرف برای برداشتن آجرهای دیوار بلند بی اعتمادی برداشته شد.
هر چند که هنوز نمیتوان پیشبینی دقیقی از نتیجه این روند داشت، اما هنر دیپلماسی در این بین کلیدی خواهد بود تا ایران و آمریکا در عین احترام به منافع ملی یکدیگر قفل اختلافات، تقابلها و مشکلات را باز کند.
به رسمیت شناختن حق غنی سازی اورانیوم و استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای اولین گام اعتماد ساز از سوی غرب و آمریکا خواهد بود که به تهران این اطمینان را بدهد که طرف مقابل به منافع ملیش احترام میگذارد.
حسن بهشتیپور در گفتوگو با خبرنگار سیاست خارجی خبرگزاری فارس در خصوص تحولات اخیر در روابط تهران و واشنگتن گفت: هماهنگی در همه نهادهای نظام جمهوری اسلامی ایران در خصوص تعریف سیاست خارجی جدید در قبال غرب و آمریکا در سایه دو سیاست مشخص به وجود آمد، اول این که حسن روحانی رئیس جمهوری قبل از اینکه بخواهد راهی نیویورک برود، مجوز لازم را از مقام معظم رهبری گرفت، برای همین بود که قبل از سفر رسما اعلام کرد که با اختیار تام میرود. غرب در دوره احمدینژاد رئیس جمهوری سابق میدانست که مقام تصمیمگیرنده احمدینژاد نیست و برای همین نیز تمایلی نداشت که اساسا مذاکرهای
با احمدینژاد داشته باشد، اما در این مقطع زمانی رویکردش تفاوت کرد و دید که با کسی طرف است که در واقع به نمایندگی از نظام آمده مذاکره کند.
وی افزود: نکته دوم بحثانتخابات ریاست جمهوری خردادماه ایران و شرکت گسترده مردم علیرغم تحریمها و فشارها بود که این پیام را برای غرب داشت که مسیر تحریم و فشار کارایی ندارد و بهتر است که با منتخب مردم ایران وارد تعامل و گفتوگو شود تا شاید به راهکار جدیدی دست پیدا کند. به هر حال این دو نکته تاثیر گذار بودند تا غرب و آمریکا در سیاست های خود تجدید نظر کنند.
کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به این که در سیاست روحانی حفظ اعتدال تعریف شده است، تصریح کرد: به این معنی که سیاست قبلی ایران که غنیسازی بود همچنان ادامه خواهد داشت، اما بیان و نوع تعامل و گفتوگو کاملا با گذشته فرق دارد. تیم روحانی مرکب از افراد حرفهای که با استناد به حقوق بینالملل، صحبت میکنند و سعی میکنند طوری سخن بگویند که برای طرف مقابل قابل درک باشد و در نهایت این که یک مسیر دیپلماسی فعال شده است.
وی گفت: امیدوارم کارشکنی رژیم صهیونیستی موجب نشود که مجددا مسیر تغییر پیدا کند. چون نتانیاهو بسیار وحشت کرده و حتی کمپین مبارزه با لبخند روحانی راه انداخته است و رسما اعلام کرده که قصد دارد در سفر به آمریکا و در دیدار با اوباما راجع به این که مراقب تزویر ایران باشد، صحبت کند. اسرائیل همه امکانات خود را چه از نظر رسانهای و چه لابی قویی که در کنگره آمریکا دارد به کار گرفته است تا کارشکنی کند.
بهشتیپور در خصوص هدف ایران از تعامل با غرب و آمریکا گفت که ایران دنبال به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی اورانیوم و استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای است. به علاوه لغو تحریمها، اگر این دو هدف محقق شود گام اساسی برای اعتماد سازی برداشته شده است و میتواند در ادامه نیز سایر مسائل مورد اختلاف ایران و آمریکا را نیز در بر بگیرد.
وی با بیان این که یکی از مشکلات بزرگ ایران و آمریکا این است که دو طرف به شدت به هم بیاعتماد هستند، تصریح کرد: راه حل این است که آنها یک گام در قالب به رسمیت شناختن حق غنیسازی بردارند و ایران نیز یک گام در جهت نظارت و شفافسازی به گونهای که نگرانی آنها(ساخت بمب هسته ای) برطرف شود، بردارد.
کارشناس مسائل بینالملل در ارتباط با هدف آمریکا از تعامل با ایران، معتقد است که این امر از دو منظر قابل بررسی است، اول سیاست اعلامی آمریکا و دیگری سیاست اعمالی.
وی افزود: میتوان از شرایط فعلی حدس زد که آمریکا در خاورمیانه در تنگنا قرار گرفته است. به دلیل مشکلات در سوریه، عراق و افغانستان، الان اوباما نیاز دارد که خط مشی دیپلماسی خود را موفق عنوان کند و اگر بتواند با ایران در دیپلماسی به توافق برسد میتواند در کنگره آن را به عنوان یک برگ برنده مطرح کند و بگوید که توانستم از راه دیپلماسی مشکل سوریه و اختلافات با ایران را حل و فصل کنم. اگر چنین نتایجی در سیاست خارجی آمریکا حاصل شود، یک موفقیت برای اوباما در کنگره خواهد بود.
بهشتیپور گفت: در سیاست اعمالی شاید بتوان گفت که آمریکا دنبال این است که ایران را به سمتی هدایت کند که سیاستهای تهاجمی خود نسبت به غرب را تغییر دهد و سیاست همراهی و هم سویی با غرب را دنبال کند.
وی با بیان این که نتیجه تعامل با ایران با آنچه که آمریکا آن را دنبال میکند متفاوت است، گفت: ایران سیاست خود را حفظ کرده و تنها رویکرد خود را تغییر داده، یعنی چگونگی اجرای سیاستها و رسیدن به اهداف خود را عوض کرده است.
کارشناس مسائل بینالملل گفت: بنابراین تعاملی که ایران از آن سخن میگوید یعنی اینکه که دنبال تخاصم نیست، دنبال یک نوع تعامل بر اساس منافع مشترک است. مثلا سیاست غنی سازی اورانیوم تغییر نکرده است، سیاست مستقل از غرب بودن، سیاست مردم سالار در حکومت دینی و سیاست نفی سلطه جویی و سلطه طلبی همچنان شاخصهای سیاست خارجی ایران است.
بهشتیپور معتقد است که برای حفظ این فرصت، باید بتوانیم آرمانها و سیاستهای خود را در دنیا به گونهای مطرح کنیم که هیچ تعارضی با نرمهای بینالمللی نداشته باشد و در عین حال محقق شود و در نهایت به عنوان هنجارهای بینالمللی به رسمیت شناخته شود.
وی در خصوص اقدامات آمریکا برای حفظ این شرایط گفت: اوباما در یک سطحی دارای اختیاراتی است که میتواند برخی تحریمها را لغو کند و از یک سری لابیها کمک بگیرید، اما در نهایت باید دید که در مذاکرات ۲۴ مهرماه ایران و ۱+۵ چگونه عمل خواهند کرد، به نظر من باید هر دو طرف گام بردارند.